Ribuan individu di Sabah, Sarawak dan Semenanjung Malaysia telah didakwa di bawah Seksyen 39C Akta Dadah Berbahaya 1952 antara Januari 2024 dan November 2025, menurut data mahkamah yang diperoleh penyelidik. Peruntukan ini membolehkan hakim menjatuhkan hukuman penjara mandatori lima hingga tujuh tahun kepada pesalah berulang kes penyalahgunaan dadah.
Hukuman berat tanpa pemulihan
Laporan penyelidikan yang diterbitkan dengan kerjasama International Drug Policy Consortium (IDPC) mendedahkan bahawa Seksyen 39C tidak mengurangkan penggunaan dadah, tetapi sebaliknya memburukkan kemiskinan dan jenayah. Temu bual dengan bekas banduan, peguam dan NGO menunjukkan bahawa ramai pesalah tidak menerima rawatan semasa dipenjara, dan kembali kepada dadah selepas dibebaskan kerana kekurangan peluang pekerjaan dan tempat tinggal.
Seorang bekas pengguna dadah yang disabitkan pada 2018 menceritakan bagaimana sabitan lampau—yang sudah dihukum—digunakan untuk menjatuhkan hukuman lebih berat. Dia mengaku bersalah dan dihukum lima tahun penjara tanpa rawatan. Selepas dibebaskan, dia kembali mengedar dadah kerana tiada sumber pendapatan lain. “Kalau saya guna duit untuk makan, saya tak tahan lama,” katanya.
Ketidakadilan sistem
Peguam kanan Charan Singh berhujah bahawa Seksyen 39C mengenakan hukuman tidak seimbang terhadap pesalah berulang daripada latar belakang miskin. “Kemiskinan, pengangguran dan pendidikan terhad sering menyebabkan mereka berulang kali berdepan sistem keadilan,” katanya. Beliau menambah bahawa pemenjaraan tidak menangani punca asas, malah meningkatkan risiko pengulangan kesalahan.
NGO yang terlibat dalam pengurangan mudarat menegaskan bahawa penjara tidak menyembuhkan ketagihan, malah mendedahkan banduan kepada amalan penggunaan dadah tidak selamat dan stigma lebih berat. Beberapa responden melaporkan bahawa dadah masih mudah didapati dalam penjara dan pusat pemulihan.
Pembaharuan tidak mencukupi
Malaysia telah meminda Akta Penagih Dadah (Rawatan dan Pemulihan) dan mula beralih kepada rawatan berbanding hukuman. Perbincangan mengenai pemansuhan rekjenayah untuk kesalahan kecil juga dijalankan. Namun, Seksyen 39C kekal tidak diubah. Selagi penggunaan dadah berulang dijenayahkan, individu akan terus dipenjarakan berdasarkan rekod lampau—kadangkala berdekad lamanya—tanpa mengambil kira usaha pemulihan mereka.
Kos sosial dan ekonomi
Hukuman penjara panjang membebankan sumber awam, memecahbelahkan keluarga dan merampas peluang individu untuk pulih serta menyumbang kepada masyarakat. Laporan IDPC menyimpulkan bahawa hukuman lebih berat tidak menghalang penggunaan dadah, hanya memastikan golongan termiskin membayar harga tertinggi.
Penyelesaian jangka panjang memerlukan moratorium terhadap penjenayahan penggunaan dadah, pengukuhan laluan pemulihan, pemansuhan rekjenayah lampau, dan akhirnya pemansuhan Seksyen 39C. “Menghukum orang lebih berat tidak menjadikan mereka lebih baik. Ia hanya memperdalam kesusahan ekonomi dan meningkatkan kemungkinan mereka kembali kepada tingkah laku yang undang-undang cuba cegah,” tulis Simraatraj Kaur Dhillon, peguam dan bekas felo Program Dadah dan Akses Keadilan IDPC 2025.
