Dewan Rakyat hari ini meluluskan Rang Undang-Undang Jenayah Siber 2026, yang digambarkan sebagai 'pengubah permainan' oleh Timbalan Perdana Menteri Ahmad Zahid Hamidi dalam usaha memerangi jenayah dalam talian.
Lulus selepas perbahasan panjang
RUU itu diluluskan melalui undian suara selepas perbahasan panjang yang membabitkan 48 Ahli Parlimen. Kebanyakan mereka menyuarakan kebimbangan mengenai kuasa luas yang diberikan kepada pegawai penyiasat untuk mengakses data digital, serta implikasi terhadap privasi dan kebebasan bersuara.
Zahid, yang membentangkan RUU itu untuk bacaan pertama pada 22 Jun, mengakui kebimbangan ahli parlimen dan memberi jaminan bahawa langkah perlindungan akan disediakan untuk mengelakkan penyalahgunaan kuasa.
Kuasa siasatan dengan kawalan ketat
Menurut Zahid, kuasa yang diberikan kepada pegawai penyiasat tertakluk kepada prosedur undang-undang yang ketat dan akan disertakan dengan sistem semak dan imbang yang jelas. Kuasa itu tidak boleh digunakan sewenang-wenangnya dan hanya boleh dilaksanakan apabila pegawai penyiasat menganggap data itu 'munasabah' dan perlu untuk siasatan, terutama jika terdapat risiko data dipadam atau diganggu.
RUU ini bertujuan menggantikan Akta Jenayah Komputer 1997 dengan peruntukan lebih luas yang merangkumi jenayah dalam talian, penipuan digital, kecurian identiti, kandungan termanipulasi, dan penyalahgunaan pengenalan digital. Antara peruntukan lain, RUU ini memberi kuasa kepada pihak berkuasa untuk mendapatkan data trafik internet dan kandungan komunikasi daripada penyedia perkhidmatan semasa siasatan.
Perlindungan untuk golongan rentan
Zahid memberi jaminan bahawa undang-undang ini tidak akan menyekat ekspresi yang sah, dan ia hanya bertujuan menangani jenayah siber. Beliau menambah bahawa RUU itu memperkenalkan kesalahan baharu yang tidak diliputi undang-undang sedia ada dan memperkukuh perlindungan untuk rakyat Malaysia, terutamanya golongan rentan seperti warga emas, kanak-kanak, dan wanita.
Mengenai penyingkiran kandungan menyalahi undang-undang, Zahid berkata kerajaan akan memperkukuh kerjasama antara Suruhanjaya Komunikasi dan Multimedia Malaysia (MCMC), penyedia platform digital, dan rakan antarabangsa untuk memastikan penyingkiran segera bahan berbahaya.
Penguatkuasaan dan kerjasama
Polis akan bertindak sebagai pihak penguat kuasa utama, dengan Agensi Keselamatan Siber Negara (Nacsa) bertindak sebagai penyelaras strategik. Bank Negara Malaysia, MCMC, institusi kewangan, dan agensi teknikal lain juga akan bekerjasama dengan polis dan Nacsa dalam bidang kuasa masing-masing.
"Saya berharap RUU ini menjadi pengubah permainan yang akan memastikan sistem perundangan negara seiring dengan pembangunan teknologi. Insya-Allah, ia akan memperkukuh keupayaan penguatkuasaan dan melindungi rakyat daripada ancaman jenayah siber yang semakin kompleks," kata Zahid di Dewan Rakyat.
