Ketegangan Geopolitik Tingkatkan Urgensi Peralihan Hijau di Malaysia
Ketegangan geopolitik yang berterusan di Timur Tengah telah mencipta ketidakpastian baharu dalam pasaran global, terutamanya dalam bekalan tenaga dan turun naik harga. Sebagai pusat pengeluaran minyak dan gas yang kritikal, sebarang gangguan di rantau ini memberi kesan serta-merta kepada kos bahan api, pengangkutan, dan perbelanjaan pengeluaran di seluruh dunia.
Bagi Malaysia, yang masih bergantung sebahagiannya pada bahan api fosil untuk aktiviti perindustrian, ketidakstabilan ini menyerlahkan kerapuhan model perniagaan tradisional yang bergantung pada sumber konvensional. Cabaran ini bukanlah unik kepada Malaysia sahaja, kerana ekonomi utama global telah mula mempercepatkan strategi peralihan mereka sebagai tindak balas kepada risiko geopolitik yang serupa.
Strategi Global dalam Peralihan Tenaga
Di Kesatuan Eropah, pelan REPowerEU bertujuan mengurangkan pergantungan pada bahan api fosil import dengan meningkatkan bahagian tenaga boleh diperbaharui kepada sekurang-kurangnya 42.5 peratus menjelang 2030. Lebih daripada €300 bilion (RM1,395 bilion) telah diperuntukkan untuk menyokong peralihan tenaga dan peningkatan kecekapan.
Jepun pula telah mengutamakan keselamatan tenaga melalui Strategi Pertumbuhan Hijau mereka, mensasarkan neutraliti karbon menjelang 2050 dan mengembangkan penggunaan hidrogen sebagai sumber tenaga alternatif utama. China, pengguna tenaga terbesar dunia, telah komited untuk mencapai neutraliti karbon menjelang 2060 dan menjadi peneraju global dalam pelaburan tenaga boleh diperbaharui, menyumbang hampir 50 peratus penambahan kapasiti boleh diperbaharui global dalam tahun-tahun kebelakangan ini.
Malah ekonomi yang bergantung pada minyak seperti Arab Saudi sedang mempelbagaikan secara agresif di bawah Wawasan 2030, dengan rancangan untuk menjana 50 peratus tenaga daripada sumber boleh diperbaharui menjelang 2030 dan melabur berbilion-bilion dalam projek hidrogen hijau dan solar berskala besar. Perkembangan ini jelas menunjukkan bahawa peralihan hijau sedang dianggap sebagai tindak balas strategik kepada risiko geopolitik dan tenaga, bukan semata-mata agenda alam sekitar.
Keperluan Mendesak untuk Perniagaan Malaysia
Dalam konteks ini, inovasi teknologi hijau semakin relevan. Firma Malaysia yang sangat bergantung pada proses intensif tenaga semakin terdedah kepada kenaikan kos operasi semasa tempoh ketidakstabilan geopolitik. Ini telah meningkatkan keperluan untuk perniagaan mengguna pakai teknologi cekap tenaga, penyelesaian tenaga boleh diperbaharui, dan sistem pengeluaran mampan sebagai lindung nilai terhadap kejutan luaran.
Namun, kesediaan perniagaan Malaysia masih bercampur-campur. Walaupun syarikat korporat besar dan tersenarai telah mula mengintegrasikan amalan ESG dan pelaporan kelestarian selaras dengan keperluan Bursa Malaysia, banyak perusahaan kecil dan sederhana (PKS) masih berada di peringkat awal peralihan. Menurut Perbadanan PKS Malaysia, PKS menyumbang 97.4 peratus daripada jumlah penubuhan perniagaan di Malaysia, namun sebahagian besar masih rendah dalam penggunaan digital dan kelestarian.
Satu tinjauan oleh Bank Negara Malaysia mendapati bahawa lebih 60 peratus PKS menyebut kekangan kewangan sebagai halangan utama untuk mengguna pakai teknologi baharu, termasuk inovasi hijau. Di samping itu, laporan menunjukkan bahawa kurang daripada 30 peratus PKS telah melaksanakan amalan kelestarian atau berkaitan ESG, mencerminkan tahap kesediaan yang agak rendah berbanding firma yang lebih besar. Sumber kewangan yang terhad, kekurangan kepakaran teknikal, dan ketidakpastian tentang pulangan pelaburan hijau terus melambatkan penggunaan, terutamanya dalam kalangan firma kecil yang mengutamakan kelangsungan jangka pendek berbanding pelaburan kelestarian jangka panjang.
Manfaat Pelaburan Awal dalam Teknologi Hijau
Walaupun cabaran ini, bukti global mencadangkan bahawa firma yang melabur awal dalam inovasi teknologi hijau lebih berkedudukan untuk menahan gangguan luaran. Kajian oleh Agensi Tenaga Antarabangsa menunjukkan bahawa syarikat yang mengguna pakai teknologi cekap tenaga boleh mengurangkan kos tenaga sebanyak 10 hingga 30 peratus, meningkatkan keupayaan mereka untuk menangani turun naik harga tenaga.
Begitu juga, penyelidikan oleh Bank Dunia menunjukkan bahawa firma yang melabur dalam amalan mampan dan cekap sumber menunjukkan daya tahan operasi yang lebih tinggi semasa kejutan ekonomi. Satu laporan oleh McKinsey & Company menyerlahkan bahawa syarikat dengan strategi ESG dan inovasi hijau yang kukuh cenderung mengatasi rakan sebaya dari segi kestabilan kewangan dan keyakinan pelabur, terutamanya semasa tempoh ketidakpastian pasaran.
Dengan mengurangkan pergantungan pada sumber tenaga yang tidak menentu dan meningkatkan kecekapan operasi, syarikat-syarikat ini boleh meningkatkan daya tahan, mengekalkan kestabilan kos, dan mengukuhkan keyakinan pelabur.
Tindakan Segera Diperlukan
Dengan tekanan ini, perniagaan Malaysia mesti bertindak tegas. Perniagaan harus segera mempercepatkan penggunaan kelestarian, bukan hanya untuk mengurus risiko tetapi juga untuk menjamin daya saing jangka panjang. Kerajaan mesti menyediakan insentif yang lebih jelas dan kuat untuk teknologi hijau, terutamanya untuk PKS.
Sudah tiba masanya untuk komited mengurangkan pergantungan pada bahan api fosil dengan meningkatkan pelaburan tenaga boleh diperbaharui dan pembiayaan hijau. Pembuat dasar harus mengutamakan menyelaraskan keperluan tenaga jangka pendek dengan kelestarian jangka panjang untuk melindungi masa depan ekonomi Malaysia. Tindakan segera dan terkoordinasi daripada kedua-dua perniagaan dan kerajaan adalah penting untuk memastikan daya tahan berkekalan dalam persekitaran global yang tidak dapat diramalkan.
Mas Nordiana Rusli ialah Pensyarah Kanan di Jabatan Perakaunan, Fakulti Perniagaan dan Ekonomi, Universiti Malaya.
