Cadangan Tribunal Buku: Mekanisme Adil untuk Pengharaman Buku di Malaysia
Wartawan veteran Zin Mahmud telah mencadangkan penubuhan tribunal buku sebagai satu mekanisme yang lebih adil untuk menangani isu pengharaman buku di negara ini. Cadangan ini termasuk mekanisme pengampunan di mana buku yang diampunkan akan bebas daripada pengharaman. Zin, yang memiliki t-shirt bergambarkan Shamsiah Fakeh dan Ali Shariati, menyatakan bahawa beliau membeli t-shirt Shamsiah pada 2019 tetapi tidak memakainya kerana bimbang akan pandangan serong orang ramai. Namun, beliau menegaskan bahawa untuk seseorang memandang serong, mereka perlu terlebih dahulu mengetahui siapa Shamsiah dan mempercayai maklumat mengenai wanita itu sebagai sesuatu yang benar.
Kebimbangan Terhadap Pemadaman Sejarah
Pada hemat Zin, ramai golongan muda tidak mengenali Shamsiah Fakeh dan peranannya dalam sejarah tanah air. Apabila Kementerian Dalam Negeri (KDN) baru-baru ini mengharamkan buku 'Memoir Shamsiah Fakeh: Dari Awas ke Regimen ke-10', sebahagian sejarah negara seolah-olah lenyap. Golongan yang tidak tahu akan kekal tidak tahu, dan generasi mendatang mungkin tidak akan pernah mengetahui cerita ini, suatu keadaan yang amat menyedihkan. Buku lain yang diharamkan ialah 'Komrad Asi (Regimen 10): Dalam Denyut Nihilisme Sejarah', yang diterbitkan pada 2022, manakala buku Shamsiah pertama kali diterbitkan pada 2004 oleh Universiti Kebangsaan Malaysia.
Ini bermakna, setelah sekian lama bebas dijual, dibeli, dan dibaca, buku-buku ini baru sekarang diharamkan. KDN menjelaskan bahawa setiap tindakan penguatkuasaan dibuat bukan semata-mata bergantung kepada tarikh penerbitan, tetapi berdasarkan penilaian semasa dan kepentingan keselamatan awam. Larangan ke atas buku tersebut dikatakan sebagai langkah pencegahan untuk melindungi masyarakat daripada penyemaran fahaman yang boleh menjejaskan keharmonian dan ketenteraman awam.
Perspektif Berbeza Mengenai Buku Komunis
Kedua-dua buku ini boleh dilihat sebagai berunsur komunisme kerana berkaitan dengan Parti Komunis Malaya. Namun, masyarakat zaman ini dianggap lebih canggih berbanding dahulu. Shamsiah dan Regimen 10, yang dianggotai orang Melayu, mendakwa mereka berjuang menentang Inggeris untuk menuntut kemerdekaan Malaya melalui PKM, menggunakan parti itu sebagai pentas perjuangan. Percaya atau tidak, ia terpulang kepada individu.
Perlu dinyatakan bahawa buku-buku tokoh PKM lain seperti Abdullah CD, Rashid Maidin, dan Setiausaha Agung PKM Chin Peng masih boleh dibeli di kedai buku seluruh tanah air. Semasa UKM pertama kali menerbitkan buku Shamsiah, ia dikatakan sebagai bahan rujukan dan refleksi sejarah untuk memberi ruang kepada masyarakat menilai semula sesuatu perkara dengan kritis.
Bekas pengarang majalah Mastika, Zulkarnian Zakaria, melalui hantaran di Facebook, menyatakan bahawa beliau tidak menjadi komunis atau terpengaruh dengan membaca buku-buku ini. Beliau menegaskan bahawa zaman komunis sudah lama berlalu, ideologinya lapuk, dan hanya tinggal beberapa negara yang masih percaya pada komunisme Marxism. Bagi Zulkifli, buku itu sekadar dokumen untuk memahami sejarah negara dari perspektif berbeza, walaupun ayahnya, seorang special constable semasa darurat, ditembak mati oleh komunis.
Cadangan Tribunal Buku dan Mekanisme Pengampunan
Zin menegaskan bahawa Shamsiah sudah menjadi sebahagian daripada sejarah politik Melayu, Malaya, dan Malaysia, dan tidak ada siapa yang boleh memadam sejarah, walaupun ramai yang cuba. Beliau mengakhiri dengan cadangan untuk menubuhkan tribunal buku. Jika ada sesiapa yang mahu kerajaan mengharamkan sesebuah buku, pengadu mesti membawa buku itu ke tribunal untuk dibicarakan.
Proses tribunal buku boleh melibatkan:
- Pendakwaan dan pembicaraan buku.
- Saksi pakar bidang dikemukakan.
- Peminat buku berkenaan menjadi pembela.
- Majistret membuat keputusan sama ada buku patut diharamkan dan untuk berapa lama, bukan selama-lamanya kerana masyarakat sentiasa berubah.
Tribunal juga perlu ada mekanisme pengampunan, di mana buku yang diampunkan bebas daripada pengharaman. Jika KDN atau kerajaan bertindak mengharamkan buku secara sendirian tanpa aduan, penulis atau penerbit buku terlibat boleh membawa kes kepada tribunal buku sebagai saluran alternatif selain mahkamah biasa. Cadangan ini diharap dapat mewujudkan keadilan dan ketelusan dalam proses pengharaman buku di Malaysia.
