Krisis Legitimasi Bersatu: Hamzah Dipecat, Hubungan PAS-Perikatan Diuji Jelang PRU16
KUALA LUMPUR, 15 Feb 2026 — Dalam masa kurang daripada 24 jam selepas 16 Ahli Parlimen Bersatu secara terbuka menyeru Tan Sri Muhyiddin Yassin meletak jawatan sebagai presiden parti, pergolakan dalaman parti itu semakin memuncak apabila lembaga disiplinnya memecat timbalan presiden Datuk Seri Hamzah Zainudin.
Bersama Hamzah, 16 ahli lain, termasuk tiga Ahli Parlimen dan dua Ahli Dewan Undangan Negeri, turut dipecat. Tindakan ini menandakan bahawa kompromi bukan lagi pilihan untuk menyelesaikan krisis kepimpinan Bersatu.
Pertemuan Berasingan dan Pernyataan Tegas
Ketegangan meningkat lagi hari ini apabila Hamzah dan Muhyiddin masing-masing mengadakan pertemuan berasingan dengan penyokong mereka, menonjolkan keseriusan perebutan kuasa dalam parti.
Dalam satu kenyataan selepas pertemuannya, Muhyiddin berkata tindakan disiplin terhadap pemimpin kanan parti adalah perlu untuk mengekalkan kestabilan dan mengukuhkan Bersatu.
Sementara itu, Hamzah mengumumkan bahawa beliau tidak akan merayu pemecatannya dan bercadang untuk berkhidmat sebagai Ahli Parlimen bebas. Beliau menggambarkan dirinya sebagai "orang bebas" dan tidak lagi terikat untuk melakukan 'sesuatu yang tidak disukainya'.
Analisis Politik: Pertarungan Legitimasi dan Kesan kepada PRU16
Penganalisis politik melihat krisis ini sebagai pertarungan jelas untuk legitimasi antara dua faksi utama parti, dengan akibat berpotensi terhadap keyakinan pengundi menjelang pilihan raya negeri dan Pilihan Raya Umum ke-16 (PRU16) yang akan datang.
Prof Datuk Dr Sivamurugan Pandian dari Universiti Sains Malaysia berkata kegelisahan ini lebih daripada pertikaian dalaman biasa. Beliau menyatakan ia adalah "pertarungan legitimasi" di mana faksi yang membingkaikan isu dengan berkesan akan menentukan siapa yang diiktiraf sebagai pemimpin sah parti.
"Krisis ini mengancam moral akar umbi, mengganggu jentera parti, dan menjejaskan perundingan kerusi dengan rakan gabungan. Parti yang sibuk dengan konflik dalaman sering bergelut dengan mobilisasi pilihan raya. Persepsi awam terhadap ketidakstabilan melemahkan keyakinan dalam keupayaan parti untuk memandu negara," katanya kepada Bernama.
Dalam politik Malaysia yang kompetitif, beliau berkata, sebarang krisis yang berpanjangan boleh dieksploitasi oleh lawan politik untuk mengukuhkan naratif bahawa parti berkenaan gagal mengurus perbezaan dengan matang.
"Jika terdapat situasi di mana kepimpinan formal dicabar secara terbuka oleh sokongan politik, maka parti itu berisiko berpecah sama ada secara formal atau melalui pembentukan blok yang bergerak secara berasingan dalam parti yang sama," katanya.
"Jika berlaku perpecahan, saya melihat kemungkinan bahawa Bersatu akan kekal dengan Muhyiddin dan Azmin (Setiausaha Agung Bersatu), bersama Gerakan dan MIPP (Parti Rakyat India Malaysia) dan membentuk gabungan baharu. Hamzah mungkin akan disokong oleh PAS dan parti serta gabungan lain, serta kemungkinan bekerjasama dengan UMNO," tambahnya.
Implikasi kepada PAS dan Perikatan Nasional
Pensyarah di Pusat Sains Sosial itu juga berkata bahawa impak terbesar selepas pergolakan dalaman yang berlaku di Bersatu adalah mengenai status Hamzah sebagai ketua pembangkang.
"Tekanan semakin meningkat untuk menyusun semula kedudukan. Blok Perikatan Nasional (PN) mungkin perlu 'mengimbangi semula optik kepimpinan' untuk kelihatan bersatu dan kredibel. Konflik terbuka bukan sahaja mempertikaikan kedudukan tetapi juga mempersoalkan kredibiliti kepimpinan seluruh blok pembangkang.
"PAS berkemungkinan menjadi faktor utama dalam mengimbangi antara Muhyiddin dan Hamzah," jelasnya.
Sementara itu, penganalisis sosiopolitik Universiti Malaya, Prof Datuk Dr Awang Azman Awang Pawi, berkata Hamzah adalah tokoh politik penting dengan rangkaian dan pengaruhnya sendiri, terutamanya dalam kalangan Ahli Parlimen.
"Hamzah sangat berpengaruh dan mempunyai sokongan majoriti besar dalam kalangan wakil rakyat Bersatu. Terdapat 16 + 1 wakil rakyat Bersatu bersamanya. Hamzah juga mempunyai sokongan majoriti besar dalam kalangan ketua bahagian Bersatu, Muhyiddin tidak mempunyai kelebihan ini.
"Cuma Muhyiddin adalah presiden Bersatu dan disokong kuat oleh Azmin. Apa yang berlaku mempunyai implikasi lebih luas terhadap kestabilan parti dan kedudukan PN, terutamanya PAS sebagai rakan komponen utama," katanya.
Apabila ditanya untuk mengulas sama ada kegelisahan ini akan menjejaskan hubungan antara PAS dan Bersatu, Awang Azman, yang juga Felo Kanan Akademi Negara Malaysia, berkata perkembangan terkini sememangnya mempunyai implikasi terhadap dinamik kedua-dua parti dalam PN.
Menurutnya, krisis ini boleh menguji kesetiaan strategik PAS dalam gabungan.
"PAS mungkin mengambil pendekatan 'tunggu dan lihat', menimbang faedah politik dengan teliti. Walaupun tidak menyokong Hamzah secara terbuka, PAS mungkin lebih menyukai kepimpinannya untuk menggantikan Muhyiddin, terutamanya selepas ketegangan sebelumnya berikutan krisis Menteri Besar Perlis.
"Pemecatan ini lebih daripada langkah disiplin. Ia menguji kematangan politik Bersatu, integriti PN, dan kebijaksanaan PAS dalam mengimbangi kuasa. Dalam politik, krisis boleh membahagikan atau menyusun semula," tegasnya.
