Pakar Pengangkutan Kritik Pembatalan Sistem Transit Automatik Putrajaya
Pakar pengangkutan menyuarakan kebimbangan terhadap keputusan Perbadanan Putrajaya (PPj) membatalkan cadangan sistem Automated Rail Transit (ART) yang dikatakan terlalu menumpukan kepada kos jangka pendek sambil mengabaikan faedah mobiliti, ekonomi dan sosial jangka panjang.
Analisis Kos-Faedah Diabaikan
Perunding pengangkutan Rosli Azad Khan menegaskan bahawa anggaran kos RM211.95 juta selama 10 tahun tidak sepatutnya dinilai secara terpisah. Beliau menekankan keperluan menilai projek melalui analisis kos-faedah yang komprehensif berbanding hanya memfokuskan kepada kos operasi semata-mata.
"Dalam kes ini, sistem ini akan menelan belanja purata RM21.1 juta setahun atau kira-kira RM27,000 sehari untuk dioperasikan," jelas Rosli kepada FMT. "Tetapi bagaimana jika jumlah penumpang yang akan mendapat manfaat daripada sistem sedemikian melebihi nilai RM27,000 sehari? Adakah kita masih harus menolaknya atas dasar kos?"
Jurang Sambungan dan Risiko MRT
Rahman Hussin, Pengarah Eksekutif MY Mobility Vision, menyatakan bahawa perbelanjaan RM211 juta selama sedekad adalah tidak signifikan berbanding berbilion ringgit yang dibelanjakan untuk infrastruktur rel nasional.
"Membatalkannya menjimatkan wang di atas kertas, tetapi ia mewujudkan jurang sambungan dalam realiti," tegas Rahman, sambil memberi amaran bahawa Laluan MRT Putrajaya berisiko kurang digunakan tanpa sistem feeder yang kukuh.
"Kita menjimatkan jutaan ringgit untuk ART hanya untuk kehilangan berbilion ringgit dalam produktiviti ekonomi akibat kesesakan yang berterusan."
Pulangan Sosial Diabaikan
Rahman menambah bahawa keputusan ini juga mencerminkan kegagalan mempertimbangkan pulangan sosial atas pelaburan, yang mengambil kira faedah lebih luas seperti pengurangan kesesakan, peningkatan produktiviti dan penambahbaikan kebolehhidupan.
"Jika kita menghargai aliran tunai jangka pendek, membatalkannya masuk akal. Tetapi jika kita menghargai pulangan sosial dan ekonomi, ia adalah satu kesilapan," jelasnya.
Bas Tidak Mencukupi Untuk Tukar Tingkah Laku
Kedua-dua Rosli dan Rahman bersetuju bahawa pergantungan kepada bas sahaja tidak akan membolehkan Putrajaya mencapai sasaran 70% penggunaan pengangkutan awam di bawah pelan induk pengangkutan PPj.
Rosli menjelaskan bahawa bas membawa lebih sedikit penumpang dan menanggung kos lebih tinggi per tempat duduk-kilometer, sambil menambah bahawa masa menunggu yang panjang lebih menghalang penumpang dan pelawat.
"Apabila masa menunggu terlalu lama, atau perlepasan jarang berlaku, kebanyakan pelawat akan meninggalkan bas. Sistem trem berasaskan jalan raya akan lebih sesuai," cadang Rosli.
Rahman pula menyatakan bahawa penumpang 20% hingga 30% lebih cenderung menggunakan sistem berasaskan rel atau seperti rel berbanding bas, walaupun masa perjalanan sama, merujuk kepada "persepsi kekekalan" sistem tetap.
Latar Belakang Keputusan
Timbalan Menteri Wilayah Persekutuan Lo Su Fui sebelum ini menyatakan bahawa Perbadanan Putrajaya (PPj) membatalkan cadangan ART selepas kajian awal mendapati pelaksanaan, pembangunan infrastruktur, operasi dan penyelenggaraan akan menelan kos RM211.95 juta dalam tempoh 10 tahun.
Beliau berkata langkah untuk mengurangkan kesesakan lalu lintas di Putrajaya kini termasuk operasi bas NadiPutra pada tujuh laluan harian dan perkhidmatan teksi air.
Data daripada Rapid Rail, pengendali LRT Lembah Klang, KL Monorail, MRT Kajang dan laluan Putrajaya, melaporkan perbelanjaan operasi RM1.3 bilion tahun lepas dengan jumlah hasil RM721.5 juta, menghasilkan defisit RM603 juta yang sebahagiannya ditampung oleh subsidi kerajaan bernilai RM216 juta.
Rahman menekankan bahawa penambahbaikan rangkaian pengangkutan Putrajaya memerlukan peralihan ke arah perkhidmatan feeder responsif terhadap permintaan, dengan menyatakan bahawa dalam iklim tropika, kesanggupan untuk berjalan menurun dengan ketara melebihi 400 meter.
