PETALING JAYA: Ramai kini beralih kepada chatbot kecerdasan buatan (AI) untuk pelbagai tugas, daripada menulis e-mel dan meringkaskan mesyuarat hingga menyunting artikel dan menyelesaikan kerja rumah. Namun, apabila AI semakin sebati dalam kehidupan harian, beberapa penyelidik mula bertanya: adakah terlalu bergantung pada teknologi ini perlahan-lahan melemahkan keupayaan kita untuk berfikir sendiri?
Kajian menunjukkan kesan negatif
Menurut Time, beberapa kajian terbaru mendapati bahawa pergantungan berlebihan pada alat AI boleh menjejaskan ingatan, ketekunan dan pemikiran kritis. Satu kajian yang diterbitkan awal tahun ini oleh penyelidik dari Amerika Syarikat dan United Kingdom mendapati bahawa orang yang menggunakan bantuan AI selama hanya 10 minit menunjukkan prestasi lebih buruk apabila diminta menyelesaikan tugas serupa secara sendiri kemudian. Peserta juga lebih cenderung untuk cepat berputus asa dengan soalan sukar.
Penyelidik memberi amaran bahawa walaupun alat AI direka untuk membantu manusia, terlalu bergantung padanya boleh menghakis keupayaan penting manusia secara beransur-ansur.
Kajian MIT: Ingatan jangka pendek terjejas
Satu lagi kajian yang diketuai penyelidik di Institut Teknologi Massachusetts (MIT) mendapati bahawa orang yang menggunakan ChatGPT untuk menulis esei sukar mengingati apa yang mereka tulis hanya beberapa minit kemudian. Mereka juga menunjukkan prestasi lebih buruk apabila diminta menulis tanpa bantuan AI.
Penyelidik amat prihatin terhadap kanak-kanak dan pelajar yang kebolehan kognitifnya masih berkembang. Mereka berpendapat bahawa sentiasa bergantung pada AI untuk jawapan boleh mengurangkan peluang golongan muda untuk mengamalkan kemahiran mental penting seperti penaakulan, ingatan, fokus dan pemikiran bebas.
Kesan kognitif terhadap kanak-kanak
Kristy Armitage, felo penyelidik di Universiti Queensland di Australia, memberi amaran bahawa kanak-kanak mungkin lebih terdedah kepada kesan "pemunggahan kognitif" kerana otak mereka masih berkembang. "Rasanya kita memasuki era yang berbeza secara kualitatif dengan AI," katanya kepada Time. "Terdapat petunjuk jelas bahawa orang menggunakannya untuk mengelak daripada membangunkan set kemahiran baharu, menulis tugasan, atau membuat keputusan rumit."
Banyak bentuk teknologi lama juga menyokong pemunggahan kognitif, seperti bergantung pada kalkulator untuk kerja matematik.
Pandangan berbeza: AI tidak semestinya buruk
Namun, tidak semua orang berpendapat AI semestinya berbahaya. Sam Gilbert, felo penyelidik kanan di University College London, berhujah bahawa walaupun orang mungkin kurang bergantung pada kemahiran tertentu, mereka juga mungkin mempunyai lebih banyak masa untuk mengembangkan kemahiran baharu. Beliau juga menunjukkan bahawa teknologi lama seperti kalkulator pernah mencetuskan ketakutan serupa sebelum akhirnya diterima sebagai alat pembelajaran.
"Kami mendapati bahawa anda memerlukan fasa bebas di mana anda belajar tanpa mereka," katanya merujuk kepada kalkulator. "Hujahnya ialah anda perlu membina kemahiran asas sebelum memperkenalkan teknologi, dan saya fikir itu mungkin sama dengan AI."
Perangkap kepercayaan AI
Yang lain percaya bahaya yang lebih besar bukan terletak pada AI itu sendiri, tetapi pada cara orang memilih untuk menggunakannya. Michael Gerlich, profesor di SBS Swiss Business School dan pengarang "The Convenience Trap", memberitahu Time bahawa ramai pelajar dan profesional kini bergantung pada chatbot AI untuk "apa sahaja dan segala-galanya", mewujudkan apa yang dipanggilnya "lingkaran kepercayaan AI".
"Semakin saya menggunakan AI, semakin saya mempercayainya, semakin banyak kerja yang saya punggah kepadanya, dan semakin kurang kritis saya terhadap apa yang diberitahu oleh AI kepada saya dari semasa ke semasa," katanya.
Kesimpulan: Gunakan AI secara bijak
Akhirnya, pakar percaya AI boleh memberi manfaat apabila digunakan dengan bijak, seperti untuk sumbang saran idea, menyemak titik buta, atau meneroka perspektif alternatif. Cabarannya, tegas mereka, adalah memastikan kemudahan tidak datang dengan mengorbankan rasa ingin tahu, kreativiti dan pemikiran bebas.
