NGO Kawalan Tembakau Desak Penyelarasan Kuasa Penguatkuasaan di Peringkat PBT
Majlis Kawalan Tembakau Malaysia (MCTC) telah menggesa kerajaan untuk menyelaraskan kuasa penguatkuasaan di peringkat pihak berkuasa tempatan (PBT) bagi mengawal produk tembakau secara lebih berkesan. NGO itu menegaskan bahawa pendekatan bersepadu ini amat diperlukan untuk menangani isu pertindihan bidang kuasa dan kekangan sumber yang wujud pada masa ini.
Pemecahan Bidang Kuasa Menyebabkan Ketidakcekapan
Menurut MCTC, fungsi kawalan produk tembakau pada masa ini terbahagi antara beberapa agensi kerajaan yang berbeza. Pemecahan bidang kuasa ini telah menyebabkan pertindihan tugas dan kekangan sumber yang ketara, seterusnya menjejaskan keberkesanan penguatkuasaan undang-undang tembakau di seluruh negara.
"Tanpa asas penguatkuasaan yang kukuh, kesan positif kenaikan cukai akan terhakis oleh pasaran haram," tegas MCTC dalam kenyataan rasminya yang mengulas mengenai kenaikan cukai eksais tembakau baru-baru ini.
Pendekatan Bersepadu untuk Mengurangkan Ketirisan Hasil Cukai
MCTC mencadangkan bahawa pendekatan bersepadu melalui penyelarasan kuasa dengan mandat yang jelas dan sumber yang mencukupi akan membawa beberapa manfaat penting:
- Mengurangkan ketirisan hasil cukai kerajaan
- Membanteras produk tembakau tidak bercukai di pasaran
- Meningkatkan pematuhan peruncit terhadap peraturan tembakau
- Mengukuhkan keberkesanan dasar kenaikan harga produk tembakau
Kerajaan telah menaikkan kadar duti eksais ke atas produk rokok berkuat kuasa mulai 1 November lalu sebagai langkah untuk mengekang tabiat merokok dan memperkukuh Agenda Nasional Malaysia Sihat. Langkah ini bertujuan mengurangkan prevalens tabiat merokok di kalangan rakyat Malaysia.
Perincian Kenaikan Cukai Tembakau
Berikut adalah butiran kenaikan cukai yang dilaksanakan oleh kerajaan:
- Harga sebatang rokok dinaikkan sebanyak dua sen
- Produk 'cigar', 'cheroot' dan 'cigarillo' dinaikkan sebanyak RM40 sekilogram
- Produk rokok elektronik bagi memanaskan tembakau atau heated tobacco yang mengandungi kandungan tembakau dinaikkan sebanyak RM20 sekilogram
Hubungan antara Penguatkuasaan dan Perdagangan Haram
MCTC mengambil maklum naratif bahawa kenaikan cukai akan meningkatkan aktiviti penyeludupan produk tembakau. Namun, laporan Bank Dunia menunjukkan bahawa perdagangan haram lebih berkait rapat dengan kelemahan penguatkuasaan dan tadbir urus, dan bukan semata-mata disebabkan oleh kadar cukai yang tinggi.
"Sehubungan itu, MCTC menegaskan bahawa kenaikan cukai mesti dilaksanakan seiring dengan pengukuhan sistem kawalan dan pemantauan rantaian bekalan," tegas kenyataan NGO tersebut.
Gesaan untuk Meratifikasi Protokol Antarabangsa
MCTC juga menggesa kerajaan Malaysia untuk meratifikasi Protokol Membasmi Perdagangan Haram Produk Tembakau, yang merupakan sebahagian daripada Rangka Kerja Konvensyen bagi Kawalan Tembakau oleh Pertubuhan Kesihatan Sedunia (WHO).
"Ratifikasi ini akan memperkukuh mekanisme pelesenan, sistem penjejakan dan pengesanan, serta kerjasama rentas sempadan dalam memerangi perdagangan haram produk tembakau," jelas MCTC.
Pendekatan komprehensif ini diharapkan dapat membawa kepada penguatkuasaan yang lebih efektif terhadap produk tembakau di Malaysia, sekaligus melindungi kesihatan awam dan memastikan hasil cukai kerajaan tidak terjejas oleh aktiviti pasaran gelap.
