Perubahan dasar semata-mata tidak akan menjamin Pakatan Harapan (PH) dapat meraih semula sokongan, kerana politik identiti masih menyebabkan gabungan itu dijauhi pengundi Melayu, kata penganalisis.
Perubahan dasar 'terlalu sedikit, terlalu lewat'
Lau Zhe Wei dari Universiti Islam Antarabangsa Malaysia berkata, mendesak perubahan dasar kini mungkin 'terlalu sedikit, terlalu lewat' kerana sentimen perkauman mendominasi persekitaran politik.
Beliau berkata, penambahbaikan pentadbiran mungkin mempunyai kesan yang lebih besar terhadap sokongan pengundi jika dilaksanakan secara besar-besaran sebelum pilihan raya Johor dan Negeri Sembilan, yang mana PH tewas.
Beliau berkata, persekitaran politik telah berubah sejak itu, dengan penambahbaikan dasar dan pelaksanaan tidak mungkin memberi kesan ketara kepada trend pengundian.
"Ia mungkin membantu, tetapi tidak banyak. Jurang kesan antara menggunakan isu etnik dan membuat penambahbaikan pentadbiran untuk meraih undi kini terlalu besar," katanya kepada FMT.
Persepsi DAP dominasi kerajaan perpaduan
Azmi Hassan dari Akademi Nusantara berkata, PH juga perlu berdepan dengan persepsi bahawa kerajaan perpaduan didominasi oleh DAP, dan perubahan dasar sahaja tidak akan mengubah persepsi itu.
Beliau berkata, persepsi itu telah menyebabkan kerajaan perpaduan diserang, dengan Perdana Menteri Anwar Ibrahim berulang kali terpaksa menafikan bahawa DAP melemahkan orang Melayu atau pemimpin tertinggi seperti beliau berada di bawah kawalan parti itu.
Kekalahan PH dalam pilihan raya Negeri Sembilan pada Sabtu adalah kekalahan pilihan raya ketiga berturut-turut gabungan itu selepas pilihan raya Johor dan Sabah.
Timbalan Setiausaha Agung DAP, Steven Sim, sebelum ini berkata beliau akan berjumpa dengan Anwar untuk mencadangkan perubahan dasar kerana PH perlu mendengar pengundi dan menambah baik dasar kerajaan sambil kekal teguh pada prinsipnya.
DAP terima tamparan hebat di Negeri Sembilan
Walaupun mengekalkan sembilan daripada 11 kerusi yang ditandingi di Negeri Sembilan, DAP menerima tamparan hebat apabila Setiausaha Agungnya, Loke Siew Fook, gagal mempertahankan kerusi Chennah untuk penggal keempat.
Selepas kekalahan teruk di Sabah pada November, Loke pernah berkata parti itu akan bekerjasama dengan Anwar untuk mempercepatkan reformasi sepanjang separuh pertama 2026.
DAP akan mengadakan kongres khas pada 16 Ogos, di mana 4,000 perwakilan akan memutuskan sama ada pemimpin parti kekal dalam jawatan kerajaan atau meletak jawatan.
Reformasi tidak dapat menandingi daya tarikan perpaduan Melayu
Ahmad Fauzi Abdul Hamid dari Universiti Sains Malaysia berkata, melaksanakan reformasi tidak akan membantu menangkis daya tarikan naratif perpaduan Melayu di kalangan pengundi Melayu, sambil menambah bahawa politik identiti bukan sekadar kitaran di Malaysia tetapi 'garis dasar'.
"Hampir tujuh dekad selepas kemerdekaan, dan walaupun terdapat pembangunan ekonomi yang sebenar, identiti komunal masih menguasai undi sebaik sahaja sebahagian daripada pengundi merasakan kedudukan mereka terancam.
"Itulah sebabnya penyelesaian berdasarkan penghapusan pinjaman, lebih banyak bantuan, dan gaji lebih tinggi tidak akan berkesan. Pada hakikatnya, rekod pentadbiran tidak pernah mencukupi sebagai seruan kempen pilihan raya," katanya.
Contoh Negeri Sembilan
Fauzi berkata, pilihan raya Negeri Sembilan adalah contoh yang baik kerana bekas Menteri Besar, Aminuddin Harun, dipandang tinggi di kalangan pengundi, tetapi tetap tewas teruk di kubu Umno Linggi disebabkan pakatan Barisan Nasional-Perikatan Nasional.
James Chin dari Universiti Tasmania berkata, melaksanakan reformasi lebih awal boleh membantu mengurangkan gelombang penolakan PH di Negeri Sembilan, walaupun ia tidak akan membolehkan gabungan itu menang.
