Had Umur Media Sosial Malaysia: Pakar Tekankan Pengawasan Ibu Bapa Lebih Penting Daripada Penapis
Rancangan Malaysia untuk melambatkan akses media sosial kepada mereka yang berumur bawah 16 tahun pada separuh kedua tahun ini dianggap sebagai asas yang konstruktif untuk memastikan keselamatan internet kanak-kanak, namun pakar menegaskan langkah ini hanya akan berkesan sepenuhnya apabila digandingkan dengan keibubapaan yang aktif.
Peranan Ibu Bapa Melangkaui Kawalan Teknikal
Prof Datuk Dr Mohamed Fadzil Che Din, Pakar Psikologi Kaunseling dan Profesor di Fakulti Pengajian Pertahanan dan Pengurusan, Universiti Pertahanan Nasional Malaysia, menjelaskan bahawa kawalan ibu bapa semata-mata tidak mencukupi. Perlindungan yang berkesan memerlukan gabungan halangan teknikal dan penyeliaan yang kukuh dari segi psikologi dan pendidikan.
"Dari perspektif psikologi, kanak-kanak secara semula jadi membentuk persepsi, sama ada positif atau negatif, berdasarkan pengalaman dalam talian mereka," jelas Mohamed Fadzil. "Untuk membentuk persepsi ini secara positif, ibu bapa mesti aktif membimbing dan mendidik mereka."
Beliau menambah bahawa melangkaui fasa pembelajaran, peringkat penting seterusnya ialah membina personaliti kanak-kanak untuk memastikan mereka membesar menjadi dewasa yang seimbang dan menyesuaikan diri dengan baik. Pada masa yang sama, motivasi memainkan peranan penting di mana ibu bapa perlu memupuk dan membimbing motivasi anak agar selari dengan matlamat peribadi dan keluarga.
Media Sosial Sebagai Komponen Penting Pembelajaran Moden
Mohamed Fadzil menekankan bahawa media sosial telah berkembang daripada pilihan kepada komponen penting dalam persekitaran pembelajaran moden. Platform seperti Facebook, Instagram, TikTok, X, dan WhatsApp berfungsi sebagai sumber maklumat dan pendedahan yang signifikan kepada generasi muda.
Namun, pendedahan ini mesti diselia dengan teliti kerana ibu bapa memainkan peranan kritikal dalam memantau aktiviti dalam talian anak-anak mereka dan membantu mereka membezakan kandungan yang bermanfaat daripada potensi bahaya. Pendekatan ini menggalakkan peralihan daripada menggunakan peranti sebagai "pengasuh digital" kepada peranan yang lebih bermakna di mana ibu bapa aktif menjadi mentor kepada anak-anak mereka.
Cabaran Ibu Bapa dalam Era Digital
Amira Azman, ibu berusia 47 tahun kepada dua orang anak, berkongsi pengalaman praktikal mengenai cabaran mengawal aktiviti dalam talian anak-anak. Beliau mengakui bahawa landskap undang-undang yang berkembang telah meningkatkan kebimbangan ibu bapa, kerana penjaga kini boleh dipertanggungjawabkan atas tingkah laku dalam talian anak-anak mereka.
"Penapis boleh menyekat laman web, tetapi ia tidak boleh mengajar anak bagaimana menangani pemangsa yang menggunakan bahasa normal," kata Amira. "Terdapat masa apabila anak saya menghadapi kes kecil kandungan yang tidak sesuai muncul, yang saya tangani segera dengan perbualan serius dan melaraskan tetapan."
Amira juga mengetengahkan kesukaran untuk mengikuti evolusi pesat media sosial, dengan menyatakan bahawa platform baharu sering muncul sebelum ibu bapa dapat menguasai platform sedia ada. Keadaan ini diburukkan lagi oleh tekanan rakan sebaya yang tidak henti-henti untuk kanak-kanak kekal berhubung sepanjang masa.
"Pada masa saya memahami satu aplikasi, mereka telah beralih ke platform baharu yang saya tidak pernah dengar," tambahnya. "Terdapat juga tekanan rakan sebaya yang besar untuk mereka kekal berhubung 24/7."
Ekosistem Perlindungan yang Lebih Luas
Kedua-dua pakar dan ibu bapa bersetuju bahawa perlindungan kanak-kanak dalam talian memerlukan ekosistem yang lebih luas. Walaupun ibu bapa merupakan penjaga utama, pembekal media sosial dan sekolah juga mesti memainkan peranan mereka, bukannya membiarkan ibu bapa mengharungi internet bersendirian.
Amira menegaskan bahawa peraturan memberikan jaring keselamatan yang diperlukan, tetapi tanggungjawab moral dan undang-undang muktamad untuk tingkah laku dalam talian kanak-kanak terletak pada ibu bapa. Pemantauan berterusan mungkin tidak realistik sepenuhnya memandangkan kanak-kanak yang mahir teknologi sering "tiga langkah di hadapan", menjadikannya perlu untuk ibu bapa beralih daripada sekadar memantau kepada aktif menjadi mentor.
Pendekatan ini bukan sahaja memastikan keselamatan digital tetapi juga memberikan peluang yang indah untuk keluarga mengukuhkan ikatan melalui pengalaman digital yang dikongsi bersama, sekaligus membina daya tahan dan keyakinan anak-anak dalam menavigasi dunia dalam talian.
