PUTRAJAYA: Peguam Syed Iskandar Syed Jaafar telah memohon kepada Mahkamah Persekutuan untuk mendapatkan kebenaran merayu berhubung kegagalannya memperoleh semakan kehakiman terhadap keputusan bekas Yang di-Pertuan Agong yang tidak mengisytiharkan darurat enam tahun lalu.
Bagi memenuhi syarat di bawah Seksyen 96 Akta Mahkamah Kehakiman 1964, Syed Iskandar telah mengemukakan tujuh soalan undang-undang untuk diputuskan oleh mahkamah tertinggi negara. Kebenaran merayu hanya diberikan sekiranya kes tersebut menimbulkan isu perlembagaan atau undang-undang baharu yang mempunyai kepentingan awam dan belum pernah diputuskan sebelum ini.
Peguam R Kengadharan berkata, kertas sebab musabab telah difailkan di pejabat pendaftar Mahkamah Persekutuan pada Jumaat lalu. Dalam notis usulnya, Syed Iskandar memohon, antara lain, penentuan sama ada pindaan perlembagaan di bawah Perkara 159 boleh dicabar jika ia melanggar struktur asas Perlembagaan Persekutuan.
Beliau juga bertanya sama ada Perkara 150(8), iaitu klausa penyingkiran yang mengehadkan penelitian kehakiman terhadap proklamasi darurat, adalah berperlembagaan. Satu lagi soalan yang dikemukakan ialah sama ada pelaksanaan kuasa darurat adalah tidak boleh dibicarakan sama sekali atau masih tertakluk kepada semakan kehakiman atas alasan seperti niat jahat dan pertimbangan lain.
Permohonan ini dibuat selepas Mahkamah Rayuan pada 4 Mei memutuskan bahawa proklamasi darurat yang dikeluarkan oleh Yang di-Pertuan Agong tidak tertakluk kepada semakan kehakiman kerana perkara sedemikian berada di luar bidang kuasa mahkamah. Hakim Collin Lawrence Sequerah berkata, Perkara 150 menghendaki raja berpuas hati bahawa darurat besar wujud, dan memperuntukkan bahawa kepuasan hati tersebut “adalah muktamad dan konklusif dan tidak boleh dicabar atau dipersoalkan di mana-mana mahkamah atas apa-apa alasan”.
Beliau berkata, adalah menjadi tanggungjawab eksekutif untuk menasihati raja sama ada keadaan wujud yang mewajarkan pengeluaran proklamasi darurat. Dalam menolak rayuan Syed Iskandar, panel Mahkamah Rayuan yang turut terdiri daripada Hakim Supang Lian dan Alwi Abdul Wahab memutuskan bahawa Perkara 150(8) sengaja dirangka untuk menyingkirkan bidang kuasa mahkamah.
Sequerah selanjutnya menyatakan bahawa perkara yang sarat dengan dasar melibatkan keselamatan persekutuan, hubungan dengan negara asing, ketenteraman awam, dan moral adalah di luar kecekapan institusi kehakiman.
Cabaran undang-undang ini bermula pada 30 Oktober 2020, apabila Syed Iskandar memfailkan saman pemula bagi mendapatkan keputusan Mahkamah Tinggi sama ada keputusan bekas raja Al-Sultan Abdullah Sultan Ahmad Shah yang enggan mengisytiharkan Darurat, walaupun dinasihatkan oleh perdana menteri ketika itu, adalah tidak berperlembagaan.
Dalam afidavit menyokong tindakan itu, beliau berhujah bahawa raja, dengan enggan bertindak atas nasihat perdana menteri ketika itu, Muhyiddin Yassin dan Kabinetnya, tidak menjalankan fungsi perlembagaannya mengikut Perkara 40 dan 150.
Pada 23 Oktober 2020, Muhyiddin menasihati raja untuk mengeluarkan proklamasi darurat di bawah Perkara 150 selepas Kabinet meluluskan cadangan itu pada mesyuarat khas. Dua hari kemudian, selepas mesyuarat khas Majlis Raja-Raja Melayu, raja mengumumkan bahawa tidak ada keperluan untuk Darurat, sama ada di seluruh negara atau di mana-mana bahagian negara.
Pada 15 Februari 2024, Hakim Mahkamah Tinggi ketika itu, Wan Ahmad Farid Wan Salleh, yang kini menjadi ketua hakim negara, memutuskan bahawa permohonan Syed Iskandar tidak boleh dibicarakan. Syed Iskandar kemudiannya merayu keputusan itu, menamakan kerajaan dan Muhyiddin sebagai responden. Beliau gagal di Mahkamah Rayuan, yang membawa kepada permohonan semasa.
