PETALING JAYA: Bersatu, tanpa akses kepada jentera pilihan raya dan rangkaian akar umbi PAS, berisiko diturunkan taraf menjadi parti Melayu kecil, amaran penganalisis, ketika parti Islam itu mempertimbangkan semula hubungan dengan sekutu Perikatan Nasional (PN)nya.
Kebergantungan kepada PAS
Syaza Shukri dari Universiti Islam Antarabangsa Malaysia berkata kejayaan Bersatu meraih 31 kerusi parlimen pada pilihan raya umum 2022 (PRU15) sebahagian besarnya disebabkan kekuatan organisasi dan pengundi PAS. “Tanpa PAS, Bersatu sebenarnya tiada apa-apa,” katanya kepada FMT. Beliau memberi amaran bahawa Bersatu boleh dengan mudah terpinggir jika perkongsian itu diputuskan. “Tanpa PAS, Bersatu boleh menjadi hanya parti Melayu kecil yang lain, mungkin mengikut laluan Pejuang,” katanya, merujuk kepada parti yang ditubuhkan oleh bekas perdana menteri Dr Mahathir Mohamad pada 2020 dan kini diketuai oleh anaknya, Mukhriz. Dua tahun kemudian, Pejuang mengetuai gabungan Gerakan Tanah Air (GTA) pada PRU15, bertanding untuk 125 kerusi parlimen. Namun, GTA mengalami kekalahan teruk, dengan setiap calonnya, termasuk Mahathir, kehilangan deposit selepas gagal mencapai ambang undi minimum.
Analisis Akademik
Awang Azman Pawi dari Universiti Malaya berkata PAS secara efektif telah menjadi tulang belakang operasi PN, terutamanya di kawasan parlimen Melayu luar bandar dan separa bandar. Beliau berkata Bersatu akan sukar mempertahankan kerusinya tanpa rangkaian luas sukarelawan setia dan jentera akar umbi PAS. Awang Azman berkata parti Islam itu memegang pengaruh ideologi yang lebih mendalam di kalangan pengundi Melayu berbanding Bersatu, setelah ditubuhkan jauh lebih awal daripada Bersatu yang berpecah daripada Umno 10 tahun lalu. “Secara lebih fundamental, Bersatu boleh kehilangan kredibiliti di kalangan Melayu konservatif yang semakin melihat PAS sebagai sauh ideologi gabungan berbanding Bersatu. “Tanpa PAS, Bersatu berisiko dilihat sebagai parti elit Melayu tanpa kehadiran akar umbi yang kuat,” kata Awang Azman. Beliau berkata pertikaian terkini antara PAS dan Bersatu bukan sekadar mengenai pertembungan personaliti atau ketegangan jangka pendek, tetapi mencerminkan peralihan yang lebih mendalam dalam struktur kuasa PN. “PAS kini mahu menjadi kuasa dominan dari segi politik, bukan sekadar rakan kongsi sokongan dalam PN.”
Kenyataan Hadi
Jumaat lalu, Hadi berkata PAS mungkin bertanding pada pilihan raya umum akan datang (PRU16) tanpa Bersatu berikutan beberapa tindakan yang tidak dipersetujui partinya. Beliau menyebut beberapa isu yang menjejaskan hubungan antara kedua-dua parti, termasuk langkah untuk menjatuhkan menteri besar Perlis, dakwaan campur tangan dalam pelantikan membabitkan Kedah dan Kelantan, serta tentangan Bersatu untuk menerima masuk parti Melayu-Islam baharu ke dalam PN. Hadi juga mengkritik Bersatu kerana menuntut bahagian kerusi yang tidak seimbang walaupun jentera akar umbinya lemah, sambil menunjukkan bahawa sebahagian besar kerja asas dalam pilihan raya sebelum ini dilakukan oleh sukarelawan PAS. Sebagai respons, Bersatu menyatakan penyesalan atas kenyataan Hadi, dengan berkata semua keputusan besar PN harus diputuskan melalui konsensus oleh Majlis Tertinggi gabungan itu. Bersatu menubuhkan PN bersama PAS pada 2020 dan mengetuai gabungan itu sehingga 1 Januari, apabila Muhyiddin Yassin meletak jawatan sebagai pengerusi. Peranan itu kemudian diambil alih oleh timbalan presiden PAS Ahmad Samsuri Mokhtar pada 22 Februari.
Titik Peralihan
Azmi Hassan dari Akademi Nusantara berkata kenyataan terbaru Hadi menandakan titik peralihan dalam PN, dengan kritikan sebelum ini hanya tersebar di kalangan peringkat akar umbi PAS kini disuarakan secara terbuka oleh presiden parti itu sendiri. “Ia akan menjadi sangat sukar untuk membaiki hubungan,” katanya. Azmi berkata PRU16 akan mendedahkan sejauh mana Bersatu bergantung kepada PAS, dengan menyatakan bahawa jentera parti Islam itu menjadi pusat kepada kejayaan pilihan raya Bersatu sebelum ini. “Tanpa PAS, calon Bersatu, sama ada penyandang atau baharu, akan menghadapi masa yang sangat sukar dalam PRU16.”
