Ahli Parlimen Bandar Kuching Desak SPR Perbetulkan Ketidakseimbangan Pengundi di Sarawak
Ahli Parlimen Bandar Kuching, Dr Kelvin Yii Lee Wuen, telah mendesak Suruhanjaya Pilihan Raya (SPR) untuk mematuhi prinsip perlembagaan dengan ketat dan memberikan masa yang mencukupi untuk semakan awam semasa proses semakan semula kawasan pilihan raya di Sarawak.
Panggilan untuk Kepatuhan Perlembagaan
Dalam satu kenyataan, Yii menyatakan bahawa walaupun beliau secara umumnya menyokong cadangan peningkatan kerusi, proses tersebut mesti mematuhi peruntukan mengenai perkadaran, pemberat kawasan, dan ikatan tempatan untuk memastikan kepentingan semua rakyat Sarawak dilindungi.
"Perlembagaan Persekutuan, di bawah Subseksyen 2(c) Jadual Ketiga Belas, mewajibkan bilangan pengundi dalam setiap kawasan pilihan raya hendaklah hampir sama, dengan pengecualian hanya untuk kawasan luar bandar yang menghadapi kelemahan geografi," kata ahli parlimen DAP itu.
Beliau menambah bahawa secara sejarah, ini bermaksud nisbah maksimum-ke-minimum 2:1, tetapi apa yang dilihat hari ini adalah ketidakseimbangan yang keterlaluan.
Ketidakseimbangan yang Keterlaluan
Yii mendakwa ketidakseimbangan semasa adalah berlebihan, dengan merujuk kepada kerusi parlimen Miri yang mempunyai 149,441 pengundi dan Igan dengan 29,132 pengundi, iaitu nisbah kira-kira 5:1. Di peringkat negeri, Senadin mempunyai 73,430 pengundi berbanding Gedong dengan 10,380 pengundi, nisbah kira-kira 7:1.
Beliau juga mempersoalkan mengapa Bandar Kuching, dengan saiz pengundi yang serupa dengan Petrajaya, tidak dijangka mendapat kerusi tambahan, manakala Petrajaya mungkin menerima dua.
Pemberat Kawasan yang Sah
Yii menjelaskan bahawa Perlembagaan membenarkan "pemberat kawasan" untuk kawasan luar bandar yang besar dan sukar diakses seperti Hulu Rajang dan Baram, tetapi ia tidak sepatutnya digunakan untuk mewajarkan perwakilan berlebihan di kawasan yang lebih kecil.
"Provision 'pemberat kawasan' dalam perlembagaan untuk kawasan luar bandar adalah bersyarat kepada dua faktor, iaitu kawasan geografi yang besar dan kesukaran sebenar untuk mencapai pengundi," katanya.
Beliau menekankan bahawa tempat seperti P216 Hulu Rajang, P220 Baram, dan N64 Baleh mempunyai tuntutan yang sah untuk perwakilan berlebihan kerana kawasan ini layak mendapat pemberat.
Desakan untuk Tindakan Segera
Yii menyeru SPR untuk bertindak secara bebas, menahan tekanan daripada mana-mana parti politik, dan mematuhi tuntutan perlembagaan, termasuk mengurangkan perbezaan nisbah, mengelakkan pengubahan kawasan pilihan raya, dan membenarkan masa yang mencukupi untuk penyertaan awam, bukan garis masa terburu-buru empat bulan.
Beliau menambah bahawa P207 Igan mempunyai kawasan hanya satu pertiga daripada Negeri Sembilan, namun ia mempunyai lebih sedikit pengundi daripada Hulu Rajang, Baram, Selangau, Bintulu, dan Kapit - yang semuanya lebih besar dari segi kawasan dan pengundi.
Pandangan dari Ahli Parlimen Lain
Sementara itu, Ahli Parlimen Pulai, Suhaizan Kayat, mendesak SPR membetulkan ketidakseimbangan dalam pengagihan pengundi dengan menetapkan prinsip jelas bahawa bilangan pengundi di kawasan parlimen terbesar tidak boleh melebihi dua kali ganda daripada yang terkecil.
Ahli undang-undang Amanah itu berkata perbezaan dalam bilangan pengundi antara kawasan parlimen kini sangat ketara.
Beliau memberikan contoh Bangi, yang mempunyai 246,795 pengundi dalam Pilihan Raya Umum 2022, dan Kota Raja, yang dimenangi oleh Datuk Seri Mohamad Sabu dengan majoriti 73,998 undi.
"Di seluruh Lembah Klang, terdapat banyak kawasan dengan populasi pengundi yang sangat padat seperti Titiwangsa, Shah Alam, Damansara, Petaling Jaya, Wangsa Maju dan Ampang. Kawasan ini biasanya dimenangi oleh Pakatan Harapan dan kadang-kadang oleh Umno/Barisan Nasional," katanya.
Beliau menambah bahawa sebaliknya, terdapat kerusi yang jauh lebih kecil seperti Sik di Kedah dan Jeli di Kelantan, di mana calon PAS atau Perikatan Nasional bertanding dalam kawasan dengan kurang daripada 50,000 pengundi.
Keperluan untuk Pembetulan
Suhaizan berkata situasi ini mencerminkan ketidakseimbangan dalam pengagihan pengundi yang mesti ditangani oleh SPR, kerana tidak adil untuk menghukum pengundi bandar dengan menjadikan undi mereka kurang berharga berbanding di kawasan yang jauh lebih kecil.
"Pada hakikatnya, ketidakseimbangan ini telah lama tertanam dalam sistem pilihan raya kita. Kesilapan lalu mesti diperbetulkan dalam proses semakan semula yang sedang dijalankan tahun ini," katanya.
Beliau menegaskan bahawa pembetulan ini mesti dibuat dengan segera supaya perubahan boleh berkuat kuasa sebelum pilihan raya umum akan datang.
