Kemenangan besar BN-PN pada pilihan raya negeri (PRN) Negeri Sembilan Sabtu lalu, yang menyaksikan BN memperoleh 18 kerusi dan PN tujuh kerusi, memberikan gabungan itu majoriti dua pertiga untuk menubuhkan kerajaan negeri. Namun, kejayaan cemerlang itu bukan jaminan bahawa kerjasama kedua-dua blok politik akan berterusan secara harmoni, kata penganalisis.
Penganalisis politik dari Universiti Teknologi Malaysia, Mazlan Ali, berkata keputusan tersebut tidak seharusnya menyebabkan BN dan PN berasa terlalu selesa. Beliau menegaskan bahawa tanda-tanda keretakan dalam hubungan itu sudah mula terlihat sepanjang tempoh kempen. Antara contohnya ialah teguran terbuka pemimpin BN terhadap Menteri Besar Kedah, Muhammad Sanusi Md Nor, serta reaksi kurang senang daripada parti komponen BN seperti MIC terhadap kenyataan yang dibuat oleh Sanusi.
Menurut Mazlan, ujian sebenar untuk BN-PN terletak di negeri-negeri yang dianggap sebagai kubu kuat PAS, iaitu Kelantan, Terengganu, Kedah dan Perlis. Pada masa ini, BN hanya mempunyai dua kerusi di Dewan Undangan Negeri (DUN) Kelantan, dan tiada perwakilan langsung di tiga negeri lainnya. Situasi ini meletakkan BN dalam kedudukan yang kurang menguntungkan dalam rundingan kerusi, kerana PAS hadir dengan kekuatan yang jauh lebih besar di kawasan tersebut.
Ujian sebenar di kubu PAS
Beliau menjelaskan bahawa mencapai persetujuan di Johor, Negeri Sembilan dan Melaka lebih mudah kerana kawasan itu tidak pernah menjadi kubu kuat PAS. "Tetapi adakah PAS bersedia untuk berkongsi kerusi dengan BN di negeri yang menjadi kubu kuatnya, dan adakah BN berpuas hati dengan jumlah kerusi yang diperuntukkan?" soalnya kepada FMT.
Mazlan turut menekankan bahawa isu pembahagian kerusi akan menjadi ujian kritikal bagi kelangsungan kerjasama. "Tidak ada pihak yang boleh menganggap bahawa pemahaman ini pasti berterusan sehingga pilihan raya umum ke-16," katanya.
Melaka, ujian seterusnya?
Sementara itu, Pengerusi BN, Ahmad Zahid Hamidi, sebelum ini memberi bayangan bahawa kerjasama dengan PN boleh diteruskan untuk menghadapi PRN Melaka, yang mesti diadakan pada akhir tahun ini. Namun, Mazlan mengingatkan bahawa kerjasama yang terbina di Negeri Sembilan tidak semestinya boleh direplikasi di negeri lain, terutamanya apabila melibatkan negeri yang menjadi kubu kuat PAS. PRN Melaka dilihat sebagai ujian awal sama ada kerjasama yang terjalin di Negeri Sembilan mampu diterjemahkan di negeri lain yang bukan kubu PAS.
PN perlu bersedia untuk perubahan haluan BN
Dalam perkembangan lain, Syahruddin Awang Ahmad dari Universiti Malaysia Sabah berpendapat PN perlu bersedia sekiranya BN mengubah pendirian mereka selepas rundingan di peringkat persekutuan. BN merupakan sebahagian daripada kerajaan perpaduan yang dipimpin oleh Perdana Menteri Anwar Ibrahim, yang juga pengerusi Pakatan Harapan. "Sekiranya BN berubah fikiran kesan daripada rundingan antara pemimpin tertinggi (Anwar dan Zahid), ada kemungkinan kerjasama seperti di Negeri Sembilan tidak akan berterusan pada pilihan raya negeri akan datang atau PRU16," kata Syahruddin.
Momentum politik yang tidak menentu
Ahmad Zaharuddin Sani Ahmad Sabri, penganalisis dari Global Asia Consulting, pula berpandangan bahawa keputusan PRN Negeri Sembilan menunjukkan PN telah matang sebagai sebuah gabungan politik dan tidak lagi bergantung semata-mata kepada kekuatan satu parti. Kemenangan itu, katanya, boleh meningkatkan keyakinan penyokong dan mencetuskan kesan "bandwagon" – di mana kejayaan di satu negeri mewujudkan persepsi bahawa kemenangan yang lebih besar bakal tiba.
Namun, beliau memberi amaran agar momentum politik tidak dianggap kekal. "Sejarah politik Malaysia membuktikan bahawa momentum pilihan raya jarang kekal statik; ia sama ada berkembang atau meleset. Justeru, setiap kemenangan besar membawa implikasi yang melangkaui sempadan negeri," jelas Ahmad Zaharuddin.
Kini, perhatian beralih kepada PRN Melaka dan persediaan menghadapi PRU16. Keupayaan BN dan PN untuk mengekalkan kerjasama akan menjadi penentu kepada kestabilan politik negara, tetapi ia bergantung kepada kemampuan kedua-dua pihak untuk menyelesaikan perbezaan, terutamanya dalam soal pembahagian kerusi dan pengaruh di negeri masing-masing.
