Bekas Menteri Belia dan Sukan, Khairy Jamaluddin, menegaskan bahawa kejelasan undang-undang mesti diutamakan berbanding pertimbangan politik dalam pertikaian antara Petronas dan kerajaan negeri Sarawak. Dalam podcast Keluar Sekejap, beliau berkata isu yang melibatkan Akta Pembangunan Petroleum 1974 (PDA) di peringkat persekutuan dan Ordinan Pengagihan Gas 2016 (DGO) Sarawak wajar diputuskan oleh mahkamah untuk memberikan kepastian kepada pelabur dan industri.
Mahkamah perlu beri panduan jelas
Menurut Khairy, tindakan Petronas memfailkan semakan kehakiman adalah langkah yang betul kerana syarikat minyak dan gas negara itu memerlukan penjelasan sama ada ia hanya tertakluk kepada undang-undang persekutuan atau turut perlu mematuhi undang-undang negeri Sarawak. “Perkara ini sepatutnya diputuskan oleh mahkamah kerana ia akan memberikan panduan yang lebih jelas kepada industri. Pada masa ini, banyak perancangan pelaburan tidak dapat diteruskan kerana isu ini masih belum diselesaikan,” katanya.
Beliau menambah, keputusan mahkamah juga akan menjawab persoalan asas mengenai undang-undang dan bidang kuasa antara kerajaan persekutuan dan negeri. Perbincangan itu turut disertai hos bersama podcast, Shahril Hamdan, dan pensyarah undang-undang Universiti Multimedia (MMU), Hafiz Hassan.
Pandangan pakar undang-undang
Hafiz Hassan bersetuju dengan Khairy, menyatakan bahawa isu utama yang perlu diputuskan oleh mahkamah ialah sama ada DGO Sarawak berada dalam bidang kuasa perundangan negeri atau sama ada kawal selia petroleum dan gas terletak di bawah bidang kuasa persekutuan. “Petronas telah mengambil tindakan yang betul. Mereka perlu membawa perkara ini ke mahkamah. Mereka memerlukan kepastian,” kata Hafiz. Beliau menekankan bahawa pertikaian ini memerlukan penelitian terhadap senarai perundangan dalam Perlembagaan Persekutuan, termasuk senarai persekutuan, senarai negeri, dan senarai tambahan yang terpakai kepada Sabah dan Sarawak.
Walaupun Sarawak mengekalkan beberapa kuasa tambahan di bawah Perjanjian Malaysia 1963 (MA63), negeri itu juga telah bersetuju menjadi sebahagian daripada kerangka Perlembagaan Malaysia yang menetapkan pembahagian kuasa. Mahkamah perlu menentukan sama ada DGO, yang mengawal selia pelesenan pengagihan gas, pembinaan dan operasi saluran paip serta piawaian keselamatan di Sarawak, selaras dengan pembahagian kuasa tersebut.
Implikasi keputusan mahkamah
Keputusan mahkamah kelak amat penting kerana ia berpotensi menjadi duluan undang-undang mengenai had kuasa kerajaan persekutuan dan kerajaan negeri dalam perkara berkaitan sumber asli. Pada Mac lalu, Mahkamah Persekutuan membenarkan Petronas meneruskan cabaran terhadap kesahan perlembagaan beberapa ordinan Sarawak yang mengawal selia hal ehwal minyak dan gas di negeri itu. Petronas berhujah bahawa pindaan terhadap ordinan yang diluluskan oleh Dewan Undangan Negeri Sarawak bercanggah dengan peruntukan dalam Jadual Kesembilan Perlembagaan Persekutuan.
Peguam Petronas, Cyrus Das, berhujah bahawa pindaan yang melibatkan perkara berkaitan perjanjian, perdagangan, pembangunan sumber mineral serta pengeluaran dan pengagihan kuasa dan tenaga hanya boleh digubal oleh Dewan Rakyat. Pertikaian ini telah menimbulkan ketidakpastian dalam industri minyak dan gas, dengan beberapa pelaburan ditangguhkan menunggu keputusan mahkamah.
Keperluan kepastian industri
Khairy menegaskan bahawa tanpa keputusan mahkamah, industri akan terus berada dalam keadaan tidak menentu. “Ini bukan sekadar pertikaian politik, tetapi soal undang-undang yang perlu diselesaikan untuk memastikan persekitaran pelaburan yang stabil,” katanya. Beliau berharap mahkamah dapat memberikan keputusan yang adil dan telus demi manfaat semua pihak.
