Mahkamah Rayuan Benarkan Permohonan Stay Kerajaan Persekutuan Berkenaan 40% Hasil Sabah
PUTRAJAYA: Mahkamah Rayuan hari ini memberikan kebenaran kepada Kerajaan Persekutuan untuk menangguhkan pelaksanaan perintah Mahkamah Tinggi yang berkaitan dengan hak Sabah untuk mendapatkan 40% bahagian hasil bersih persekutuan yang diperoleh daripada negeri itu.
Keputusan Penting oleh Panel Tiga Hakim
Panel tiga hakim Mahkamah Rayuan yang terdiri daripada Hakim Zaini Mazlan, Hakim Ismail Brahim, dan Hakim K Muniandy membuat keputusan ini setelah mendengar hujah daripada kedua-dua pihak. Dalam penghakimannya, Hakim Zaini Mazlan menyatakan bahawa Putrajaya akan "jelas terjejas" jika dipaksa mematuhi perintah mahkamah tanpa peluang untuk membentangkan kes mereka dalam rayuan.
"Kami juga mengambil perhatian bahawa perintah mahkamah bukan sahaja mengarahkan rundingan, tetapi juga memerlukan pembayaran daripada dana terkumpul persekutuan dalam tempoh 180 hari dari tarikh perintah Mahkamah Tinggi," tambah beliau.
Implikasi Kewangan yang Serius
Zaini menekankan bahawa akan terdapat akibat kewangan yang serius terhadap dana awam jika permohonan untuk penangguhan ini ditolak sementara menunggu proses rayuan. "Jangka masa yang dikenakan mungkin tidak memberikan pihak-pihak peluang yang mencukupi untuk menentukan jumlah yang betul yang perlu dibayar," jelas beliau lagi.
Tiada perintah dibuat berkenaan kos prosiding dalam kes ini, yang menunjukkan bahawa setiap pihak perlu menanggung kos perundangan mereka sendiri.
Latar Belakang Kes dan Keputusan Mahkamah Tinggi
Kes ini berpunca daripada keputusan Mahkamah Tinggi tahun lalu dalam semakan kehakiman yang difailkan oleh Persatuan Undang-Undang Sabah (SLS). Mahkamah Tinggi memutuskan bahawa Kerajaan Persekutuan telah melanggar kewajipan perlembagaannya dengan gagal memenuhi hak 40% hasil bersih Sabah untuk "tahun-tahun yang hilang" dari 1974 hingga 2021.
Mahkamah mendapati bahawa tiada semakan dijalankan sehingga tahun 2022, dan memberikan tempoh tiga bulan kepada Kerajaan Persekutuan untuk menjalankan semakan dengan Kerajaan Negeri Sabah bagi menentukan jumlah 40% hak untuk tahun-tahun yang dipersoalkan.
Mahkamah Tinggi juga mengarahkan agar perjanjian dicapai dalam tempoh enam bulan dari tarikh penghakiman (17 Oktober 2025), atau sebelum 15 April 2026.
Pihak-pihak yang Terlibat dalam Prosiding
Dalam prosiding hari ini, peguam kanan persekutuan Ahmad Hanir Hambaly mewakili Kerajaan Persekutuan, manakala SLS diwakili oleh David Fung dan Jeyan Marimuttu. Peguam negeri Brenndon Keith Soh hadir mewakili negeri Sabah.
Keputusan Mahkamah Rayuan ini memberikan ruang pernafasan kepada Kerajaan Persekutuan untuk menyediakan hujah mereka dalam rayuan, sambil mengakui kepentingan kewangan awam yang terlibat dalam isu sensitif ini yang melibatkan hubungan antara pusat dan negeri.
