Seorang peguam yang menjadi mangsa penipuan kewangan sebanyak RM155,000 dalam tempoh 10 hari mendesak pihak bank dan Bank Negara Malaysia (BNM) memberikan penjelasan mengapa wangnya dapat dipindahkan dengan mudah ke akaun-akaun yang telah ditandakan dalam portal semakan penipuan Semakmule.
Mangsa yang hanya mahu dikenali sebagai TD berkata, cubaan beliau untuk mendapatkan penjelasan daripada BNM tidak membuahkan hasil apabila bank pusat itu memberikan alasan kerahsiaan sebagai sebab untuk tidak mendedahkan maklumat. Aduan ke Ombudsman Perkhidmatan Kewangan dan Biro Pengaduan Awam juga menerima maklum balas yang sama.
Kronologi Kejadian
Penderitaan TD bermula pada 11 Disember 2024 apabila dia ditawarkan pekerjaan sambilan di sebuah syarikat yang kononnya mengendalikan tempahan penginapan dalam talian dan penulisan ulasan. Syarikat tersebut meminta dia membayar ‘yuran’ untuk menyertainya, dengan janji wang akan dikembalikan berserta komisen bagi tugasan yang diselesaikan.
Kemudian, syarikat itu meminta lebih banyak wang sambil mengarahkan dia menyelesaikan lebih banyak tugasan sebelum dapat memperoleh semula semua wang yang telah diberikan. Pada satu ketika, mangsa diberitahu bahawa BNM perlu memberi kelulusan sebelum wangnya dapat dikembalikan. Saat itulah dia menyedari dirinya telah ditipu.
Mangsa membuat laporan polis pada 21 Disember 2024. TD kemudian mendapati akaun bank yang dia masukkan wangnya telah ditandakan oleh Semakmule sebanyak “enam hingga lapan kali”. Semakmule ialah portal di mana orang awam boleh menyemak akaun bank, nombor telefon, dan nama syarikat untuk melihat sama ada mana-mana daripadanya mempunyai kaitan dengan penipuan kewangan.
Persoalan Kepada Pihak Berkuasa
TD membangkitkan perkara tersebut kepada pihak bank dan bank pusat, mempersoalkan mengapa mereka tidak menghentikan pemindahan wang ke dalam akaun yang telah ditandakan oleh Semakmule. “Mereka berulang kali kata saya yang membenarkan pemindahan tersebut, tetapi bukan itu yang saya persoalkan,” katanya kepada FMT.
“Persoalan saya adalah mengapa akaun yang mempunyai pelbagai amaran (Semakmule) masih dibenarkan menerima wang, dan mengapa sistem bank tidak mengesan corak mencurigakan itu,” katanya. Menurutnya, BNM tidak menjelaskan mengapa akaun-akaun tersebut aktif atau mengapa amaran tidak mencetuskan tindakan. BNM hanya berulang kali memberikan alasan kerahsiaan apabila tidak dapat mendedahkan sebarang maklumat, tambahnya.
Mangsa juga mendakwa beberapa e-mel susulan kepada gabenor telah dipadamkan tanpa dibaca, namun BNM kemudian menyatakan perkara ini mungkin disebabkan oleh isu teknologi maklumat (IT). Beliau berkata ombudsman memberikan jawapan sama seperti BNM, manakala biro tersebut sekadar memaklumkan kepadanya bahawa BNM telah pun memberikan maklum balas.
Respons BNM
Menjawab pertanyaan FMT, BNM menyatakan bahawa penyenaraian Semakmule tidak dengan sendirinya membuktikan salah laku atau secara automatik mengakibatkan sekatan akaun. Ia menyatakan platform Semakmule diuruskan oleh polis dan berfungsi sebagai alat kesedaran dan pencegahan. “Bank-bank dijangka bertindak berdasarkan semakan mereka sendiri, maklumat yang disahkan, dan undang-undang,” kata BNM.
Bagaimanapun, BNM tidak menyatakan sama ada bank-bank yang terlibat telah bertindak dengan betul dalam kes ini, atau sama ada amaran yang berulang dan corak pemindahan yang luar biasa sepatutnya mencetuskan tindakan tegas.
