Aktivis Tegaskan 'Recall Election' Perlu Langkah Perlindungan Wajar
Pengerusi Engage, Thomas Fann, menegaskan bahawa langkah perlindungan yang sewajarnya amat diperlukan untuk memastikan pilihan raya bagi memecat wakil rakyat atau 'recall election' tidak disalahgunakan oleh mana-mana pihak. Beliau menekankan bahawa sistem sedemikian, walaupun mendapat sokongan kerana membolehkan pengundi menyingkirkan wakil berprestasi lemah, tetap terdedah kepada risiko penyalahgunaan jika tiada mekanisme yang ketat.
Alasan Mesti Berasaskan Fakta, Bukan Politik
"Alasan untuk mengadakan 'recall election' mestilah khusus dan berasaskan fakta, bukan bersifat politik atau subjektif," kata Fann kepada FMT. Beliau memberikan contoh-contoh yang jelas seperti pemecatan daripada parti politik, sabitan jenayah serius, atau ketidakhadiran yang teruk dalam tugas sebagai asas yang kukuh untuk memulakan proses tersebut.
Fann menambah bahawa proses 'recall' perlu mudah diakses oleh orang ramai, dan Suruhanjaya Pilihan Raya (SPR) memainkan peranan penting dalam mendidik masyarakat tentang cara ia berfungsi. Beliau menekankan kepentingan ambang yang jelas dan kriteria objektif, termasuk tahap minimum sokongan pengundi untuk mencetuskan 'recall election' serta sokongan majoriti untuk menyingkirkan wakil berkenaan.
Teknologi dan Keperluan Dwipartisan
Dalam era digital, Fann mencadangkan penggunaan teknologi seperti sistem e-undi yang selamat untuk membantu melancarkan pelaksanaan 'recall election' sambil memastikan ketelusan dan kepercayaan dalam proses tersebut. Beliau juga menyatakan bahawa sebarang sistem 'recall election' memerlukan tindakan dwipartisan serta permintaan kuat daripada rakyat untuk berjaya dilaksanakan.
Cadangan 'recall election' ini telah dibangkitkan oleh Sim Kiang Chiok, pengerusi cawangan Stakan bagi Parti Rakyat Bersatu Sarawak pada 25 Mac lalu, yang berkata kemenangan pilihan raya tidak seharusnya menjadi 'cek kosong' untuk lima tahun tanpa kebertanggungjawaban. Katanya, pengundi tidak sepatutnya perlu menunggu pilihan raya umum seterusnya untuk bertindak terhadap wakil yang tidak berprestasi.
Sejarah dan Kerumitan Pelaksanaan
'Recall election' sebelum ini telah dicadangkan oleh badan pemantau pilihan raya Bersih susulan Langkah Sheraton pada 2020, namun tidak dilaksanakan kerana kebimbangan terhadap kerumitannya. Proses itu lazimnya melibatkan beberapa peringkat, daripada pengumpulan tandatangan awal hingga memperoleh sokongan lebih luas sebelum undian diadakan.
Pengerusi Tindak Danesh Prakash Chacko menjelaskan, "Jika 'recall' berjaya, satu pilihan raya kecil akan diadakan bagi mengisi kekosongan." Beliau menyatakan tiada model standard bagi proses sedemikian dan tahap kesukarannya juga membantu mengelakkan penyalahgunaan atau penggunaan berlebihan. Chacko menambah, "'Recall' adalah proses yang kompleks dan ahli politik bimbang ia disalahgunakan," sambil menyatakan kehendak politik masih menjadi halangan utama kepada pelaksanaannya.
Pelengkap kepada Undang-Undang Anti-Lompat Parti
Chacko juga berkata bahawa proses 'recall' boleh direka untuk melengkapi undang-undang anti-lompat parti, khususnya dalam kes yang kompleks seperti perubahan gabungan politik. Ini menunjukkan potensi sistem tersebut untuk menyumbang kepada kestabilan politik dan kebertanggungjawaban wakil rakyat.
Secara keseluruhan, aktivis dan pakar bersetuju bahawa 'recall election' memerlukan rangka kerja yang teliti dengan langkah perlindungan yang kukuh untuk memastikan ia berfungsi sebagai alat demokrasi yang berkesan, bukannya alat politik yang boleh dimanipulasi.
