Bekas Hakim Mahkamah Persekutuan Galakkan Peguam Lakukan Lebih Kerja Pro Bono
Bekas Hakim Mahkamah Persekutuan, Tan Sri Nallini Pathmanathan, menyeru agar lebih banyak peguam di Malaysia melaksanakan kerja pro bono atau kerja guaman percuma bagi membantu rakyat yang tidak mampu mendapatkan akses kepada keadilan.
Dalam temu bual eksklusif dengan Malay Mail, beliau menegaskan bahawa bantuan guaman dan kerja sukarela peguam merupakan elemen penting dalam memastikan sistem keadilan dapat dicapai oleh semua lapisan masyarakat.
Halangan Kewangan Dalam Akses Keadilan
Nallini menjelaskan bahawa ramai rakyat Malaysia menghadapi halangan kewangan untuk mendapatkan perkhidmatan guaman, terutamanya mereka yang berada dalam kategori berikut:
- Individu yang berada di garisan kemiskinan
- Golongan kelas pertengahan rendah
- Kelas pertengahan yang pendapatan melebihi had kelayakan bantuan guaman kerajaan
"Itulah halangan, sebab itulah bantuan guaman diperlukan, ramai peguam melakukan kerja pro bono, dan semua itu harus digalakkan secara meluas," tegas Nallini.
Peranan Kecerdasan Buatan Dalam Sistem Keadilan
Selain kerja pro bono, bekas hakim tersebut turut mencadangkan penggunaan kecerdasan buatan (AI) sebagai alat untuk meningkatkan akses keadilan.
Dalam artikelnya yang diterbitkan dalam Journal of the Malaysian Judiciary pada Julai 2025, beliau menyatakan bahawa AI berpotensi menyediakan akses keadilan kepada seluruh penduduk.
"Saya sangat berminat dengan perkembangan undang-undang masa kini kerana kita berada di ambul memasuki era yang menarik dalam bidang undang-undang, disebabkan oleh kemunculan AI dan lebih banyak kerja rentas sempadan," ujar Nallini.
Kes-Kes Penting Sepanjang Kerjaya Kehakiman
Sepanjang lebih tujuh tahun berkhidmat sebagai Hakim Mahkamah Persekutuan, Nallini menyenaraikan beberapa kes yang memberi kesan mendalam:
- Kes Letitia Bosman (2020): Pendapat minoriti beliau menyatakan hukuman mati mandatori untuk kesalahan pengedaran dadah adalah tidak berperlembagaan
- Kes Santanasamy Muthiah (2024): Pendapat minoriti mengenai pelaksanaan hukuman sebat secara serentak
- Kes Malaysiakini (2021): Pendapat minoriti mengenai isu penghinaan mahkamah
- Kes Taman Rimba Kiara (2023): Keputusan sebulat suara membatalkan kelulusan DBKL untuk membina pangsapuri di kawasan taman awam
Penemuan Sejarah Peribadi Dalam Kes Taman Rimba Kiara
Semasa menjalankan penyelidikan untuk kes Taman Rimba Kiara, Nallini membuat penemuan menarik mengenai sejarah keluarganya.
Beliau mendapati datuknya, Dr K. Thillyampalam, pernah terlibat dalam memberi nasihat mengenai versi awal undang-undang yang kemudiannya berkembang menjadi Town and Country Planning Act.
"Itu sesuatu yang baik untuk diketahui, bahawa seseorang dalam keluarga telah bekerja dalam perkara berkaitan, tetapi hampir satu abad yang lalu - datuk saya," kata Nallini dengan penuh rasa hormat.
Inisiatif Terkini Untuk Meningkatkan Akses Keadilan
Nallini menyambut baik beberapa inisiatif terkini yang dilaksanakan di Malaysia:
- Akta Bantuan Guaman dan Pembelaan Awam 2026: Digazetkan bulan lalu untuk meningkatkan akses keadilan
- MyBar Pro Bono Hub: Dilancarkan oleh Majlis Peguam Malaysia pada Disember 2025 untuk menggalakkan kerja pro bono dalam kes-kes perlembagaan dan kepentingan awam
"Dengan undang-undang baru yang telah diperkenalkan, dan dengan lebih banyak bantuan guaman yang disediakan, nampaknya kita sedang berusaha ke arah akses keadilan yang lebih baik," tambah Nallini.
Beliau menekankan bahawa ideal yang ingin dicapai adalah membolehkan ahli masyarakat dari semua peringkat menyelesaikan masalah undang-undang mereka sama ada melalui pengantaraan atau akses mudah ke mahkamah, dengan mendapatkan remedi dalam tempoh yang munasabah.
