Perpaduan Melayu: Mitos yang Dijual Elit Politik yang Saling Menikam
Orang Melayu yang biasa akhirnya menanggung akibat pergaduhan kelompok atasan dalam arena politik. Setiap beberapa tahun sekali, apabila politik Melayu menjadi huru-hara, frasa lama yang sama akan diulang tanpa henti: perpaduan Melayu. Ia dilaungkan di perhimpunan parti dan diulang oleh ahli politik yang sebenarnya gagal menyatukan jawatankuasa mereka sendiri, apatah lagi seluruh masyarakat Melayu. Jika perpaduan itu benar-benar wujud, ia tidak perlu dilaungkan begitu kuat dan kerap.
Masalah Sebenar: Kelas Elit Politik Melayu
Mari kita jujur. Masalahnya bukan orang Melayu. Orang Melayu biasa tidak memecah-belahkan negara. Mereka bekerja, membesarkan keluarga, membayar cukai, risau tentang kos sara hidup dan tertanya-tanya mengapa politik hari ini semakin jauh daripada realiti hidup mereka. Mereka berusaha untuk terus hidup dalam keadaan ekonomi yang mencabar. Ahli politik pula sibuk ‘berlakon’ di pentas politik.
Masalah sebenar ialah kelas elit politik Melayu, kelompok kecil yang ketagih kuasa, habuan, dan pergaduhan sesama sendiri, tetapi pada masa sama menuntut kesetiaan atas nama ‘perpaduan’. Bagi mereka, perpaduan bermaksud ketaatan mutlak tanpa soal jawab.
Sejarah Perpaduan yang Bersyarat
Cubaan serius pertama untuk menyatukan politik Melayu berlaku dengan penubuhan Umno. Namun ia bukan atas dasar moral semata-mata sebaliknya tindak balas politik terhadap perubahan penjajah yang mengancam kedudukan Melayu. Umno menyatukan persatuan Melayu untuk mengukuhkan kuasa tawar-menawar, bukan untuk mewujudkan keharmonian sejati. Ia berjaya kerana matlamatnya jelas: kelangsungan dan penguasaan dalam susunan pascakolonial.
Namun sejak awal lagi, perpaduan itu bersyarat. Ia bergantung kepada kawalan elit, penentangan yang diuruskan, dan pakatan yang seimbang dengan parti bukan Melayu. Apabila syarat-syarat ini mula rapuh, perpaduan turut runtuh. Perpaduan hanya bertahan selagi kuasa kekal berpusat dan tidak dipersoalkan.
Ilusi PAS–Umno dan Corak yang Berulang
Selama beberapa dekad, penyokong perpaduan berhujah hubungan agama dan budaya antara Umno dan PAS boleh menyatukan orang Melayu. Jika kedua-duanya bergabung, kononnya perpaduan Melayu akan menjadi kenyataan. Hujah ini bertahan hanya kerana orang tidak mahu menginsafi pelajaran sejarah.
Allahyarham Nik Abdul Aziz Nik Mat pernah menyatakan pendirian dengan jelas. Beliau menolak perpaduan dengan Umno sepanjang hayatnya. Dialog dibenarkan, tetapi tunduk tidak. Beliau memahami satu perkara yang sering dinafikan oleh pendukung perpaduan: perpaduan tanpa kesamarataan bermaksud menyediri. Dan penyerahan bukan perpaduan, ia adalah kepatuhan.
Apabila Muafakat Nasional (MN) dibentuk pada 2019, ia bertahan hanya sehingga kepentingan kuasa berubah. Apabila jawatan, akses kepada kerajaan, dan pengaruh menjadi keutamaan, retorik perpaduan terus lenyap. Perjanjian itu runtuh akibat ego dan persaingan lama yang sama. Rupanya, perpaduan sangat rapuh apabila berdepan dengan cita-cita peribadi.
Pengakuan Dr Mahathir dan Realiti Politik Semasa
Dr Mahathir Mohamad sudah lama tegaskan hakikat sebenar. Jika ada sesiapa yang mempunyai kuasa untuk menyatukan politik Melayu, orang itu ialah beliau. Beliau menguasai politik Melayu selama puluhan tahun, menewaskan lawan, membentuk institusi, dan memusatkan kuasa lebih berkesan daripada sesiapa pun. Jika perpaduan boleh dicapai melalui kekuatan kehendak, beliau sudah melakukannya.
Namun akhirnya, Mahathir sendiri mengakui parti berasaskan Melayu tidak mampu menyatukan orang Melayu. Sepatutnya pengakuan itu menamatkan perbahasan. Sebaliknya, elit politik memilih untuk menafikannya. Lebih mudah melaungkan slogan seperti Bangsa Malaysia, kemakmuran bersama dan perpaduan nasional daripada membongkar sistem yang mengaut keuntungan daripada perpecahan.
Hari ini, keadaannya hampir kelakar. Umno gagal menyatukan dirinya sendiri. PAS kaku dari segi ideologi dan memilih strategi secara terpilih. Bersatu semakin mengecil. PKR pula berpecah secara dalaman dan keliru hala tuju. Semua mendakwa mewakili orang Melayu, tetapi tiada siapa mahu berbincang sesama sendiri.
Perpaduan sebagai Slogan Kosong
Elit politik Melayu sebenarnya tidak mahukan perpaduan sebenar kerana ia menuntut kompromi, perkongsian kuasa, penghapusan rangkaian kroni, akauntabiliti dan pemimpin berundur apabila hilang kredibiliti. Perpaduan akan membuatkan mereka kehilangan segala keistimewaan yang dinikmati sekarang.
Sebaliknya, perpecahan sangat berguna. Ia membolehkan pemimpin menyalahkan lawan, menakut-nakutkan penyokong dan mengelak daripada dipersoalkan. Setiap pergaduhan dalaman boleh dipersembahkan sebagai perjuangan suci mempertahankan Melayu, walhal hakikatnya hanyalah perebutan jawatan. Apabila politik menjadi sandiwara, perpaduan menjadi alat retorik semata-mata.
Orang Melayu Bukan Masalah
Ini perlu ditegaskan. Orang Melayu tidak berpecah sebagai sebuah masyarakat. Mereka mampu hidup bersama dan berkongsi tujuan. Mereka tidak menunggu ahli politik mengajar cara untuk bersatu. Mereka sudah pun melakukannya dalam kehidupan seharian. Yang berpecah ialah kelas politik — penuh ketakutan, tidak yakin dan ketagih penguasaan.
Kaum lain tidak perlu campur tangan. Mereka hanya perlu melihat. Pertelingkahan elit politik Melayu sesama sendiri sudah cukup merosakkan. Dalam sistem sekarang, tiada siapa mampu menyatukan orang Melayu. Bukan Umno atau PAS, bukan golongan reformis, dan bukan juga arkitek gabungan politik yang menyamakan kelangsungan kuasa dengan wawasan.
Masa untuk Menamatkan Mitos
Mungkin sudah tiba masanya mitos ini ditamatkan. Perpaduan Melayu kini hanyalah gangguan, perisai untuk menutup kelemahan dan kegagalan. Ia digunakan untuk mendiamkan kritikan dan menghalalkan kecacatan sistem. Daripada bertanya sama ada orang Melayu bersatu, orang Melayu patut bertanya sama ada pemimpin mereka berwibawa, jujur, dan bertanggungjawab.
Kerana perpaduan tanpa integriti tidak bermakna. Perpaduan tanpa hala tuju adalah kosong. Perpaduan tanpa pembaharuan hanyalah satu lagi pembohongan yang diselubungi patriotisme. Dan apabila slogan tidak lagi berkesan, ahli politik tetap selamat. Orang Melayu biasa jugalah yang menanggung harganya dalam diam.
