NGO Kutuk Penahanan Pelajar Remaja di Pusat Beli-belah Kota Kinabalu
Kumpulan hak asasi manusia Mandiri telah mengutuk dengan tegas penahanan seorang pelajar remaja semasa program amal Ramadan di sebuah pusat beli-belah di Kota Kinabalu, Sabah. Kejadian yang berlaku pada hari semalam itu telah menimbulkan kebimbangan serius mengenai perlindungan hak asasi kanak-kanak di Malaysia.
Penahanan Tanpa Penjelasan Munasabah
Menurut kenyataan rasmi daripada pegawai program Mandiri, Wong Kueng Hui, pelajar remaja yang hanya dikenali sebagai Niko itu telah dibelenggu dan dibawa ke ibu pejabat polis Kepayan tanpa sebarang penjelasan yang munasabah. Guru yang mengiringi pelajar tersebut telah cuba menerangkan situasi tetapi tidak didengari oleh pihak berkuasa.
"Yang membimbangkan ialah pelajar ini telah dimasukkan ke dalam lokap tanpa diberikan hak asas untuk menghubungi keluarganya atau mendapatkan bantuan guaman," tegas Wong dalam kenyataannya. Beliau menambah bahawa penahanan kanak-kanak bawah umur ini bukan sahaja tidak berperikemanusiaan tetapi jelas bercanggah dengan Konvensyen Hak Kanak-kanak dan Akta Kanak-kanak 2001.
Detik-detik Penahanan Menurut Guru
Dalam catatan Facebook, guru Niko yang bernama Sabir Syarifuddin mendedahkan bahawa penahanan berlaku sekitar jam 2 petang semasa pelajar-pelajar sedang menjalankan program amal Ramadan di pusat beli-belah tersebut. Sabir yang juga merupakan penyelaras program di Borneo Komrad menjelaskan bahawa Niko merupakan pelajar di Sekolah Alternatif, sebuah institusi pendidikan yang menyediakan pembelajaran percuma untuk kanak-kanak terpinggir di Sabah.
"Saya cuba menunjukkan surat kebenaran untuk program tersebut kepada polis, tetapi pegawai tidak mahu mendengar penjelasan saya," kata Sabir. "Mereka hanya menyuruh saya pergi ke ibu pejabat polis Kepayan."
Sabir kemudian menunggu di balai polis untuk mendapatkan maklumat terkini mengenai nasib pelajarnya. Beliau dipindahkan dari satu pejabat ke pejabat yang lain sebelum akhirnya menerima panggilan sekitar jam 6.05 petang yang memaklumkan bahawa Niko akan dimasukkan ke dalam lokap.
"Saya terkejut apabila mengetahui bahawa pelajar bawah umur ditahan dalam lokap polis tanpa sebarang penjelasan," luah Sabir yang kemudian mengesahkan bahawa Niko merupakan seorang Bajau Laut tanpa kewarganegaraan.
Penjelasan Rasmi Pihak Polis
Ketua Polis Kota Kinabalu yang memegang jawatan sementara, Syed Lot Syed Ab Rahman, telah mengesahkan penahanan tersebut. Beliau menjelaskan bahawa operasi pencegahan jenayah dijalankan di One Borneo Mall dan suspek didakwa gagal menghasilkan dokumen pengenalan diri yang sah.
Kes ini sedang disiasat di bawah Seksyen 6(1)(c) Akta Imigresen 1959/63 kerana berada di Malaysia tanpa dokumen perjalanan yang sah. Syed Lot turut mengesahkan bahawa sebuah video mengenai penahanan tersebut telah tular di Facebook dan pihak polis sedang bekerjasama dengan jabatan imigresen untuk mengesahkan status kewarganegaraan suspek.
Isu Stateless dan Seruan untuk Tindakan
Wong Kueng Hui dari Mandiri menyeru agar Niko dibebaskan dengan segera dan mendesak kerajaan melaksanakan penyelesaian komprehensif terhadap isu ketiadaan kewarganegaraan, terutamanya dalam kalangan masyarakat Bajau Laut. Beliau menegaskan bahawa komuniti terpinggir terus menghadapi penindasan, mulai daripada pengusiran paksa sehingga kepada penahanan kanak-kanak.
"Tiada kanak-kanak memilih untuk dilahirkan tanpa kewarganegaraan. Ini merupakan kegagalan sistemik yang mesti diperbetulkan oleh kerajaan," tegas Wong. Beliau menambah bahawa pihaknya telah dimaklumkan bahawa seorang pegawai penyiasat kanan dari ibu pejabat polis Kota Kinabalu telah meminta dokumen mengenai sekolah dan keluarga Niko daripada Sabir.
Kejadian ini telah menimbulkan persoalan serius mengenai prosedur penahanan kanak-kanak dan perlindungan hak asasi mereka dalam sistem keadilan Malaysia. Isu stateless yang melanda komuniti tertentu di Sabah turut mendapat perhatian semula melalui insiden ini.
