TOKYO: Perdana Menteri Anwar Ibrahim memberi amaran bahawa masa depan kecerdasan buatan (AI) semakin dibentuk oleh segelintir negara dan syarikat korporat. Dalam syarahan khas bertajuk 'Humanity in a Human-Machine Civilisation' di Universiti Tokyo hari ini, beliau berkata aktor-aktor ini mengawal infrastruktur, model, platform dan piawaian AI yang menjadi sandaran sebahagian besar dunia.
Ketidakseimbangan sumber AI
Anwar menjelaskan bahawa sistem yang memacu era AI baharu memerlukan jumlah data, cip, tenaga, infrastruktur awan dan modal yang besar, dan sumber-sumber ini 'tidak diagihkan secara sama rata atau adil'. Menurutnya, ketidakseimbangan ini bukan sekadar isu teknikal, tetapi boleh menjejaskan kedaulatan, demokrasi dan akauntabiliti awam.
'Kapitalis, pemilik dan konglomerat mahu memutuskan apa itu peradaban, bagaimana peperangan, nasib negara dan nilai strategik dirasionalkan, malah masa depan demokrasi. Tetapi demokrasi adalah tentang penyertaan. Ia tentang keadilan,' katanya.
Keperluan akauntabiliti institusi awam
Anwar menegaskan bahawa institusi awam mesti kekal bertanggungjawab apabila AI semakin sebati dalam kerajaan, pekerjaan dan kehidupan seharian. 'Tugas di hadapan kita jelas: kita mesti membina sistem yang melayani manusia dan memperkaya kemanusiaan kita, bukan merendahkannya,' ujarnya.
Walaupun Anwar tidak menyebut secara spesifik, kenyataannya datang ketika penelitian antarabangsa terhadap pembangunan AI global semakin meningkat, yang kini tertumpu di segelintir gergasi teknologi Amerika Syarikat. Sistem AI sangat bergantung pada cip canggih yang kebanyakannya direka dan dikilang oleh firma seperti Nvidia dan TSMC. Kebanyakan sistem AI berjalan pada platform awan yang dikawal oleh beberapa syarikat: Amazon Web Services, Microsoft Azure dan Google Cloud.
Kebimbangan penggunaan AI dalam ketenteraan
Terdapat juga kebimbangan mengenai penggunaan sistem AI komersial dalam kerja ketenteraan dan perisikan. Syarikat AI Anthropic dilaporkan menentang permintaan Pentagon untuk mengalih keluar langkah keselamatan tertentu pada model Claude untuk kegunaan pertahanan, termasuk untuk pengawasan besar-besaran dan senjata autonomi. Pertikaian ini menimbulkan persoalan lebih luas sama ada firma teknologi swasta, kerajaan, atau orang ramai yang harus memutuskan bagaimana sistem AI yang berkuasa digunakan dalam hal ehwal perang, keselamatan dan kuasa negara.
