Peralihan EV Tidak Boleh Mengorbankan 700,000 Pekerja Tempatan
Walaupun harga kenderaan elektrik (EV) yang lebih murah memberikan manfaat kepada pembeli, peralihan ini tidak boleh mengorbankan 700,000 pekerjaan tempatan, sumber rezeki pembekal, dan keseluruhan ekosistem automotif negara. Peralihan Malaysia ke arah EV kini sering dilihat hanya dari sudut seberapa cepat harga boleh diturunkan, namun pendekatan ini tidak menyeluruh dan memerlukan pertimbangan yang lebih mendalam.
Harga Rendah Bukan Segalanya dalam Dasar Awam
Harga yang lebih rendah memang penting bagi ramai rakyat Malaysia, kerana kemampuan kewangan menentukan sama ada mereka boleh menyertai peralihan kepada EV atau tidak. Namun, dasar awam tidak boleh hanya tertumpu kepada harga paling murah, terutamanya apabila sektor automotif menyokong lebih 700,000 pekerja, melibatkan ratusan vendor khusus, dan menyumbang kira-kira 4% kepada keluaran dalam negara kasar (KDNK). Isunya bukan sekadar penggunaan, tetapi juga pengeluaran yang melibatkan ekosistem pembekal, pengeluar, dan keupayaan teknikal yang telah dibangunkan selama beberapa dekad.
Ekosistem Automotif yang Kukuh dan Kompleks
Industri automotif Malaysia disokong oleh ekosistem yang melibatkan juruteknik, jurutera, pembuat komponen, dan perusahaan kecil termasuk vendor yang bergantung kepada rantaian bekalan automotif. Ini menyokong ribuan perusahaan kecil dan sederhana (PKS) serta komuniti di seluruh negara. Perkembangan di pasaran lain seperti China dan Thailand menunjukkan pola yang perlu diambil iktibar:
- Di China, penurunan harga berterusan melebihi 30% dikaitkan dengan peningkatan tekanan lebihan stok dan persaingan sengit, yang memberi tekanan kepada pembekal dan menjejaskan rantaian bekalan.
- Di Thailand, perkembangan pesat EV disertai dengan lambakan stok, isu ketersediaan alat ganti, dan tempoh pembaikan yang lebih lama, menjejaskan prestasi perkhidmatan selepas jualan.
Perkembangan ini menunjukkan bahawa pengembangan yang didorong oleh harga boleh memberi tekanan kepada pelbagai bahagian dalam ekosistem automotif, walaupun akses pengguna bertambah baik.
Asas Industri Sedia Ada dan Dasar Penyetalan
Malaysia tidak memulakan peralihan ini tanpa asas industri sedia ada. Tahap penggunaan komponen tempatan bagi pengeluar nasional sudah melebihi 75%, dengan Perodua-Daihatsu melebihi 75% dan Proton-Geely pada 76% setakat 2025. Pencapaian ini mencerminkan pelaburan berterusan dalam pembangunan pembekal, keupayaan pembuatan, dan kapasiti kejuruteraan.
Kementerian Pelaburan, Perdagangan dan Industri (MITI) menggariskan pendekatan yang menumpukan kepada penyetempatan, penciptaan nilai, dan pengeluaran berorientasikan eksport. Secara praktikal, ini termasuk rangka kerja di mana jualan domestik dihadkan sekitar 20% daripada output, serta keperluan proses pemasangan dalam negara seperti operasi badan, cat, dan kemasan. EV yang dipasang secara tempatan juga tertakluk kepada harga minimum atas jalan sebanyak RM100,000.
Cabaran dalam Pelaksanaan dan Persaingan Global
Persoalannya ialah bagaimana syarat-syarat ini akan dilaksanakan dalam amalan. Pengeluaran berorientasikan eksport bergantung kepada keupayaan pasaran luar menyerap sebahagian besar output, dan eksport tambahan dari Malaysia perlu bersaing dalam rantaian bekalan serantau dan global sedia ada. Keupayaan untuk mengekalkan pendekatan ini pada skala besar bergantung kepada keadaan pasaran di luar kawalan langsung Malaysia.
Landskap persaingan yang lebih luas turut merumitkan keseimbangan ini. Sebagai contoh, BYD dilaporkan menerima subsidi kerajaan China sebanyak 12.47 bilion yuan pada 2025, yang menyumbang sebahagian besar daripada keuntungannya. Ini menunjukkan persaingan dalam sektor EV bukan sahaja dipacu oleh kuasa pasaran, tetapi juga sokongan kerajaan.
Pertukaran dan Keseimbangan dalam Dasar
Dalam keadaan ini, pilihan dasar melibatkan pertukaran. Langkah yang menyokong ekosistem domestik mungkin memberi kesan kepada harga dalam jangka pendek, manakala langkah yang mengutamakan penggunaan pantas boleh memberi tekanan kepada keupayaan sedia ada. Syarat berorientasikan eksport pula boleh mengukuhkan integrasi ke dalam rantaian bekalan global, tetapi masih bergantung kepada permintaan luar. Tiada penyelesaian mudah dalam mengurus peralihan ini.
Akhirnya, persoalannya ialah sama ada Malaysia mampu mengurus peralihan ini dengan cara yang mengekalkan serta meningkatkan asas industrinya, sambil kekal terbuka kepada pelaburan baharu dan perubahan teknologi. Keseimbangan itu tidak bergantung kepada satu dasar semata-mata, tetapi kepada sejauh mana keseluruhan kerangka dasar selari dengan keputusan pelaburan syarikat dan perkembangan pasaran.
Artikel ini adalah pandangan penulis dan tidak semestinya mewakili pandangan rasmi.
