Miti Tegas: Perjanjian Mineral dengan AS Tidak Jejaskan Syarat Teknikal Lynas
Kementerian Pelaburan, Perdagangan dan Industri (Miti) menegaskan bahawa komitmen Malaysia di bawah Perjanjian Perdagangan Timbal Balik (ART) dan Memorandum Persefahaman (MoU) mengenai Mineral Kritikal dengan Amerika Syarikat tidak akan menjejaskan keputusan kerajaan untuk menguatkuasakan syarat teknikal ke atas Lynas Malaysia atau syarikat unsur nadir bumi (REE) lain yang bakal diluluskan beroperasi di negara ini.
Dalam jawapan bertulis kepada Dewan Negara semalam, Miti menjelaskan bahawa MoU Mineral Kritikal yang ditandatangani oleh Malaysia dan AS menyatakan dengan jelas bahawa bidang kerjasama antara kedua-dua negara termasuk topik berkaitan amalan kawal selia yang baik, seperti memudahkan proses pengeluaran permit berkaitan industri REE, termasuk permit perlombongan, pembelian tanah dan lesen pembuatan.
Komitmen dalam ART dan MoU Dijelaskan
"Perjanjian ini merangkumi layanan yang adil dan saksama untuk pelabur, serta pelaksanaan projek mampan yang mematuhi amalan alam sekitar, sosial dan tadbir urus," kata kementerian itu, menanggapi soalan Senator Datuk Wu Him Ven yang ingin mengetahui sama ada dua komitmen tersebut menjejaskan keputusan kerajaan mengenai syarat teknikal untuk Lynas atau industri nadir bumi.
Komitmen Kepastian Pelesenan termaktub dalam Penyata Bersama mengenai ART (Perkara 5.2), manakala MoU Mineral Kritikal mempunyai Bahagian 3 Bidang Kerjasama. Miti menekankan bahawa kedua-dua negara komited untuk bekerjasama dalam mengukuhkan sektor mineral kritikal dan memastikan penjualan produk REE ditentukan oleh pihak berkuasa atau kerajaan masing-masing.
Status Perundingan dengan China dan Teknologi HREE
Mengenai status perundingan antara Khazanah Nasional Bhd dan syarikat dari China dalam pembangunan industri REE, Miti menyatakan bahawa setakat ini perbincangan masih di peringkat awal dan tiada perjanjian muktamad yang ditandatangani. "Ini kerana kerajaan China belum menamakan pihak yang akan mewakili negara untuk melaksanakan kerjasama," jelas kementerian itu.
Kerajaan telah memberi mandat kepada Khazanah Nasional sebagai titik fokus untuk mengkaji secara komprehensif model kerjasama strategik yang berpotensi. "Penyelidikan meliputi aspek kebolehgunaan komersial, perlindungan teknologi, struktur tadbir urus dan kawalan strategik, serta keselarasan dengan kepentingan nasional," tambahnya.
Berkenaan teknologi pemisahan unsur nadir bumi berat (HREE), Miti berkata setakat ini tiada pemindahan teknologi yang telah dimuktamadkan sama ada dari segi skop, bentuk pelaksanaan atau garis masa. "Pada masa ini, pengeluaran HREE di peringkat komersial di dunia hanya dilakukan oleh kilang pemprosesan di China dan syarikat Lynas di Kuantan," menurut kenyataan itu.
Penegasan Miti ini datang dalam konteks usaha Malaysia untuk mengimbangi komitmen antarabangsa dengan penguatkuasaan peraturan tempatan, memastikan industri nadir bumi berkembang secara mampan dan selaras dengan kepentingan negara.
