KUALA LUMPUR, 18 Mei — Pertubuhan bukan kerajaan hak asasi manusia Amnesty International Malaysia hari ini melancarkan laporan 2025, mendedahkan penurunan ketara dalam pelaksanaan hukuman mati di negara ini.
Walaupun penemuan menunjukkan kemajuan, pertubuhan itu menekankan keperluan menangani jurang yang sedia ada untuk mencapai pemansuhan sepenuhnya hukuman mati di Malaysia.
Penurunan Ketara Hukuman Mati
Menurut laporan itu, Malaysia telah mencapai kemajuan signifikan dalam mengurangkan penggunaan hukuman mati sepanjang tahun lalu. Jurucakap Amnesty International Malaysia, Divya Shesshsan Balakrishnan, menyatakan bahawa bilangan hukuman mati baharu terus menurun sejak pemansuhan hukuman mati mandatori pada 2023, menandakan titik perubahan dalam sistem keadilan jenayah negara.
Merujuk angka rasmi, laporan itu mendedahkan bahawa mahkamah Malaysia menjatuhkan 15 hukuman mati baharu pada 2025, pengurangan satu pertiga berbanding 24 pada 2024 dan lebih rendah daripada 38 yang dicatat pada 2023. Menariknya, tiada hukuman mati baharu dilaporkan di Sabah dan Sarawak tahun lepas.
Mahkamah Rayuan Kurangkan Hukuman
Laporan itu juga menekankan trend mahkamah rayuan mengurangkan penggunaan hukuman mati. Mahkamah Rayuan sahaja menukar 42 hukuman mati, termasuk 24 berkaitan kesalahan dadah, dan membebaskan empat individu. Namun, tiga hukuman mati dikekalkan untuk lelaki yang disabitkan membunuh, dua daripadanya warga asing.
Amnesty International mencatat bahawa sehingga November 2025, 97 individu masih berada di hukuman mati, jumlah terendah dalam sejarah berbanding lebih 1,200 pada tahun sebelumnya.
Jurang Perundangan Masih Wujud
Walaupun perkembangan menggalakkan ini, pertubuhan itu memberi amaran bahawa jurang dalam perundangan terus mengancam kemajuan ini. "Malaysia telah menunjukkan bahawa perubahan mungkin berlaku," kata Divya. "Lebih sedikit orang dijatuhi hukuman mati, dan itu penting. Tetapi tanpa pemansuhan sepenuhnya, Malaysia masih bersama minoriti negara yang masih berpegang pada hukuman yang tidak adil dan tidak boleh ditarik balik," tambahnya.
Sejak 2018, Malaysia telah melaksanakan beberapa pembaharuan untuk mengurangkan penggunaan hukuman mati, termasuk moratorium pelaksanaan, memansuhkan hukuman mati mandatori, dan menyemak ribuan kes. "Malaysia telah meletakkan asas untuk pemansuhan, tetapi momentum jelas semakin lemah," kata Divya. "Tanpa peta jalan yang jelas dan terikat masa, keuntungan ini berisiko diterbalikkan. Oleh itu, masa untuk tindakan konkrit bagi merangka laluan ke hadapan menuju pemansuhan sepenuhnya," tambahnya.
Seruan Pemansuhan Sepenuhnya
Masa depan, Amnesty International Malaysia menggesa kerajaan komited kepada pemansuhan sepenuhnya hukuman mati dalam undang-undang sambil mengekalkan moratorium pelaksanaan secara kekal. Pertubuhan itu juga menyeru penyingkiran hukuman mati untuk semua kesalahan, termasuk kesalahan berkaitan dadah, dan menukar semua hukuman mati sedia ada.
