Pada 29 Julai 2026, pihak berkuasa Rusia melalui Perkhidmatan Keselamatan Persekutuan (FSB) mengeluarkan notis carian antarabangsa terhadap Pavel Durov, pengasas dan Ketua Pegawai Eksekutif Telegram. Durov, yang berusia 41 tahun, dituduh bersubahat dalam keganasan di bawah undang-undang Rusia. Notis ini diedarkan melalui saluran Interpol, membolehkan negara anggota menahan Durov jika beliau memasuki wilayah mereka.
Durov, yang dilahirkan di Rusia tetapi kini memegang pasport Perancis dan Emiriah Arab Bersatu, telah lama bertelagah dengan pihak berkuasa Rusia ekoran usaha Moscow mengetatkan kawalan ke atas ruang internet. Telegram, yang diasaskan oleh Durov, merupakan salah satu platform komunikasi terpenting di Rusia, digunakan oleh puluhan juta rakyat untuk perbualan peribadi dan penyebaran berita.
Kenyataan FSB dan Tindakan Terdahulu
Menurut kenyataan rasmi FSB, "Notis carian antarabangsa telah dikeluarkan untuk ketua pentadbiran Telegram, P. Durov." Kenyataan itu menuduh Durov gagal mengeluarkan "maklumat terlarang" dari platformnya, yang didakwa digunakan oleh perkhidmatan keselamatan Ukraine untuk merekrut rakyat Rusia melakukan tindakan sabotaj. Ini bukan kali pertama Moscow menyasarkan Telegram; pihak berkuasa sebelum ini telah cuba menyekat akses ke platform tersebut pada 2018, namun gagal berikutan penggunaan proksi dan VPN oleh pengguna. Pada 2020, mahkamah Rusia juga mendenda Telegram kerana enggan menyerahkan data pengguna.
Latar Belakang Pavel Durov
Pavel Durov dilahirkan di Saint Petersburg, kota yang juga merupakan tempat kelahiran Presiden Rusia Vladimir Putin. Beliau terkenal sebagai pengasas VKontakte, platform media sosial yang sering digelar "Facebook Rusia." VKontakte berkembang pesat sehingga menarik perhatian pihak berkuasa, yang menekan Durov untuk menyerahkan data pengguna dan menyekat kandungan pembangkang. Pada 2014, Durov menjual sahamnya dan meninggalkan syarikat itu, kemudian menubuhkan Telegram dengan fokus terhadap privasi dan keselamatan.
Telegram dengan cepat menjadi popular di Rusia, terutamanya selepas kerajaan memperkenalkan undang-undang yang mewajibkan platform internet menyimpan data pengguna di dalam negara. Durov enggan mematuhi, menyebabkan Telegram diharamkan secara ringkas pada 2018, tetapi larangan itu tidak berkesan kerana ramai pengguna terus mengaksesnya. Kini, Telegram kekal sebagai salah satu alat komunikasi utama di Rusia, digunakan oleh wartawan, aktivis, dan orang awam.
Tuduhan Terkini dan Risiko Undang-Undang
Moscow mendakwa bahawa sejak konflik di Ukraine bermula, Telegram telah menjadi platform utama untuk perekrutan oleh pihak Ukraine. FSB mendakwa bahawa ribuan rakyat Rusia telah didekati melalui saluran Telegram untuk melakukan sabotaj, termasuk serangan terhadap kemudahan kerajaan. Durov dituduh tidak mengambil tindakan untuk mengeluarkan kandungan tersebut, walaupun terdapat permintaan daripada pihak berkuasa.
Selain menghadapi tekanan di Rusia, Durov juga berdepan masalah undang-undang di Perancis, tempat beliau menetap. Pihak berkuasa Perancis telah memulakan siasatan terhadap Telegram atas dakwaan membenarkan penyebaran kandungan haram, termasuk hasutan keganasan dan pemerdagangan dadah. Durov telah beberapa kali dipanggil untuk disoal siasat dan platformnya dikenakan denda berjuta-juta euro.
Implikasi Notis Carian
Dengan notis carian antarabangsa ini, Durov kini berdepan risiko ditahan jika beliau melancong ke negara yang mempunyai perjanjian ekstradisi dengan Rusia. Walaupun beliau memegang pasport negara lain, statusnya sebagai warganegara Rusia menjadikannya terdedah kepada tindakan undang-undang Moscow. Langkah ini menandakan eskalasi terbaru dalam konflik berpanjangan antara Durov dan kerajaan Rusia, yang semakin tegang sejak permulaan perang di Ukraine.
Penganalisis melihat tindakan ini sebagai sebahagian daripada usaha Moscow untuk mengawal naratif dalam talian dan menyekat suara bebas. Telegram, yang enggan mematuhi permintaan kerajaan untuk memantau perbualan, dianggap sebagai ancaman langsung kepada kawalan maklumat negara. Notis ini mungkin menyukarkan Durov untuk menguruskan syarikatnya dari luar negara, tetapi setakat ini beliau belum mengeluarkan kenyataan rasmi mengenai perkembangan ini.
Reaksi dan Impak terhadap Kebebasan Internet
Langkah Rusia mengeluarkan notis carian terhadap Durov dilihat sebagai serangan terbaru ke atas kebebasan internet di negara itu. Organisasi hak asasi manusia seperti Amnesty International dan Reporters Without Borders telah mengkritik tindakan Moscow, yang mereka anggap sebagai percubaan untuk membungkam suara-suara kritis dalam talian. Telegram, dengan ciri keselamatannya, telah menjadi platform penting bagi aktivis dan wartawan bebas di Rusia, terutamanya selepas sekatan ke atas media sosial lain.
Notis carian ini mungkin memberi kesan kepada cara rakyat Rusia menggunakan Telegram. Walaupun platform itu masih boleh diakses, kebimbangan meningkat bahawa kerajaan mungkin akan meningkatkan tekanan terhadap pekerja atau keluarga Durov. Setakat ini, tiada tanda bahawa Durov akan menyerah diri atau meninggalkan prinsip privasi yang dipegangnya.
