Iran Terus Sekat Internet Lebih 14 Hari, Maklumat Tetap Mengalir
PARIS, 15 Mac 2026 – Sekatan internet terbaharu di Iran telah berlangsung lebih daripada 14 hari, menurut pemantau rangkaian Netblocks pada Jumaat. Sifat sekatan ini menunjukkan ia adalah langkah yang dikenakan oleh kerajaan dan bukan akibat kerosakan daripada serangan udara Amerika Syarikat dan Israel, kata ketua penyelidikan Netblocks, Isik Mater, kepada AFP.
Raha Bahreini, penyelidik Iran di Amnesty International, menyatakan, "Ini adalah penutupan sengaja yang dikenakan oleh pihak berkuasa untuk menekan aliran maklumat dan menghalang bantahan lanjut."
Radio Gelombang Pendek: Penyelesaian Kecemasan
Radio Zamaneh, sebuah pertubuhan bukan untung berpusat di Amsterdam, memulakan siaran gelombang pendek semasa protes Januari, menghantar program berita bahasa Farsi setiap malam bermula jam 11 malam waktu Tehran. Rieneke van Santen, pengarah eksekutif, menjelaskan, "Sangat sukar untuk rejim mengganggu gelombang pendek kerana ia adalah siaran jarak jauh. Orang ramai boleh mendengar menggunakan radio kecil yang murah dan mudah. Ia adalah salah satu penyelesaian kecemasan tipikal."
Panggilan Telefon: Komunikasi Terhad
Ramai yang mempunyai hubungan dengan Iran masih menerima panggilan telefon talian tetap dari dalam negara, yang dianggap "agak mengejutkan" memandangkan sekatan internet, kata Mahsa Alimardani dari organisasi hak global Witness. Disebabkan takut didengari pihak berkuasa, orang ramai sering mengelak daripada bercakap secara langsung tentang topik politik. Bahreini menambah, "Tidak mungkin untuk berkomunikasi tentang isu sensitif melalui panggilan telefon ringkas ini." Kad panggilan antarabangsa prabayar yang diperlukan adalah mahal dan sering gagal memberikan nilai minit penuh.
VPN dan Perkhidmatan Internet Lain: Perjuangan Teknologi
Rangkaian persendirian maya (VPN) tidak dapat mewujudkan sambungan internet jika tiada sambungan tersedia. Walau bagaimanapun, ketersambungan Iran masih sekitar satu peratus daripada tahap biasa, yang masih merupakan "angka besar dalam istilah mutlak," kata Mater. Sejak perang bermula, rakyat Iran yang disyaki menggunakan VPN telah menerima mesej amaran teks yang mendakwa daripada pihak berkuasa. Sebelum perang, berjuta-juta orang beralih kepada syarikat berpusat di Toronto, Psiphon, yang mencipta alat khusus lebih berupaya daripada VPN biasa. Dengan sehingga enam juta pengguna harian unik di Iran sebelum sekatan internet terbaharu, sambungan kini kurang daripada 100,000. Hanya pengguna paling mahir teknologi dapat mencapai rangkaian Psiphon buat masa ini.
Siaran Satelit: Teknologi Toosheh dan Starlink
Dicipta oleh NetFreedom Pioneers yang berpusat di AS, Toosheh adalah teknologi "penyiaran fail" yang menggunakan peralatan TV satelit rumah untuk menyiarkan data terenkripsi kepada orang di Iran. Pengguna merakam dari saluran TV satelit Toosheh ke pemacu USB yang disambungkan ke kotak set-top mereka, yang kemudiannya boleh dinyahsulit menggunakan aplikasi khas dipasang pada telefon atau komputer. Kumpulan itu menganggarkan sekitar tiga juta pengguna aktif di Iran sepanjang 2025, dengan "ribu hingga ratusan ribu... sejak penutupan internet pada Januari," kata pengarah projek kumpulan itu, Emilia James, kepada AFP. Perkhidmatan internet satelit Starlink milik Elon Musk digunakan semasa protes tahun ini untuk menyiarkan maklumat meskipun cubaan kerajaan mengganggu isyaratnya. Terminal Starlink berharga sekitar $2,000 di pasaran gelap Iran, mahal dan sangat jarang di kawasan miskin yang paling tertekan oleh kerajaan. Amnesty telah menerima laporan tentang "serbuan ke rumah... penangkapan orang yang mempunyai peranti Starlink," kata Bahreini. Hukuman bagi mereka yang ditangkap berkomunikasi dengan dunia luar termasuk hukuman penjara hingga hukuman mati.
Kesan kepada Rakyat: Tekanan dan Risiko
Seorang peguam berusia tiga puluhan dari Tehran memberitahu AFP dia "sama sekali tidak mempunyai akses kepada maklumat." Dia berkata, "Dari setiap 10 orang yang saya kenal, hanya satu mempunyai akses kepada internet dan itu pun agak murah hati. Ini membuatkan orang ramai gila. Bolehkah orang di Eropah atau AS bayangkan tidak mempunyai internet walaupun satu hari? Sudah 15 hari untuk kami." Wanita itu menyatakan mengakses internet memerlukannya "mengambil risiko nyawa" dan melawat rakan dengan "pelbagai VPN yang mungkin berfungsi satu hari dan tidak pada hari berikutnya. Hanya orang yang boleh menyambung mempunyai Starlink." VPN berharga dari sekitar $35 hingga $140, dan dia belum dapat bercakap dengan keluarganya di luar negara lebih daripada dua kali sepanjang tempoh ini.
