Kesan Kenaikan Harga Minyak Global Terhadap Bahan Api Tanpa Subsidi di Malaysia
Walaupun Malaysia dikenali sebagai sebuah negara pengeluar minyak, kenaikan harga minyak global masih memberikan kesan yang ketara terhadap harga bahan api tanpa subsidi di dalam negara. Menurut penganalisis Azmi Hassan dari Akademi Nusantara, peningkatan harga minyak global daripada sekitar USD60 hingga USD65 setong kepada kira-kira USD110 pada masa kini telah memaksa pelarasan harga yang tidak dapat dielakkan.
Persepsi Umum dan Realiti Import Bahan Api
Azmi Hassan menekankan bahawa walaupun rakyat umumnya memahami bahawa kenaikan harga bahan api disebabkan oleh harga minyak global yang lebih tinggi, masih wujud persepsi bahawa harga tidak sepatutnya naik memandangkan status Malaysia sebagai pengeluar minyak. Beliau menjelaskan, "Walaupun Malaysia mengeksport minyak mentah dan memperoleh hasil, negara masih perlu mengimport bahan api yang ditapis untuk kegunaan domestik, yang mendedahkannya kepada turun naik harga global."
Langkah Subsidi dan Kebimbangan Kemampanan
Dalam usaha mengurangkan impak kenaikan kos, kerajaan telah melaksanakan langkah bersasar seperti subsidi RON95 di bawah inisiatif BUDI95. Azmi berkata, "Inisiatif seperti BUDI95 boleh membantu mengawal kos logistik untuk rakyat biasa. Harga RM1.99 pada asasnya adalah untuk manfaat rakyat Malaysia." Bagaimanapun, beliau memberi amaran bahawa bil subsidi semasa, yang dianggarkan berjumlah RM3.2 bilion sebulan, mungkin tidak mampan dalam jangka masa panjang. "Kita tidak boleh menikmati harga RM1.99 selama-lamanya, terutamanya dengan kenaikan harga minyak di seluruh dunia," tambahnya.
Perbezaan Harga Bahan Api Antara Wilayah
Azmi juga membincangkan perbezaan penetapan harga bahan api antara wilayah, yang berdasarkan corak penggunaan. Sebagai contoh, diesel kekal disubsidi di Sabah dan Sarawak kerana penggunaannya yang meluas. Beliau menjelaskan, "Kerajaan masih mengekalkan harga diesel yang lebih rendah di Sabah dan Sarawak, sementara RON95 di Semenanjung dikekalkan pada RM1.99. Diesel digunakan secara intensif di kedua-dua negeri itu, bukan sahaja untuk logistik tetapi juga oleh sektor swasta dan awam."
Beliau menegaskan bahawa sebarang kenaikan harga diesel di Sabah dan Sarawak boleh membawa impak yang lebih besar terhadap kos sara hidup. "Jika terdapat kenaikan daripada harga RM2.15 di Sabah, walaupun hanya 10 atau 20 sen, ia akan memberi kesan terhadap kos sara hidup kerana penggunaan diesel yang meluas dalam semua aspek kehidupan di Sabah dan Sarawak. Kesannya akan menjadi lebih teruk di kedua-dua negeri itu dari segi peningkatan perbelanjaan," kata Azmi.
Perkembangan Harga Bahan Api Terkini
Pada 12 Mac, Kementerian Kewangan mengumumkan kenaikan harga bahan api tanpa subsidi di Semenanjung, susulan peningkatan harga minyak global yang dicetuskan oleh konflik antara Amerika Syarikat dengan Iran. Dari 12 hingga 18 Mac, harga runcit bagi RON97 meningkat 60 sen kepada RM3.85 seliter, RON95 tanpa subsidi naik 60 sen kepada RM3.27 seliter, dan diesel naik 80 sen kepada RM3.92 seliter.
Dalam semakan terbaru yang berkuat kuasa dari 19 Mac hingga 25 Mac, harga RON97 terus meningkat kepada RM4.55 seliter, manakala diesel di Semenanjung naik kepada RM4.72 seliter. Harga RON95 tanpa subsidi kekal tidak berubah pada RM3.27 seliter, dan harga diesel di Sabah, Sarawak, dan Labuan dikekalkan pada RM2.15 seliter.
Azmi Hassan menegaskan bahawa Malaysia masih berada dalam kedudukan yang lebih kukuh berbanding sesetengah negara pengeluar minyak lain, yang mengalami ketidakcekapan dalam sistem bekalan bahan api mereka. Beliau menggesa kesedaran yang lebih mendalam mengenai dinamik harga global dan keperluan untuk strategi jangka panjang dalam menguruskan subsidi bahan api.
