Mahkamah Rayuan Syariah Pulau Pinang Putus Harta Wakaf Bernilai RM500 Juta
Mahkamah Rayuan Syariah Pulau Pinang telah menolak rayuan yang dikemukakan oleh tiga waris kepada hartawan hartanah abad ke-19, Shaik Eusoff Shaik Latiff, yang menuntut sebidang tanah bernilai RM500 juta di George Town. Keputusan ini menegaskan bahawa Majlis Agama Islam Pulau Pinang (Mainpp) adalah pemegang amanah kepada harta wakaf tersebut mengikut undang-undang.
Keputusan Penting dengan Kesan Jangka Panjang
Keputusan oleh Mahkamah Syariah tertinggi negeri itu dianggap penting kerana berkemungkinan memberi kesan kepada kes-kes serupa di Pulau Pinang dan bahagian lain di Malaysia. Hakim Noor Hadina Ahmad Zabidi, ketika menyampaikan keputusan mahkamah, menyatakan bahawa rayuan yang dibawa oleh Abdul Shukor PA Sultan, Syed Idross Syed Hassan Al Mashoor, dan Sheik Jelani Sheik Eman tidak mempunyai merit.
Panel rayuan yang dipengerusikan oleh Hakim Abas Nordin, yang tidak hadir atas faktor kesihatan, bersetuju dengan keputusan sebulat suara itu. Seorang lagi anggota panel ialah Hakim Nazri Abdul Rahim. Rayuan tersebut ditolak tanpa perintah mengenai kos, menandakan penutupan satu babak dalam pertikaian undang-undang yang berlarutan.
Latar Belakang Pertikaian dan Hujah Undang-Undang
Perayu memohon untuk mendapatkan semula tanah itu daripada Mainpp, yang merangkumi dua hak milik meliputi keluasan enam hektar di Air Itam. Dua tahun lalu, Mahkamah Tinggi Syariah Pulau Pinang turut menolak saman yang difailkan oleh pihak penuntut pada 2017. Peguam Awang Armadajaya Awang Mahmud dan Tajudin Abdul Razak mewakili responden, manakala Akberdin Abdul Kader, Yuslinov Ahmad, Rafie Shafie, Redza Rafie, dan Ardy Suffian Akberdin mewakili perayu.
Perayu berhujah bahawa Shaik Eusoff mewasiatkan agar harta itu dipegang sebagai amanah untuk warisnya serta ditetapkan sebagai tanah wakaf hanya selama 21 tahun selepas kematian anak terakhirnya yang masih hidup. Anak terakhir daripada tujuh orang anaknya – seorang perempuan – meninggal dunia pada 1932, dan tanah tersebut dikatakan kembali kepada harta pusaka keluarga pada 1953, berdasarkan wasiat setebal 10 halaman yang ditulis dalam bahasa Inggeris bertarikh 30 Disember 1892.
Isu Wakaf dan Interpretasi Wasiat
Dalam prosiding terdahulu, keluarga itu berusaha membatalkan wakaf atas alasan bahawa wakaf tidak boleh diwujudkan untuk tempoh terhad seperti 21 tahun, sebaliknya mesti berkekalan menurut Mazhab Syafi’i. Pertikaian itu dibicarakan di mahkamah sivil sejak akhir 1990-an, dengan tumpuan kepada sama ada tanah tersebut dipegang sebagai amanah atau wakaf seperti yang dihujahkan oleh pihak berkuasa agama.
Susulan keputusan Mahkamah Persekutuan, perkara itu dirujuk kepada Mahkamah Tinggi Syariah untuk penentuan. Shaik Eusoff, seorang Jawi Peranakan berketurunan Gujarat, merupakan tokoh hartanah terkemuka yang dipercayai memiliki kawasan tanah yang luas di George Town pada awal abad ke-19.
Hujah Responden dan Kelemahan Perayu
Responden menegaskan bahawa perayu bukan benefisiari kepada harta tersebut, sebaliknya hanya waris kepada ahli perniagaan berkenaan. Ia turut berhujah bahawa perayu tidak mempunyai locus standi untuk mencabar wasiat tersebut. Mainpp berhujah bahawa sebahagian daripada harta si mati telah diagihkan kepada waris pada 1894.
Ia menegaskan bahawa wasiat tersebut sah di sisi undang-undang Islam kerana wakaf itu bertujuan untuk berkekalan, dengan hanya pemegang amanah tertakluk kepada penggantian. Bagaimanapun, aturan itu telah digantikan apabila harta endowmen, termasuk tanah wakaf di Pulau Pinang, diletakkan di bawah Ordinan Lembaga Wakaf Mohamedan dan Hindu 1903.
Pada 1949, Enakmen Majlis Agama Islam Pulau Pinang diluluskan, yang memindahkan semua fungsi dan tanggungjawab lembaga tersebut kepada Mainpp. Perayu, dalam mencabar wasiat itu, gagal mengemukakan terjemahan yang sempurna, manakala Mainpp mengemukakan keterangan pakar untuk mentafsir niat pewasiat daripada bahasa Inggeris era Victoria kepada bahasa Inggeris moden dan bahasa Malaysia.
Implikasi Keputusan dan Penutup
Keputusan Mahkamah Rayuan Syariah ini bukan sahaja mengukuhkan kedudukan Mainpp sebagai pemegang amanah harta wakaf bernilai tinggi, tetapi juga menetapkan preseden dalam hal ehwal wakaf di Malaysia. Ia menekankan kepentingan interpretasi wasiat yang tepat dan kepatuhan kepada prinsip undang-undang Islam, khususnya dalam konteks harta yang melibatkan nilai sejarah dan ekonomi yang signifikan.
