Sarawak Fail Petisyen di Mahkamah Persekutuan Tuntut Hak Minyak dan Gas
Kerajaan Sarawak telah mengambil langkah drastik dengan memfailkan petisyen di Mahkamah Persekutuan untuk mendapatkan keputusan mengenai kesahihan perlembagaan dan keberterusan keberkesanan beberapa undang-undang petroleum persekutuan di negeri itu. Tindakan ini dilaporkan oleh Timbalan Menteri di Jabatan Premier (Undang-Undang, MA63 dan Hubungan Negeri-Persekutuan), Datuk Sharifah Hasidah Sayeed Aman Ghazali, yang menyatakan bahawa petisyen tersebut difailkan pada hari Isnin lalu.
Hak Sumber Asli di Bawah MA63
Sharifah Hasidah menjelaskan bahawa undang-undang persekutuan seperti Akta Pembangunan Petroleum 1974, Akta Pentas Benua 1966, dan Akta Perlombongan Petroleum 1966 didakwa menjejaskan dan merampas hak Sarawak ke atas sumber asli, termasuk minyak dan gas, yang ditemui di dasar laut pentas benua dalam sempadan negeri seperti yang diperluaskan dan ditakrifkan oleh Perintah Majlis (Alteration of Boundaries) 1954 dan Perintah Majlis (Definition of Boundaries) 1958.
"Di bawah Perjanjian Malaysia 1963 (MA63) dan instrumen perlembagaan yang dilampirkan, hak kedaulatan ke atas sumber petroleum di dasar laut dalam sempadan Sarawak telah diberikan pada Hari Malaysia oleh Kerajaan British kepada Sarawak, bukan kepada Persekutuan atau kerajaan persekutuan," tegas beliau dalam satu kenyataan.
Beliau menambah bahawa Item 2(c) dalam Jadual Kesembilan Perlembagaan Persekutuan memberikan kuasa perundangan kepada Dewan Undangan Negeri untuk mengawal selia pelaksanaan hak petroleum tersebut melalui pengeluaran pajakan perlombongan, sijil, dan lesen penerokaan.
Isu Keberkesanan Undang-Undang Darurat
Sharifah Hasidah turut menerangkan bahawa Akta Pentas Benua 1966 dan Akta Perlombongan Petroleum 1966 pada asalnya terpakai kepada Negeri-negeri Tanah Melayu, tetapi telah diperluaskan ke Sarawak melalui perundangan yang digubal berikutan Pengisytiharan Darurat pada tahun 1969.
"Darurat tersebut telah dibatalkan oleh kedua-dua Dewan Parlimen pada Disember 2011. Oleh itu, menjelang Jun 2012, kedua-dua undang-undang ini sepatutnya tidak lagi terpakai kepada Sarawak berdasarkan Perkara 150(7) Perlembagaan Persekutuan," jelas beliau.
Konflik dengan Petronas dan Proses Mahkamah
Beliau menekankan bahawa Petroliam Nasional Berhad (Petronas) telah memfailkan permohonan pada 10 Januari lalu untuk mendapatkan kebenaran merujuk kepada Mahkamah Persekutuan bagi mencabar kesahihan beberapa undang-undang negeri yang mengawal operasi petroleum, perniagaan, dan aktiviti lain di Sarawak.
Permohonan itu dijadualkan didengar oleh Mahkamah Persekutuan pada 16 Mac 2026, dan kerajaan Sarawak akan membantahnya kerana tidak termasuk dalam bidang kuasa asal eksklusif Mahkamah Persekutuan di bawah Perkara 128(1)(a) Perlembagaan Persekutuan.
Oleh itu, kerajaan Sarawak terpaksa juga memohon penentuan Mahkamah Persekutuan di bawah Perkara 4(3) dan 128(1) Perlembagaan Persekutuan mengenai kesahihan undang-undang persekutuan tersebut sejauh mana ia terpakai di Sarawak.
Kepentingan untuk Pelabur dan Perpaduan Nasional
Sharifah Hasidah menegaskan bahawa undang-undang persekutuan ini menjejaskan sempadan Sarawak yang ditetapkan sebelum Hari Malaysia dan haknya ke atas sumber petroleum yang ditemui di kawasan luar pesisir dalam sempadannya.
"Sarawak berhak, dalam melindungi kepentingan dan hak sah Sarawak dan rakyatnya, yang termaktub dalam Perlembagaan Persekutuan serta Perjanjian Malaysia dan instrumen perlembagaan yang dilampirkan, dengan mendapatkan keputusan daripada Mahkamah Persekutuan mengenai keberterusan aplikasi dan kesan undang-undang persekutuan ini di Sarawak," kata beliau.
Beliau menambah bahawa penentuan isu perlembagaan ini juga akan memberikan kejelasan mengenai rangka kerja kawal selia untuk industri minyak dan gas di Sarawak, terutamanya bagi pelabur dalam perniagaan huluan dan hiliran.
Walaupun petisyen telah difailkan, Sharifah Hasidah menyatakan bahawa kerajaan Sarawak kekal komited untuk meneruskan perbincangan membina dengan kerajaan persekutuan bagi mencapai penyelesaian damai yang akan mengukuhkan perpaduan nasional, menggalakkan penggunaan sumber minyak dan gas yang mampan, dan membolehkan Sarawak menyumbang secara signifikan kepada kemakmuran dan pertumbuhan ekonomi Malaysia.
