Mahkamah Rayuan Benarkan Penangguhan Pelaksanaan Hak 40% Hasil Sabah
PUTRAJAYA: Mahkamah Rayuan telah membenarkan permohonan kerajaan persekutuan untuk menangguhkan pelaksanaan keputusan Mahkamah Tinggi yang berkaitan dengan hak Sabah terhadap 40% hasil yang diperoleh daripada negeri itu. Keputusan ini dibuat oleh panel tiga hakim yang terdiri daripada Hakim Zaini Mazlan, Hakim Ismail Brahim, dan Hakim K Muniandy.
Kesan Kewangan Terhadap Dana Awam
Dalam memberikan perintah penangguhan tersebut, Hakim Zaini Mazlan menyatakan bahawa Putrajaya akan ‘jelas terjejas’ jika dipaksa melaksanakan perintah Mahkamah Tinggi tanpa diberi peluang untuk mengemukakan hujah dalam rayuan. Beliau menekankan bahawa panel hakim mendapati dana awam akan terjejas secara serius dari segi kewangan sekiranya permohonan penangguhan tidak dibenarkan.
“Kami juga mendapati perintah mahkamah bukan sahaja mengarahkan rundingan diadakan, malah turut mewajibkan pembayaran daripada Kumpulan Wang Disatukan Persekutuan dalam tempoh 180 hari selepas keputusan Mahkamah Tinggi,” kata Zaini. Beliau menambah bahawa tempoh masa yang ditetapkan mungkin tidak mencukupi untuk kedua-dua pihak menentukan jumlah sebenar yang perlu dibayar.
Latar Belakang Keputusan Mahkamah Tinggi
Keputusan ini berikutan penghakiman Mahkamah Tinggi Kota Kinabalu pada tahun lalu melalui semakan kehakiman yang difailkan oleh Persatuan Undang-Undang Sabah (SLS). Mahkamah Tinggi memutuskan bahawa kerajaan persekutuan telah melanggar tanggungjawab perlembagaannya kerana gagal menunaikan bayaran 40% hasil bersih kepada Sabah bagi tempoh dari 1974 hingga 2021.
Mahkamah turut mendapati tiada semakan dibuat sehingga tahun 2022. Selain itu, kerajaan persekutuan diarahkan untuk menjalankan semakan bersama kerajaan Sabah dalam tempoh tiga bulan bagi menentukan jumlah sebenar bayaran 40% bagi tempoh terbabit. Mahkamah juga memerintahkan satu persetujuan dicapai dalam tempoh enam bulan dari tarikh penghakiman (17 Oktober 2025), iaitu sebelum 15 April.
Implikasi dan Langkah Seterusnya
Dengan keputusan penangguhan ini, proses rayuan kerajaan persekutuan akan dapat diteruskan tanpa tekanan kewangan serta-merta. Panel hakim Mahkamah Rayuan tidak membuat sebarang perintah berkaitan kos dalam keputusan ini, menunjukkan fokus utama adalah pada aspek kewangan dan prosedur rayuan.
Keputusan ini menimbulkan beberapa implikasi penting:
- Perlindungan Dana Awam: Penangguhan ini bertujuan melindungi dana awam daripada kesan kewangan yang besar sementara menunggu proses rayuan.
- Proses Rundingan: Memberi ruang kepada kedua-dua pihak untuk menjalankan semakan bersama yang lebih teliti bagi menentukan jumlah sebenar yang perlu dibayar.
- Kepentingan Perlembagaan: Menekankan kepentingan mematuhi tanggungjawab perlembagaan dalam perkongsian hasil antara kerajaan persekutuan dan negeri.
Kes ini terus menarik perhatian ramai kerana ia melibatkan isu hak perlembagaan Sabah yang telah lama menjadi perdebatan. Keputusan akhir Mahkamah Rayuan dijangka memberikan kejelasan lebih lanjut mengenai pelaksanaan hak 40% hasil Sabah dan implikasinya terhadap hubungan antara kerajaan persekutuan dan negeri.
