Mengapa PAS boleh menang di Kedah, Kelantan dan Terengganu? Surat kepada editor ini cuba menjelaskan teka-teki di sebalik pembangunan sosioekonomi negeri-negeri tersebut dan kecenderungan politik mereka terhadap PAS.
Kekuatan PAS di Negeri Mundur
Negeri-negeri yang mundur dari segi ekonomi seperti Kedah, Kelantan dan Terengganu terus mengembalikan PAS berkuasa dalam hampir setiap pilihan raya. Parti-parti lain yang berasaskan Melayu sukar untuk menembusi kubu kuat PAS di negeri-negeri yang majoriti penduduknya Melayu Muslim ini.
Bertahun-tahun lalu, sosiologis Clive Kessler menulis dalam bukunya Islam and Politics in a Malay State: Kelantan 1838-1969 tentang politik di Kelantan yang cuba menjelaskan kekuatan PAS yang berkekalan.
Faktor Idea dan Material
Penunjuk sosioekonomi mungkin menjelaskan kejayaan atau kegagalan pilihan raya di negeri lain, tetapi tidak untuk ketiga-tiga negeri ini. Aspek idea dan material penting untuk memahami tingkah laku politik orang Melayu di negeri-negeri tersebut.
Parti-parti Melayu lain seperti Umno terlalu menekankan aspek material untuk mengalahkan PAS, tetapi pendekatan sebelah pihak itu tidak membuahkan hasil. Sebaliknya, PAS yang sudah lama bertapak di negeri-negeri ini berjaya menggabungkan kedua-dua aspek material dan idea untuk meraih sokongan politik.
Mesej Akhirat dan Kerja Keras
PAS, dengan menekankan soal akhirat, cuba menyampaikan mesej bahawa yang penting bagi umat Islam adalah kerja keras, bukan mengharapkan ganjaran segera, dan beriman kepada Tuhan. Umno, sebagai parti nasionalis yang sering dikaitkan dengan golongan elit Melayu dan kesalahan mereka, dilihat sebagai parti politik yang tidak bermoral.
PAS, yang dipimpin oleh ulama, dianggap mempunyai kepimpinan yang berakhlak mulia. Dimensi material wujud, tetapi tidak diutamakan untuk meraih sokongan politik. Hakikat bahawa PAS mentadbir negeri bermakna petani Melayu biasa tahu bagaimana mereka boleh mendapatkan bantuan daripada pentadbiran PAS dalam urusan tanah.
Gabungan Material dan Moral
Bukanlah materialisme tidak penting, tetapi persoalannya ialah bagaimana PAS menjalinkan aspek material dengan persoalan moral, agama dan iman. Pendek kata, parti-parti Melayu lain meraih sokongan orang Melayu atas dasar pembangunan material, tetapi asas ideologi untuk usaha itu tiada. Nasionalisme Melayu kurang ciri moral, terutamanya berdasarkan pelanggaran yang dilakukan.
PAS, sebaliknya, cuba mendasarkan usaha material atas dasar perintah moral keagamaan. Inilah yang membezakan PAS dan menjadikannya pilihan utama di Kedah, Kelantan dan Terengganu.
P Ramasamy adalah pengerusi Urimai dan bekas timbalan ketua menteri Pulau Pinang. Pandangan yang dinyatakan adalah milik penulis dan tidak semestinya mencerminkan pandangan FMT.
