Pilihan Raya Semula Perlu Dilengkapi Langkah Perlindungan Wajar, Kata Aktivis
PETALING JAYA: Langkah perlindungan yang wajar diperlukan untuk memastikan pilihan raya semula tidak disalahgunakan, menurut aktivis reformasi pilihan raya Thomas Fann. Walaupun terdapat sokongan terhadap cadangan memperkenalkan pilihan raya semula yang membolehkan pengundi menggantikan wakil yang tidak berprestasi, Fann menyatakan sistem sedemikian mudah terdedah kepada penyalahgunaan.
Asas Khusus dan Fakta Diperlukan
"Asas untuk pilihan raya semula mestilah khusus dan berasaskan fakta, bukan politik atau subjektif," jelas Fann kepada FMT, memberikan contoh seperti pemecatan parti, sabitan jenayah serius, atau ketidakhadiran kronik. Beliau menekankan bahawa proses ini mesti boleh diakses oleh orang awam, dengan Suruhanjaya Pilihan Raya (SPR) memainkan peranan penting dalam mendidik masyarakat tentang cara ia berfungsi.
Ambang yang jelas dan kriteria objektif adalah penting, termasuk tahap sokongan pengundi minimum untuk mencetuskan pilihan raya semula dan sokongan majoriti untuk penyingkiran. Fann menambah bahawa teknologi seperti sistem e-undian yang selamat boleh membantu melancarkan pelaksanaan sambil memastikan ketelusan dan kepercayaan.
Cadangan dan Latar Belakang
Cadangan ini telah dikemukakan pada 25 Mac oleh Sim Kiang Chiok, pengerusi cawangan Stakan Parti Rakyat Bersatu Sarawak, yang menyatakan kemenangan pilihan raya tidak sepatutnya menjadi "cek kosong" untuk lima tahun tanpa akauntabiliti. Pengundi tidak seharusnya menunggu sehingga pilihan raya umum seterusnya untuk bertindak terhadap wakil yang tidak berprestasi, katanya.
Pilihan raya semula sebelum ini dicadangkan oleh badan pemantau pilihan raya Bersih selepas Langkah Sheraton pada 2020, tetapi tidak dilaksanakan kerana kebimbangan mengenai kerumitan. Proses ini biasanya melibatkan beberapa peringkat, dari pengumpulan tandatangan awal sehingga mendapatkan sokongan lebih luas sebelum undian dipanggil.
Proses Kompleks dan Halangan Pelaksanaan
"Jika pilihan raya semula berjaya, pilihan raya kecil akan diadakan untuk mengisi kekosongan," kata pengerusi Tindak Danesh Prakash Chacko kepada FMT. Beliau menyatakan tiada model standard untuk proses sedemikian, dengan kesukarannya juga membantu mencegah penyalahgunaan atau penggunaan berlebihan.
"Pilihan raya semula adalah proses kompleks dan ahli politik takut penyalahgunaannya," tambah Chacko, menekankan bahawa kehendak politik kekal sebagai halangan utama kepada pelaksanaan. Fann bersetuju, menyatakan sebarang sistem pilihan raya semula memerlukan tindakan dwipartisan dan permintaan awam yang kuat.
Chacko berkata proses pilihan raya semula boleh direka untuk melengkapkan undang-undang anti-lompat parti, terutamanya dalam kes kompleks seperti peralihan gabungan. Ini menunjukkan potensi sistem ini untuk meningkatkan akauntabiliti demokratik dalam landskap politik Malaysia yang dinamik.
