Bekas Perdana Menteri Nepal Ditahan Atas Tuduhan Terlibat Tindakan Keras Terhadap Penunjuk Perasaan
Bekas perdana menteri Nepal, KP Sharma Oli, dan bekas menteri dalam negeri, Ramesh Lekhak, telah ditahan pada pagi Sabtu berhubung dakwaan penglibatan mereka dalam tindakan keras yang membawa maut terhadap penunjuk perasaan pada bulan September, menurut kenyataan polis. Penangkapan ini berlaku sehari selepas perdana menteri baharu, Balendra Shah, dan kabinetnya mengangkat sumpah selepas pilihan raya pertama sejak rusuhan 2025 yang menjatuhkan kerajaan Oli yang berusia 74 tahun.
Proses Penangkapan dan Keterangan Polis
Jurucakap polis Lembah Kathmandu, Om Adhikari, memberitahu AFP bahawa mereka ditahan pada pagi itu dan proses akan diteruskan mengikut undang-undang. Sekurang-kurangnya 77 orang terbunuh dalam kebangkitan belia anti-rasuah pada 8 dan 9 September, yang bermula akibat larangan media sosial sementara tetapi mencetuskan kemarahan lama terhadap kesulitan ekonomi.
Pada hari pertama protes, sekurang-kurangnya 19 orang muda terbunuh dalam tindakan keras. Kekacauan itu merebak ke seluruh negara pada hari berikutnya apabila parlimen dan pejabat kerajaan dibakar, menyebabkan kerajaan runtuh. Semasa pentadbiran sementara, sebuah suruhanjaya yang disokong kerajaan mengesyorkan pendakwaan Oli dan pegawai lain atas kebangkitan maut itu.
Laporan Suruhanjaya dan Penafian Oli
Laporan suruhanjaya menyatakan bahawa "tidak dapat dipastikan adanya perintah untuk menembak", tetapi menegaskan bahawa "tiada usaha dibuat untuk menghentikan atau mengawal tembakan dan, akibat kelakuan cuai mereka, bahkan kanak-kanak bawah umur kehilangan nyawa". Oli sebelum ini menafikan mengarahkan pasukan keselamatan menembak penunjuk perasaan.
Dalam percubaannya yang gagal untuk dipilih semula dalam pilihan raya 5 Mac, Oli memberitahu AFP bahawa dia menyalahkan "penyusup" untuk keganasan itu. Beliau berkata penangkapan ini bersifat dendam dan akan berjuang secara undang-undang, menurut laman berita Onlinekhabar.com.
Kemenangan Shah dan Tindakan Kabinet Baharu
Shah, seorang penyanyi rap berusia 35 tahun yang beralih kepada politik, dan Parti Rastriya Swatantra (RSP) nya memenangi kemenangan besar dalam pilihan raya parlimen bulan ini atas platform perubahan politik didorong belia. Beliau mencabar dan mengalahkan pemimpin Marxis Oli di kawasan pilihan raya sendiri bekas perdana menteri empat kali itu.
Dalam mesyuarat kabinet pertamanya pada petang Jumaat, Shah memutuskan untuk melaksanakan cadangan yang dibuat oleh suruhanjaya siasatan. Laporan suruhanjaya mendapati mangsa dalam 48 daripada 63 autopsi selesai mati akibat luka tembakan, dengan majoriti terkena di dada atau kepala.
Reaksi dan Masa Depan Nepal
Lebih 200 orang telah ditemu bual, termasuk Oli, dan laporan 900 halaman dengan tambahan 8,000 halaman bukti telah diserahkan. Menteri Dalam Negeri baharu, Sudan Gurung, yang merupakan tokoh utama dalam protes, menyiarkan di Instagram bahawa tiada siapa di atas undang-undang dan ini adalah permulaan keadilan, bukan dendam.
Beliau percaya negara kini akan mengambil arah baharu. Kerjaya politik Oli menjangkau hampir enam dekad, merangkumi perang saudara sedekad dan penghapusan sistem beraja Nepal pada 2008. Sebagai perdana menteri, Oli menjadi sasaran kemarahan penunjuk perasaan dan meletak jawatan pada 9 September 2025 apabila rumah, parlimen, dan pejabat kerajaan dibakar.
Dalam surat peletakan jawatannya, Oli menyatakan harapan agar langkah itu membantu mencari penyelesaian politik. Penangkapan ini menandakan babak baharu dalam usaha Nepal untuk menangani isu rasuah dan ketidakadilan, dengan fokus pada keadilan untuk mangsa rusuhan.
