Ali Larijani, Tokoh Kuasa Iran, Terkorban Dalam Serangan Udara Israel

Ali Larijani, Tokoh Kuasa Iran, Terkorban Dalam Serangan Udara Israel

Ali Larijani, tokoh politik veteran Iran yang dianggap sebagai penggerak kuasa dalaman negara itu, telah terbunuh dalam serangan udara Israel-AS. Agensi berita separa rasmi Fars mengesahkan kematiannya pada Selasa, menyatakan beliau diserang ketika melawat anak perempuannya di pinggiran Tehran.

Peranan Penting Dalam Sistem Iran

Larijani, berusia 67 tahun, merupakan salah satu tokoh paling berkuasa dalam Republik Islam Iran. Beliau berkhidmat sebagai arkitek dasar keselamatan negara dan penasihat rapat kepada Ayatollah Ali Khamenei sehingga kematian pemimpin tertinggi itu dalam serangan udara bulan lalu. Sebagai keturunan keluarga ulama terkemuka, Larijani dilihat sebagai pragmatik tetapi bertekad untuk mempertahankan sistem teokrasi Iran.

Beliau memulakan kerjayanya sebagai komander Kor Pengawal Revolusi semasa Perang Iran-Iraq pada 1980-an. Selepas itu, beliau memegang pelbagai jawatan penting termasuk ketua penyiar negara, pengerusi Majlis Keselamatan Negara Tertinggi, dan Speaker Parlimen selama 12 tahun. Portfolio luasnya merangkumi perundingan nuklear dengan Barat, pengurusan hubungan serantau Tehran, dan penindasan rusuhan dalaman.

—

Pendekatan Diplomatik dan Penindasan

Walaupun komitmennya terhadap pemerintahan mutlak Khamenei, Larijani sering mengadvokasi pendekatan berhati-hati berbanding tokoh garis keras lain. Beliau bersedia mencapai matlamat Iran melalui diplomasi dan menggunakan kata-kata menenangkan terhadap pembangkang domestik. Namun, beliau juga memainkan peranan utama dalam penindasan berdarah protes besar-besaran pada Januari, yang mengakibatkan ribuan kematian dan membawa kepada sekatan AS terhadapnya.

Selepas serangan AS-Israel bermula pada 28 Februari, Larijani antara tokoh Iran pertama yang bercakap, menuduh penyerang cuba memecahbelahkan dan merompak negara. Beliau juga mengeluarkan amaran keras terhadap mana-mana bakal penunjuk perasaan. Serangan ini menandakan kegagalan dasar nuklear yang beliau bantu reka, yang cuba membina keupayaan atom di sempadan peraturan antarabangsa tanpa mencetuskan serangan.

Kenaikan Selepas Revolusi

Ali Larijani dilahirkan pada 1958 di Najaf, Iraq, bandar suci Syiah yang menjadi rumah kepada ramai ulama Iran seperti bapanya yang melarikan diri dari pemerintahan syah. Beliau berpindah ke Iran sebagai kanak-kanak, memperoleh PhD dalam falsafah, dan menyertai Kor Pengawal Revolusi selepas Revolusi Islam 1979. Semasa perang dengan Iraq, beliau naik sebagai pegawai staf, dengan fokus pada tugas organisasi di belakang barisan hadapan.

Kejayaannya dalam perang dan hubungan keluarganya membantu kenaikannya dalam Republik Islam. Selepas perang, beliau menjadi menteri kebudayaan dan kemudian ketua penyiar negara IRIB, peranan kritik dalam negara di mana mesej ideologi sentiasa penting untuk kuasa dalaman. Larijani dilantik ke kabinet oleh Presiden Ali Akbar Hashemi Rafsanjani dan menyaksikan pergelutan kuasa antara Rafsanjani dan Khamenei.

Perunding Nuklear Utama dan Hubungan Antarabangsa

Sebagai ketua perunding nuklear dari 2005 hingga 2007, Larijani bertanggungjawab mempertahankan hak Tehran untuk memperkaya uranium. Beliau menganggap insentif Eropah untuk meninggalkan pengeluaran bahan bakar nuklear seperti "menukar mutiara dengan bar gula-gula". Walaupun dilihat pragmatik, beliau menegaskan program nuklear Iran "tidak boleh dimusnahkan".

Larijani membuat lawatan berulang ke Moscow dan bertemu Presiden Vladimir Putin, membantu Khamenei mengurus sekutu utama yang bertindak sebagai penyeimbang tekanan dari pentadbiran Presiden AS Donald Trump. Beliau juga ditugaskan memajukan perundingan dengan China, yang membawa kepada perjanjian kerjasama 25 tahun pada 2021. Sebagai Speaker Parlimen, beliau memastikan perjanjian nuklear 2015 dengan enam kuasa dunia memenuhi keperluan garis keras Iran yang skeptikal.

Peranan dalam Penindasan Protes dan Warisan

Larijani dilantik semula sebagai ketua Majlis Keselamatan Negara Tertinggi tahun lalu, selepas perang udara 12 hari dilancarkan Israel. Beliau bekerja untuk mengelakkan serangan ke atas Iran sehingga sejurus sebelum perang bermula. Namun, Washington mengutuknya atas peranan majlis dalam menindas protes besar-besaran Januari, dengan kumpulan hak asasi melaporkan ribuan terbunuh dalam rusuhan domestik terburuk sejak Revolusi Islam.

Seorang anak perempuannya dipecat dari jawatan pengajaran perubatan di Emory University, AS, berikutan protes aktivis Iran-Amerika yang marah dengan peranannya menindas demonstrasi. Walaupun beliau terselamat perang semasa, peranannya mungkin terhad kerana Kor Pengawal mengambil bahagian lebih besar dalam perebutan kuasa selepas kematian Khamenei, mengurangkan keputusan untuk penggerak kuasa politik seperti Larijani.