Kemenangan Barisan Nasional (BN) dalam pilihan raya negeri (PRN) Negeri Sembilan menandakan kebangkitan politik gabungan itu selepas jatuh daripada kuasa di peringkat persekutuan pada 2018, walaupun kerjasama dengan Perikatan Nasional (PN) pimpinan PAS dijangka diuji sebelum pilihan raya umum akan datang, kata penganalisis.
Ahli Akademi Sains Malaysia, Jayum Jawan, berkata keputusan PRN itu menghantar isyarat jelas bahawa BN berada di landasan pemulihan selepas kehilangan cengkamannya selama 60 tahun terhadap kerajaan persekutuan. Beliau berkata majoriti dua pertiga yang diperoleh dengan bantuan PN di Dewan Undangan Negeri (DUN) yang beranggota 36 itu lebih bermakna daripada kemenangan BN di Johor pada bulan lalu, negeri yang selama ini dianggap kubu kuat Umno.
“Pilihan raya Negeri Sembilan ini pada dasarnya mengenai agenda Melayu. Ia untuk menentukan sama ada perpaduan Melayu adalah penting untuk memulihkan kerajaan yang didominasi Melayu,” katanya kepada FMT.
Gabungan BN-PN meraih 25 kerusi, dengan BN memenangi 18 kerusi dan PN tujuh kerusi. Keputusan itu memberikan BN majoriti selesa untuk menerajui kerajaan negeri, namun kebergantungan kepada PN menjadikan pentadbiran itu rapuh dari segi politik.
Kemenangan Dua Pertiga Lebih Bermakna
Jayum berkata kejayaan di Negeri Sembilan membuktikan pengundi Melayu semakin kembali kepada BN, selepas gelombang perubahan pada 2018 yang menyaksikan Pakatan Harapan (PH) mengambil alih Putrajaya. Katanya, kemenangan dua pertiga itu bukan sahaja mengukuhkan kedudukan BN menjelang pilihan raya negeri Melaka, tetapi juga boleh meningkatkan tekanan ke atas kerajaan perpaduan pimpinan PH untuk mengadakan pilihan raya umum awal.
Beliau berkata keputusan di Negeri Sembilan memperkukuh kedudukan tawar-menawar BN dalam rundingan politik, terutamanya dengan PN, sebelum menghadapi pilihan raya negeri Melaka.
Faktor Sokongan Melayu
Penganalisis politik dari Universiti Islam Antarabangsa Malaysia (UIAM), Syed Arabi Idid, berkata pakatan BN-PN menang kerana memahami kehendak pengundi Melayu. Menurutnya, pengundi Melayu mencari parti yang boleh dipercayai untuk melindungi mereka, dan PH gagal meyakinkan mereka bahawa gabungan itu mampu memberikan perlindungan tersebut atau menjadi alternatif kepada Umno dan PAS.
“Orang Melayu sedang mencari parti yang boleh mereka percayai untuk melindungi mereka. PH tidak dapat meyakinkan mereka bahawa ia boleh memberikan perlindungan itu atau berfungsi sebagai alternatif kepada Umno atau PAS,” katanya.
Beliau turut mengkritik laporan suruhanjaya siasatan diraja (RCI) Tabung Haji yang dikeluarkan “terlalu lewat”, dengan berkata ia sepatutnya dapat digunakan untuk menarik sokongan pengundi Melayu. Syed Arabi berkata keputusan PRN itu juga seharusnya mendorong pengerusi PH dan presiden PKR, Anwar Ibrahim, untuk merenung prestasi partinya dan mempertimbangkan rombakan dalaman.
Ujian Kerjasama BN-PN Menjelang PRU16
Walaupun BN muncul sebagai pemenang utama, kerajaan negeri yang diterajui BN akan kehilangan majoriti sekiranya PN menarik sokongan dalam DUN yang beranggota 36. Ini bermakna BN perlu akur dengan tuntutan PN dalam beberapa perkara, kata Syed Arabi.
“Ini bermakna BN perlu memberi laluan kepada tuntutan PN,” katanya.
Bagaimanapun, beliau berkata perbalahan besar lebih cenderung muncul menjelang pilihan raya umum, khususnya dalam rundingan kerusi bagi negeri-negeri utara yang majoriti penduduknya Melayu.
Penganalisis dari Universiti Sains Malaysia (USM), Sivamurugan Pandian, berkata pakatan itu tidak mungkin retak dalam masa terdekat kerana BN dan PN akan mengelak pertelingkahan awam yang boleh menjejaskan kerajaan negeri.
“Malah, saya fikir kemenangan ini akan mengukuhkan kerjasama mereka ketika menuju ke pilihan raya negeri Melaka dan PRU16 bersama-sama,” katanya.
Beliau berkata pemulihan Umno menjadi lebih dipercayai selepas pengundi melihat parti itu membina semula jentera dan mengelak persaingan dengan PN di setiap kawasan.
Kesan Domino daripada Johor
Kemenangan besar BN di Johor pada pilihan raya negeri bulan lalu dilihat memberi momentum kepada kempen di Negeri Sembilan. Sivamurugan berkata pengundi di Negeri Sembilan mungkin menganggap kemenangan di Johor sebagai penunjuk kebangkitan BN, sekali gus mempengaruhi keputusan mereka.
“Kemenangan besar BN di Johor mungkin mewujudkan kesan domino di Negeri Sembilan. Pengundi mungkin melihat keputusan Johor sebagai bukti bahawa BN semakin mendapat momentum di peringkat nasional,” katanya.
Beliau menambah, pendekatan BN yang tidak bertanding menentang PN di semua kerusi membolehkan undi Melayu tidak berpecah, sekali gus mengukuhkan peluang gabungan itu untuk memenangi kerusi secara majoriti.
Keputusan PRN Negeri Sembilan secara keseluruhannya menggambarkan dinamik politik baharu di mana kerjasama antara BN dan PN menjadi penentu utama kepada pembentukan kerajaan, manakala PH perlu menilai semula strategi untuk mendapatkan semula kepercayaan pengundi Melayu menjelang pilihan raya akan datang.
