Perubahan politik sejak Pilihan Raya Umum 2018 telah mengubah persepsi rakyat Malaysia terhadap gabungan politik selepas pilihan raya, menjadikan pakatan antara parti yang dulunya dianggap mustahil kini diterima umum.
Penerimaan Terhadap Gabungan Selepas Pilihan Raya
Seorang penganalisis berkata, peralihan politik selepas 2018 telah memecahkan acuan apa yang dianggap rakyat Malaysia sebagai rakan gabungan yang boleh diterima. Antara realignment yang ketara adalah bekas Perdana Menteri Dr Mahathir Mohamad berkongsi pentas dengan tokoh DAP Lim Kit Siang pada 2016, dan Langkah Sheraton 2020 yang menyebabkan kerajaan Pakatan Harapan pertama runtuh.
Asrul Hadi Abdullah Sani, naib presiden Asia Group, berkata realignment ini telah mengukuhkan perbezaan antara pilihan raya dan pembentukan kerajaan. "Apa yang berubah pada 2018 adalah ia memecahkan acuan apa yang rakyat Malaysia anggap sebagai rakan gabungan yang boleh diterima. Pakatan yang dulunya dilihat mustahil dari segi politik kini menjadi sebahagian daripada arus perdana politik," katanya.
Namun, walaupun pengundi kini lebih menerima pakatan sebegini, ia tidak bermakna mereka menjadi lebih bertoleransi terhadap pragmatisme politik. Asrul berkata, pengundi sudah cukup melihat pembalikan untuk memahami bahawa garis moral dalam politik Malaysia sering "boleh dirunding."
Pilihan Raya Umum Ke-16
Beliau berkata Pilihan Raya Umum ke-16 (PRU16) masih mungkin didorong terutamanya oleh politik parti, walaupun parti akan mengekalkan pilihan selepas pilihan raya mereka terbuka sebagai persediaan menghadapi parlimen tergantung yang lain.
Komen Asrul adalah sebagai respons kepada kenyataan kumpulan masyarakat sivil Projek Sama yang berkata tiada gabungan besar boleh mendakwa mempunyai moral yang tinggi, kerana kebanyakan parti telah bekerjasama dengan saingan pada satu masa atau yang lain.
Pandangan Penganalisis Lain
Wong Chin Huat dari Universiti Sunway berkata kerajaan gabungan telah menjadi realiti yang tidak dapat dielakkan dalam landskap politik Malaysia yang berpecah-belah. "Satu syarat untuk parti meyakinkan pengundi tentang moralnya yang tinggi berbanding gabungan pragmatik adalah dengan mengisytiharkan secara terbuka bahawa ia akan kekal dalam pembangkang daripada menyertai kerajaan gabungan dengan parti yang dibencinya," katanya.
Beliau berkata parti dalam pilihan raya 2022 mengkritik satu sama lain tetapi tidak secara jelas menolak kerjasama selepas pilihan raya. "Parti-parti ini tahu penyokong mereka mahu mereka dalam kerajaan tetapi mereka berharap dapat menipu pengundi yang tidak menyedari bahawa kerajaan gabungan tidak dapat dielakkan."
Beliau berkata ruang untuk bermoral tinggi akan mengecil apabila pengundi menjadi lebih sedar politik dan memahami bagaimana politik gabungan berfungsi.
Azmil Tayeb dari Universiti Sains Malaysia berkata ramai pengundi masih sukar menerima hakikat musuh lama bekerjasama kerana serangan politik bertahun-tahun telah mewujudkan rasa tidak percaya yang mendalam "dan ia tidak hilang apabila pemimpin mereka bersetuju antara satu sama lain."
Beliau berkata pengundi semakin fokus kepada hasil berbanding retorik, dan keputusan menjadikan tuntutan moral tinggi tidak relevan.
