Malaysia mencatat pencapaian membanggakan dengan menduduki tangga ke-12 dalam Indeks Keamanan Global (GPI), menjadikannya antara negara paling selamat di Asia. Namun, menurut pensyarah kriminologi dari Universiti Sains Malaysia, P Sundramoorthy, kejayaan ini tidak boleh menyebabkan kita leka. Dalam surat kepada editor, beliau menekankan bahawa kedamaian bukanlah sesuatu yang kekal; ia perlu dilindungi, dipupuk, dan diperkukuh secara berterusan.
Polis dan Agensi Penguatkuasa Wajar Dipuji
Sundramoorthy memuji pasukan polis sebagai institusi barisan hadapan yang bertanggungjawab mencegah jenayah, menjaga ketenteraman awam, dan memberi keyakinan kepada komuniti. Usaha mereka membanteras jenayah terancang, pemerdagangan dadah, jenayah siber, penipuan komersial, dan kesalahan ganas telah menyumbang kepada persekitaran yang relatif selamat. Selain polis, agensi lain seperti Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM), Jabatan Imigresen, Kastam, Penjara, Perkhidmatan Pendakwaan, Kehakiman, dan pihak berkuasa tempatan turut memainkan peranan pelengkap dalam sistem keadilan jenayah bersepadu.
Jenayah Sentiasa Berubah, Jangan Berpeluk Tubuh
Beliau mengingatkan bahawa trend jenayah bersifat dinamik. Kejayaan hari ini tidak menjamin kejayaan esok. Penjenayah sentiasa menyesuaikan diri dengan kemajuan teknologi, mengeksploitasi kelemahan undang-undang, dan mengambil kesempatan terhadap kerentanan sosial. Jenayah siber, penipuan dalam talian, kecurian identiti, jenayah kewangan, dan sindiket terancang rentas sempadan terus berkembang pada kadar membimbangkan. Oleh itu, Malaysia tidak boleh mentafsirkan peningkatan kedudukan ini sebagai alasan untuk melonggarkan usaha. Sebaliknya, pencapaian ini harus dijadikan platform untuk mencapai standard kepolisan, pentadbiran keadilan jenayah, dan pencegahan jenayah yang lebih tinggi.
Keyakinan Awam sebagai Alat Pencegahan Jenayah
Sundramoorthy menekankan bahawa keyakinan awam terhadap institusi keadilan jenayah merupakan alat pencegahan jenayah yang berkuasa. Rakyat lebih cenderung untuk bekerjasama dengan penguat kuasa undang-undang, melaporkan jenayah, menjadi saksi, dan mematuhi undang-undang apabila mereka menganggap institusi tersebut profesional, telus, dan bertanggungjawab. Legitimasi, keadilan, dan keadilan prosedur kekal sebagai tonggak penting kepolisan berkesan.
Suruhanjaya Keadilan Jenayah Perlu Ditubuhkan
Beliau menyarankan agar Malaysia segera menubuhkan suruhanjaya keadilan jenayah yang sudah lama tertangguh. Suruhanjaya ini tidak sepatutnya dilihat sebagai punitif atau antagonis terhadap agensi penguatkuasaan undang-undang, tetapi sebagai badan pengawasan dan dasar bebas yang memperkukuh prestasi institusi dalam sistem keadilan jenayah. Suruhanjaya ini boleh memantau isu sistemik, memudahkan koordinasi antara agensi, mengesyorkan reformasi, menilai hasil keadilan jenayah, menggalakkan standard profesional, dan memastikan akauntabiliti tanpa menjejaskan kebebasan operasi. Ini akan memperkukuh kepercayaan awam dengan menunjukkan bahawa semua institusi keadilan jenayah tertakluk kepada pengawasan yang sesuai dan penambahbaikan berterusan.
Melabur dalam Pencegahan dan Keselamatan Siber
Malaysia juga perlu terus melabur dalam strategi pencegahan jenayah yang melampaui penguatkuasaan tradisional. Menangani punca jenayah seperti pengangguran belia, jurang pendidikan, penyalahgunaan bahan, pengasingan sosial, dan kekacauan komuniti menghasilkan pengurangan kesalahan yang lebih mampan dalam jangka panjang. Pencegahan jauh lebih kos efektif daripada hukuman semata-mata. Ekonomi digital yang semakin berkembang juga menuntut persediaan yang lebih baik terhadap jenayah siber dan penipuan dalam talian yang mengancam keyakinan awam dan keselamatan negara. Memperkukuh keupayaan kepolisan digital, meningkatkan kesedaran keselamatan siber, memperbaiki risikan kewangan, dan memupuk kerjasama antarabangsa menjadi semakin kritikal pada tahun-tahun mendatang.
Kedudukan GPI: Inspirasi dan Tanggungjawab
Kesimpulannya, peningkatan kedudukan Malaysia dalam GPI harus menjadi inspirasi dan tanggungjawab. Ia mencerminkan dedikasi bertahun-tahun oleh polis, agensi keadilan jenayah, penjawat awam, dan rakyat yang mematuhi undang-undang. Mengekalkan dan memperbaiki kedudukan ini memerlukan komitmen yang tidak berbelah bahagi terhadap reformasi berterusan, kecemerlangan institusi, dan pembuatan dasar berasaskan bukti. Keamanan tidak boleh diukur semata-mata dengan ketiadaan jenayah, tetapi juga dengan keyakinan awam, integriti institusi, akses kepada keadilan, dan kekuatan kedaulatan undang-undang. Jika Malaysia kekal komited terhadap prinsip-prinsip ini sambil menerima reformasi yang perlu seperti penubuhan suruhanjaya keadilan jenayah, negara ini bukan sahaja dapat mengekalkan kedudukannya antara negara paling selamat di dunia, malah boleh bercita-cita untuk berada di tangga yang lebih tinggi pada masa hadapan.
