Parti politik di Malaysia membelanjakan sehingga RM1.2 juta setahun untuk terus beroperasi, menurut laporan baharu daripada Institut Demokrasi dan Hal Ehwal Ekonomi (Ideas).
Kos kempen harian mencecah puluhan ribu ringgit
Laporan itu menyatakan bahawa perbelanjaan kempen pilihan raya harian boleh mencecah antara RM60,000 dan RM70,000. Kos untuk menubuhkan parti baharu pula dianggarkan antara RM30,000 dan RM240,000.
“Untuk menampung perbelanjaan ini, parti bergantung kepada pelbagai sumber dana yang sering kali tidak formal, terutamanya derma individu dan korporat,” kata Ideas dalam laporan setebal 34 muka surat yang ditulis oleh Sabrina Firdaus Aloysius, Nur Syazwan Zainal Abidin dan Imamul Ariffin.
Penerbitan bertajuk “How Costly are Political Parties?” itu dibiayai oleh kerajaan Australia melalui jabatan hal ehwal luar dan perdagangannya. Laporan ini menggunakan reka bentuk eksplorasi kualitatif dan berdasarkan 18 temu bual dengan pakar dalam kewangan politik serta individu daripada pelbagai parti politik di Malaysia.
“Dapatan menunjukkan bahawa kewangan politik di Malaysia berskala besar,” kata Sabrina.
Kos bertanding semakin tinggi
Laporan itu mendapati bahawa kos politik di Malaysia melampaui kempen pilihan raya semata-mata. Calon daripada parti baharu dilaporkan memerlukan antara RM40,000 hingga lebih RM1 juta untuk bertanding kerusi, bergantung kepada kawasan.
Kebimbangan semakin timbul bahawa kos yang semakin meningkat memihak kepada parti politik yang sudah mapan, mewujudkan halangan untuk masuk dan menghalang penyertaan daripada kumpulan yang kurang diwakili seperti wanita, belia, etnik minoriti, orang kurang upaya dan isi rumah berpendapatan rendah.
Cadangan pembaharuan sistem kewangan politik
Laporan itu mengesyorkan Akta Pembiayaan Politik yang komprehensif untuk memodenkan rangka kerja kawal selia Malaysia yang berpecah-belah, termasuk peraturan mengenai sekatan penderma, had derma, pendedahan awam dan mekanisme dana awam.
Ia juga menyeru pembaharuan terhadap dana pembangunan kawasan, termasuk mendepolitisasikan peruntukan, meningkatkan ketelusan, dan memastikan akses yang lebih adil untuk wakil pembangkang.
“Pinda Akta Kesalahan Pilihan Raya 1954 dengan mengemas kini had perbelanjaan calon, mengiktiraf perbelanjaan kempen di peringkat parti dan memerlukan penyata kewangan yang diaudit,” katanya.
Cadangan lain termasuk kempen pendidikan awam untuk menangani insentif pengundi yang berakar umbi dan amalan rasuah undi, serta ketelusan kewangan yang lebih kukuh dan tadbir urus dalaman dalam parti politik.
“Modal kewangan tidak seharusnya menjadi pengaruh utama dalam keputusan pemilihan calon,” katanya.
Tahun lalu, Menteri Pembaharuan Undang-undang dan Institusi, Azalina Othman Said, memberi amaran bahawa meluluskan rang undang-undang pembiayaan politik tepat pada masanya untuk pilihan raya umum akan datang adalah mencabar kerana masih memerlukan lebih banyak maklum balas.
Pada Januari, timbalannya, M Kulasegaran, berkata kerajaan sedang menunggu hasil kajian persepsi awam yang dijalankan oleh penyelidik dari Universiti Islam Antarabangsa Malaysia sebelum memuktamadkan rang undang-undang itu. Beliau berkata pelbagai cadangan telah dikumpulkan berikutan 20 penglibatan pihak berkepentingan dengan dewan perniagaan, masyarakat sivil dan akademik, yang semuanya akan disatukan untuk membentuk parameter rang undang-undang itu.
