PM Kanada Tegur Serangan AS-Israel ke Iran sebagai Melanggar Undang-undang Antarabangsa
Perdana Menteri Kanada Mark Carney telah mengkritik keras serangan bersama Amerika Syarikat dan Israel ke atas Iran, dengan menyatakan bahawa tindakan tersebut "tidak konsisten dengan undang-undang antarabangsa". Kenyataan ini dibuat semasa lawatan rasminya ke Australia pada hari Rabu, di mana beliau menyeru penyahskalaan konflik yang cepat di Timur Tengah.
Ucapan di Institut Lowy Sydney
Berucap di hadapan kumpulan pemikir Institut Lowy di Sydney, Carney mengakui bahawa Kanada menyambut baik sebarang langkah untuk mengubah bentuk kerajaan Iran, yang beliau gambarkan sebagai "sumber utama ketidakstabilan dan keganasan" di rantau tersebut. Namun, beliau menegaskan bahawa serangan ketenteraan yang dilancarkan "nampaknya, pada pandangan pertama, tidak selaras atau tidak konsisten dengan undang-undang antarabangsa".
"Ia adalah penilaian untuk dibuat oleh pihak lain," tambah Carney dengan rendah hati. "Saya bukan peguam, apatah lagi pakar undang-undang antarabangsa."
Lawatan Australia untuk Mengukuhkan Hubungan
Kenyataan kontroversial ini dikeluarkan pada hari kedua lawatan rasmi Carney ke Australia, yang bertujuan untuk menarik pelaburan dan memperdalam hubungan dengan rakan "kuasa pertengahan" tersebut. Lawatan ini merupakan sebahagian daripada jelajah pelbagai negara di Asia-Pasifik yang bertujuan mengurangkan kebergantungan kepada AS, sebagai langkah berjaga-jaga terhadap apa yang digambarkan Carney sebagai "tatanan global yang dipimpin AS yang semakin pudar".
Mantan bank pusat ini sering berselisih dengan Presiden AS Donald Trump, yang berulang kali mengancam untuk mencaplok Kanada dan mengenakan tarif tinggi ke atas negara tersebut. Dalam ucapannya di Forum Ekonomi Dunia pada Januari, Carney memberi amaran bahawa sistem tadbir urus global pimpinan AS sedang mengalami "keretakan".
Konflik Timur Tengah sebagai Kegagalan Tatanan Antarabangsa
Pada hari Rabu, Perdana Menteri Kanada itu menyatakan bahawa perang di Timur Tengah mewakili "contoh lain kegagalan tatanan antarabangsa". Beliau menegaskan: "Kanada menyeru penyahskalaan permusuhan yang cepat dan bersedia membantu dalam mencapai matlamat ini."
Carney juga menegaskan semula prinsip penting: "Kanada mengesahkan bahawa undang-undang antarabangsa mengikat semua pihak yang berperang."
AS dan Israel Bertindak Tanpa Perundingan
Serangan AS-Israel dilancarkan pada hari Sabtu dan berjaya membunuh pemimpin tertinggi Iran, Ayatollah Ali Khamenei, hanya dua hari selepas utusan AS berbincang dengan Iran di Geneva mengenai perjanjian nuklear. Sejak itu, Iran telah meluaskan serangan balas misil dan dronnya di seluruh Timur Tengah, termasuk memukul konsulat dan pangkalan AS pada hari Selasa.
Walaupun Carney menyokong serangan terhadap Iran dengan alasan Tehran gagal membongkar program nuklearnya dan menghentikan sokongan kepada kumpulan militan, beliau menyatakan "penyesalan" pada hari Rabu kerana usaha antarabangsa gagal melucutkan senjata Iran. Beliau juga menekankan bahawa "AS dan Israel telah bertindak tanpa melibatkan PBB atau berunding dengan sekutu, termasuk Kanada".
Kesan Konflik yang Meluas
Perang serantau ini turut memberi kesan semakin teruk ke atas Lubnan, di mana Hezbollah, pergerakan Muslim Syiah bersenjata yang lama mendapat naungan Tehran, melancarkan dron dan roket ke Israel sebagai balasan atas pembunuhan Khamenei.
Agenda Lawatan ke Australia
Pada hari Khamis, Carney dijadualkan bertemu dengan Perdana Menteri Australia Anthony Albanese dan berucap di parlimen di ibu negara Canberra. Pejabat Albanese menggambarkan Carney sebagai pemimpin yang sefikrah dan menyatakan bahawa lawatan ini akan memfokuskan pada:
- Keselamatan ekonomi
- Mineral kritikal (yang Australia mempunyai rizab besar)
- Kerjasama pertahanan
Lawatan Carney ke Asia-Pasifik ini mencerminkan strategi Kanada untuk mempelbagaikan hubungan antarabangsa dan mengurangkan kebergantungan kepada AS dalam menghadapi ketidaktentuan geopolitik global.
