Penganalisis politik berkata, kehandalan politik PAS terbukti apabila ia memperbaharui pakatannya dengan Umno selepas menamatkan kerjasama dengan Bersatu, sekutu utamanya hampir setengah dekad. Oh Ei Sun dari Institut Hal Ehwal Antarabangsa Singapura berkata, PAS yang semakin menonjol beberapa tahun kebelakangan ini, kini dilihat mahu menguasai gelanggang politik, khasnya segmen pengundi Melayu-Islam.
PAS Sedar Belum Mampu Memimpin Sendiri
Menurut Oh, parti yang diterajui Hadi Awang sejak 2002 itu sedar ia belum mencapai tahap penguasaan politik Melayu-Islam secara menyeluruh, justeru memerlukan pakatan dengan Umno. “Saya fikir PAS hanya bijak dan cekap berpolitik. Bijak dalam erti kata ia tahu belum tiba masanya untuk mengambil alih atau cuba mencapai kepimpinan menyeluruh politik Melayu-Islam. Ia masih perlu menunggu gilirannya,” katanya kepada FMT.
Fleksibiliti PAS dalam Pakatan
Oh menegaskan bahawa PAS menunjukkan fleksibiliti dengan menghidupkan semula hubungan bersama Umno, walaupun dua pakatan sebelum ini, termasuk Muafakat Nasional, gagal. “Mengapa tidak satu lagi pakatan? Dan jika mereka berpisah sekali lagi, tiada dendam, seperti yang PAS katakan kepada Muhyiddin. Kini, kita perlu menganggap semuanya mungkin dalam politik,” ujarnya.
Peningkatan Sokongan dan Pengaruh PAS
PAS berkembang daripada 18 kerusi di Dewan Rakyat pada 2018 kepada 43 kerusi ketika ini — jumlah kerusi paling banyak dalam kalangan semua parti politik. Ini menunjukkan sokongan diraihnya semakin meningkat, khasnya di kawasan teras Melayu. Parti Islam itu kini menerajui kerajaan Kedah, Kelantan serta Terengganu. Dalam enam Pilihan Raya Negeri (PRN) pada 2023, ia berjaya menembusi Pulau Pinang, Selangor dan Negeri Sembilan, pencapaian yang menurut pemerhati sebagai bukti pengaruhnya semakin meningkat di peringkat nasional.
PAS Tamatkan Kerjasama dengan Bersatu
Awal bulan lalu, PAS menamatkan kerjasama politiknya dengan Bersatu selepas pergolakan berbulan-bulan antara dua pengasas bersama Perikatan Nasional (PN) itu, walaupun dua parti terbabit kekal parti komponen dalam gabungan pembangkang berkenaan. PN yang diterajui PAS dan Barisan Nasional mencapai pakatan rasmi untuk PRN Negeri Sembilan, dengan kedua-dua gabungan bersetuju tidak bertembung di 36 kerusi yang dipertandingkan.
PAS Belum Mampu Memimpin di Luar Kubu Asal
Azmi Hassan dari Akademi Nusantara melihat pakatan baharu PAS dan Umno sebagai bukti kekuatan parti Islam itu kekal di kubu asalnya, khasnya Kelantan, Terengganu, Kedah dan Perlis. Menurutnya, PAS sedar ia tidak boleh bergerak solo ketika ini dan memerlukan pakatan dengan parti lain, khasnya dalam usaha meningkatkan sokongan bukan Melayu. “Satu perkara yang pasti: PAS tidak boleh memimpin di luar empat negeri ditadbirnya dan negeri berkenaan tidak mempunyai banyak kelebihan untuk dibanggakan berbanding negeri lain yang ditadbir Umno atau Pakatan Harapan. Lebih-lebih lagi di peringkat nasional,” katanya.
Pakatan Berasaskan Kepentingan Kekal Tunjang Politik
Oh berkata, pakatan berasaskan kepentingan akan kekal tunjang politik Malaysia memandangkan landskap politik semakin berpecah, yang mungkin terus menyaksikan Parlimen tergantung berlaku selepas PRU. “Saya berpendapat tidak patut menyimpan dendam dalam apa jua cara jika parti politik atau gabungan, yang dahulunya seteru politik, bekerjasama sebelum atau selepas pilihan raya, dan berpisah sebelum pilihan raya,” katanya.
