KUALA LUMPUR, 26 April — Malaysia berada dalam kedudukan yang baik untuk menyerap sebarang peningkatan aliran perdagangan yang dialihkan melalui Selat Melaka sekiranya pengirim memilih laluan alternatif bagi mengelakkan Selat Hormuz yang dilanda konflik.
Ini disebabkan oleh kelebihan geostrategik negara yang kukuh sebagai hab rantaian bekalan serantau, kata profesor Universiti Kuala Lumpur, Dr Nor Aida Abdul Rahman.
“Tetapi ia menjadi kelebihan komersial yang sebenar hanya apabila dipadankan dengan efisiensi operasi,” katanya kepada Bernama ketika ditanya mengenai kesan konflik Asia Barat terhadap industri rantaian bekalan Malaysia.
Nor Aida, yang merupakan profesor rantaian bekalan dan strategi/pengurusan penerbangan universiti itu, berkata pelan induk logistik dan fasilitasi perdagangan Kementerian Pengangkutan secara jelas meletakkan Malaysia sebagai “pintu masuk logistik pilihan ke Asia.”
Ini bermakna lokasi geografinya perlu diterjemahkan kepada produktiviti, kebolehpercayaan, dan fasilitasi perdagangan, katanya.
Sehubungan itu, Nor Aida menegaskan bahawa negara harus memanfaatkan kedudukan strategiknya di sepanjang selat untuk merealisasikan sepenuhnya potensinya sebagai hab rantaian bekalan serantau.
“Untuk mengukuhkan kedudukan ini, Malaysia boleh terus menambah baik masa pusing ganti pelabuhan, proses kastam yang lebih lancar, dan integrasi yang lebih kukuh antara zon perindustrian dan rangkaian logistik darat.
“Jumlah kontena yang direkodkan oleh Pelabuhan Klang dan Pelabuhan Tanjung Pelepas menunjukkan bahawa Malaysia sudah mempunyai kapasiti asas yang boleh dipercayai dan relevansi pasaran,” katanya.
Ini termasuk insentif seperti skim kompleks logistik pintar Lembaga Pembangunan Pelaburan Malaysia (MIDA), yang boleh menyokong pelaburan selanjutnya dalam infrastruktur logistik yang lebih pintar dan efisien.
Selain menjadi lokasi transit, beliau menganggap Malaysia mempunyai potensi yang kukuh untuk berkembang sebagai hab pengedaran serantau, pusat pemenuhan, dan pangkalan logistik nilai tambah.
Dengan kelayakan ini, katanya negara berada dalam kedudukan yang baik, memandangkan kesediaan infrastruktur pelabuhan dan logistik semasa untuk menyerap pengalihan aliran perdagangan.
Selain itu, Malaysia mempunyai asas infrastruktur pelabuhan yang kukuh untuk menyerap sebahagian daripada aliran perdagangan yang dialihkan.
Bagaimanapun, Nor Aida berkata kelebihan itu perlu disokong oleh penambahbaikan berterusan merentas ekosistem logistik yang lebih luas.
Bidang yang perlu diperbaiki termasuk integrasi digital, koordinasi pelabuhan-pinggir darat yang lebih kukuh, dan masa pemprosesan yang lebih singkat, supaya kapasiti fizikal dapat diterjemahkan kepada kapasiti operasi yang benar-benar berkesan.
Pelabuhan Klang dan Pelabuhan Tanjung Pelepas terus mencatatkan jumlah kontena yang kukuh, dengan data rasmi Lembaga Pelabuhan Klang menunjukkan kapasiti terminal yang besar dan kemudahan sokongan untuk operasi kontena, jelasnya.
“Ini menunjukkan bahawa Malaysia tidak bermula dari kedudukan yang lemah dari segi keupayaan pelabuhan utama; keupayaan untuk menyerap perdagangan tambahan tidak ditentukan oleh pelabuhan sahaja.
“Ia juga bergantung kepada efisiensi pengangkutan darat, ketersediaan gudang, aliran kastam, koordinasi pengendali dan ketersambungan digital merentas agensi dan pemain industri,” katanya.
Dalam senario lonjakan mendadak, tekanan mungkin beralih dari pelabuhan itu sendiri kepada pergerakan pedalaman atau proses pelepasan kargo jika koordinasi tidak cukup responsif, tambah Nor Aida.
Sementara itu, penganalisis geostrategik Malaysia, Profesor Dr Azmi Hassan berkata pergolakan baru-baru ini di Selat Hormuz telah membawa perhatian semula kepada peranan titik cekik utama dan menonjolkan kestabilan serta kebolehpercayaan laluan air Asia Tenggara.
Beliau berkata Malaysia dan negara-negara pantai lain di sepanjang Selat Melaka, termasuk Indonesia dan Singapura, secara konsisten menegakkan prinsip memastikan laluan maritim utama kekal terbuka dan bebas daripada tekanan geopolitik.
Azmi Hassan berkata berita baik mengenai laluan bebas ialah negara-negara ASEAN tidak pernah berniat menggunakan laluan air strategik seperti Selat Melaka dan Laut China Selatan sebagai alat geopolitik, tidak seperti ketegangan yang dilihat di Selat Hormuz.
Walaupun merupakan wilayah sensitif dengan kepentingan bersaing antara kuasa besar, Laut China Selatan kekal terbuka untuk pelayaran, mencerminkan komitmen rantau ini untuk memastikan kelancaran aliran perdagangan global, tambahnya.
“Begitu juga, Selat Melaka, walaupun sempit dan digunakan secara meluas, tidak pernah digunakan oleh Malaysia atau Indonesia sebagai instrumen geopolitik,” katanya. — Bernama
