Permohonan remand adalah tertakluk kepada dan mesti mematuhi Seksyen 117 Kanun Prosedur Jenayah (CPC). Seksyen 117(1) menghendaki apabila seseorang yang ditangkap tidak dapat disiasat dalam tempoh 24 jam, dan terdapat alasan untuk mempercayai bahawa tuduhan atau maklumat itu berasas, pegawai polis yang menjalankan siasatan (IO) hendaklah menghantar kepada Majistret satu salinan catatan dalam diari siasatan (ID) yang berkaitan dengan kes itu, dan pada masa yang sama mengemukakan orang yang dituduh di hadapan Majistret.
Perkara Utama dalam Seksyen 117
Seksyen 117(2)(b) memperuntukkan bahawa jika kesalahan yang disiasat boleh dihukum dengan mati atau pemenjaraan empat belas tahun atau lebih, Majistret boleh membenarkan tahanan tidak melebihi tujuh hari atas permohonan pertama.
Seksyen 117(3) mengenakan kewajipan mandatori ke atas IO untuk menyatakan dalam salinan ID apa-apa tempoh tahanan orang yang ditangkap sebaik sebelum permohonan, sama ada tahanan itu berkaitan dengan permohonan atau tidak.
Seksyen 117(5) selanjutnya menghendaki Majistret membenarkan representasi dibuat oleh orang yang ditangkap sendiri atau melalui peguam sebelum membuat perintah remand.
Kewajipan Mandatori dan Keputusan Mahkamah Persekutuan
Kewajipan yang dikenakan oleh Seksyen 117(3) bukan sekadar arahan. Sifat mandatorinya telah ditegaskan oleh Mahkamah Persekutuan dalam kes Hassan bin Marsom & Ors v Mohd Hady bin Ya’akop [2018] di mana mahkamah tertinggi berkata:
“Beban adalah sentiasa ke atas polis, perayu di sini, untuk memuaskan hati majistret bahawa perintah untuk meremanded responden adalah perlu. Sebagaimana yang dikehendaki oleh Seksyen 119 CPC, catatan dalam diari siasatan mesti menyokong kesimpulan bahawa terdapat alasan yang munasabah untuk mempercayai maklumat atau tuduhan bahawa responden terlibat dalam [kesalahan yang didakwa] dan juga bahawa siasatan lanjut diperlukan untuk mengisi jurang dalam bukti yang dikumpul setakat ini dan adalah perlu untuk tujuan tersebut untuk memerintahkan remand lanjut.”
Mahkamah selanjutnya memutuskan bahawa polis bertanggungjawab untuk tidak menyembunyikan sebarang maklumat material yang boleh mempengaruhi fikiran Majistret. Pendedahan yang tidak lengkap dalam proses remand telah dianggap oleh Mahkamah sebagai “kecuaian tugas dan kewajipan yang hampir kepada ketidakbertanggungjawaban yang teruk.”
Fungsi Kehakiman Majistret
Fungsi kehakiman seorang Majistret dalam prosiding remand menuntut kewaspadaan yang tidak berbelah bahagi, kerana kegagalan berbuat demikian berisiko mensahkan sekatan yang menyalahi undang-undang terhadap kebebasan peribadi.
Keputusan sedemikian adalah tidak serasi sama sekali dengan jaminan perlembagaan bahawa tiada seorang pun boleh dilucutkan kebebasannya kecuali mengikut undang-undang.
Sehubungan itu, Mahkamah Majistret Sungai Petani mungkin telah menolak dengan betul permohonan polis untuk meremanded seorang pemandu lori yang terlibat dalam kemalangan yang membunuh enam ahli keluarga yang sama di Kampung Baru Pinang Tunggal, Kedah.
Majistret Yang Arif, Mohamad Azlan Basri, mungkin tidak berpuas hati bahawa terdapat alasan undang-undang untuk membenarkan remand pemandu lori tersebut.
Remand boleh bercanggah dengan jaminan perlembagaan bahawa tiada seorang pun boleh dilucutkan kebebasannya kecuali mengikut undang-undang.
