Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (PBB) mendedahkan bahawa pihak-pihak yang bertelagah di Sudan menggunakan kawalan ke atas sumber negara untuk membiayai operasi ketenteraan, menjadikan konflik semakin berlarutan. Pejabat Hak Asasi Manusia PBB (OHCHR) dalam laporan terbaru menyatakan bahawa 'ekonomi perang' ini membantu mengekalkan pertempuran yang telah mengorbankan kira-kira 200,000 orang dan menyebabkan lebih 11 juta penduduk kehilangan tempat tinggal.
Konflik Sudan dan Kesan Kemanusiaan
Perang antara tentera Sudan dan Pasukan Sokongan Pantas (RSF) bermula pada April 2023. Sejak itu, konflik ini telah menyebabkan krisis kemanusiaan yang teruk, dengan kebuluran melanda beberapa kawasan. Menurut OHCHR, pihak yang berperang bergantung kepada kawalan wilayah, laluan perdagangan, dan komoditi untuk membiayai operasi ketenteraan yang semakin meningkat kosnya.
"Kekayaan sumber asli Sudan yang luas sepatutnya memberi manfaat kepada rakyatnya," kata Pesuruhjaya Tinggi Hak Asasi Manusia PBB, Volker Turk. "Apa yang kita lihat hari ini adalah sebaliknya. Kekayaan ini hanya digunakan untuk melanggar hak asasi manusia dan mendorong konflik, membawa penderitaan yang besar."
Perdagangan Gum Arabic Jadi Fokus
Laporan OHCHR memberi tumpuan kepada perdagangan gum arabic, bahan utama dalam minuman ringan, kosmetik, dan farmaseutikal. Sebelum perang, Sudan menyumbang 70-80% daripada eksport gum arabic mentah global. Walaupun nilai eksportnya sederhana berbanding komoditi lain, ia merupakan sumber pendapatan penting bagi berjuta-juta rakyat Sudan dan salah satu eksport yang paling bergantung kepada antarabangsa.
Bagaimanapun, laporan itu mendapati ramai yang bergantung kepada perdagangan gum arabic telah mengalami rompakan, pemerasan, penahanan sewenang-wenang, dan ugutan, terutamanya daripada pihak yang bertelagah dan sekutu mereka. Pada Mei 2025, sebagai contoh, Bursa Gum Arabic dan gudangnya, serta sebahagian pasar tempatan di El-Nuhud, West Kordofan, dilaporkan dirompak oleh RSF ketika stok penuh dan sedia untuk dieksport. Ini mengganggu perdagangan tempatan dan mata pencarian penduduk.
Seruan Tindakan Antarabangsa
Turk menggesa negara-negara untuk mengukuhkan akauntabiliti, kebolehkesanan, dan pengawasan kawal selia serta menghormati hak asasi manusia. "Syarikat tidak boleh meneruskan perniagaan seperti biasa apabila mendapatkan sumber daripada rantaian nilai yang terjejas akibat konflik," katanya. Beliau menekankan bahawa ekonomi perang ini mesti diganggu, dan masyarakat antarabangsa perlu memberi perhatian yang lebih teliti terhadap komoditi dan laluan perdagangan yang membantu mengekalkan konflik.
OHCHR menyeru pihak yang berperang dan syarikat yang terlibat dalam rantaian nilai komoditi Sudan untuk mematuhi undang-undang antarabangsa. Laporan itu menekankan keperluan untuk menghentikan eksploitasi sumber yang memburukkan lagi penderitaan rakyat Sudan.
