Perbelanjaan global untuk senjata nuklear melonjak ke paras tertinggi sepanjang sejarah tahun lalu, apabila negara-negara yang memiliki senjata nuklear memindahkan lebih banyak peledak dari simpanan ke sistem penghantaran, kata para pakar hari ini.
Lonjakan Perbelanjaan dan Ancaman Perlumbaan Senjata
Sembilan negara bersenjata nuklear secara bersama membelanjakan hampir AS$119 bilion (RM483 bilion) untuk persenjataan mereka tahun lalu, meningkat 19 peratus berbanding 2024, menurut Kempen Antarabangsa untuk Menghapuskan Senjata Nuklear (ICAN).
“Perlumbaan senjata nuklear baharu sudah bermula,” laporan itu memberi amaran.
ICAN, dan kajian berasingan oleh Institut Penyelidikan Keamanan Antarabangsa Stockholm (SIPRI) yang dikeluarkan pada Isnin, menyuarakan kebimbangan terhadap peningkatan risiko nuklear di tengah-tengah ketegangan geopolitik yang semakin memuncak.
Peningkatan mendadak perbelanjaan senjata nuklear berlaku ketika negara-negara tergesa-gesa memodenkan persenjataan mereka dan mengerahkan lebih banyak stok, menurut kajian tersebut.
Susi Snyder, pengarah program ICAN dan pengarang bersama laporan terbaharu, berkata peningkatan itu, ditambah dengan kebimbangan bahawa kecerdasan buatan boleh meningkatkan risiko penggunaan senjata nuklear, amat membimbangkan.
“Secara jujur, saya berasa takut,” katanya kepada AFP.
Risiko Semakin Meningkat
Laporan SIPRI menekankan bahawa anggaran jumlah peledak nuklear telah menurun selama beberapa dekad, jatuh kepada 12,187 pada awal tahun ini, tetapi memberi amaran bahawa bilangan senjata yang tersedia untuk kemungkinan penggunaan telah meningkat, kepada 9,745.
“Walaupun kita mempunyai bilangan senjata nuklear yang lebih rendah, tahap bahaya dan risiko nuklear semakin meningkat,” kata pengarah SIPRI Karim Haggag kepada AFP.
Beliau menunjukkan tanda-tanda membimbangkan, termasuk keruntuhan kawalan senjata strategik dan persaingan antara kuasa besar yang memiliki senjata nuklear.
SIPRI meramalkan bahawa jumlah stok senjata nuklear secara keseluruhan mungkin mula meningkat semula pada tahun-tahun akan datang “apabila kadar pelupusan semakin perlahan, manakala pengerahan senjata nuklear baharu semakin pantas”.
Amerika Syarikat dan Rusia bersama-sama memegang sekitar 83 peratus daripada stok senjata nuklear dunia, dengan lebih 5,000 peledak setiap satu. China sedang mengembangkan persenjataan nuklearnya lebih pantas daripada negara lain, kata SIPRI, menganggarkan ia mempunyai sekitar 620 peledak.
“Persaingan geopolitik yang semakin sengit bermakna insentif yang sangat kuat bagi pihak China untuk meningkatkan pergantungannya kepada senjata nuklear,” kata Haggag.
Laporan ICAN menunjukkan bahawa semua negara bersenjata nuklear, yang turut merangkumi Britain, Perancis, India, Israel, Korea Utara dan Pakistan, meningkatkan pelaburan dalam persenjataan mereka.
Sembilan negara secara bersama membelanjakan hampir AS$17 bilion lebih tahun lalu berbanding 2024 untuk senjata pemusnah besar-besaran itu.
Washington membelanjakan lebih banyak daripada semua negara lain digabungkan, mengeluarkan AS$69.2 bilion untuk senjata nuklear pada 2025 — peningkatan AS$12.4 bilion daripada setahun sebelumnya, kata ICAN.
Amerika Syarikat diikuti oleh China, yang dianggarkan membelanjakan AS$13.5 bilion tahun lalu, kemudian Britain pada AS$12.6 bilion dan Rusia pada AS$9.5 bilion, katanya.
Sepanjang lima tahun lalu, ia menentukan bahawa sembilan negara telah membelanjakan lebih AS$470 bilion untuk persenjataan mereka.
Jangka Hayat Panjang dan Pelaburan Berterusan
Pelaburan tersebut dijangka berkembang pada masa hadapan. Meneliti unjuran jangka panjang, ICAN menyerlahkan angka dari Britain, Perancis dan Amerika Syarikat yang menunjukkan rancangan untuk membelanjakan berbilion-bilion untuk membangunkan dan mengekalkan sistem senjata nuklear sehingga abad akan datang.
Negara-negara lain juga memperkenalkan sistem senjata baharu dengan jangka hayat panjang, katanya.
Laporan itu menyatakan bahawa peluru berpandu balistik antara benua Sentinel baharu AS yang dirancang dijangka kekal beroperasi selepas 2100, manakala pengeluaran pit plutonium AS yang semakin meningkat menunjukkan bahawa peledak negara itu akan bertahan sehingga 2120.
Itu akan bermakna pelaburan besar, dengan perbelanjaan senjata nuklear AS hanya dalam dekad antara 2025 dan 2034 diunjurkan hampir AS$1 trilion.
Penyelidik berkata jumlah yang besar itu amat mengejutkan pada masa sistem kemanusiaan global terjejas akibat pemotongan dana yang dramatik.
Hanya sehari perbelanjaan senjata nuklear tahun lalu boleh menyediakan keselamatan makanan kepada lebih dua juta orang, kata mereka.
Daripada menyediakan bantuan atau penjagaan kesihatan untuk penduduk mereka, negara-negara bersenjata nuklear melabur dalam “persenjataan yang mereka sendiri tahu tidak boleh digunakan tanpa melakukan jenayah perang”, kata Snyder.
“Seolah-olah terdapat pemutusan hubungan sepenuhnya daripada realiti.” — AFP
