Hak 40% Hasil Persekutuan: Keputusan Permohonan Tangguh Perintah Di Mahkamah Rayuan
Mahkamah Rayuan telah menetapkan hari Isnin depan sebagai tarikh untuk menyampaikan keputusan penting berhubung permohonan kerajaan persekutuan yang memohon penangguhan sementara terhadap perintah Mahkamah Tinggi. Perintah tersebut berkaitan dengan semakan kehakiman yang difailkan oleh Sabah Law Society (SLS) mengenai hak Sabah terhadap Geran Khas di bawah Perlembagaan Persekutuan.
Panel Hakim Perlukan Masa Untuk Teliti Isu Perlembagaan
Panel tiga anggota Mahkamah Rayuan yang dipengerusikan oleh Hakim Mohamed Zaini Mazlan telah menetapkan 6 April sebagai tarikh penghakiman selepas mendengar hujahan daripada semua pihak yang terlibat. Panel tersebut, yang turut dianggotai oleh Hakim Ismail Brahim dan K Muniandy, menyatakan bahawa mereka memerlukan masa yang mencukupi untuk meneliti isu-isu kompleks dalam permohonan ini sebelum membuat keputusan muktamad.
"Kami tidak akan membuat keputusan hari ini. Kami memerlukan masa yang mencukupi untuk meneliti isu-isu dalam permohonan ini dan bercadang untuk menyampaikan keputusan kami pada Isnin depan," jelas Mohamed Zaini semasa prosiding mahkamah.
Hujahan Peguam Kanan Persekutuan
Peguam Kanan Persekutuan Ahmad Hanis Hambaly yang mewakili kerajaan persekutuan telah mengemukakan permohonan untuk mendapatkan penangguhan sementara perintah Mahkamah Tinggi. Beliau menekankan bahawa rayuan ini membangkitkan isu Perlembagaan yang serius dan signifikan, terutamanya berkaitan tafsiran dan pelaksanaan Perkara 112D Perlembagaan Persekutuan.
Menurut Ahmad Hanis, isu ini perlu diputuskan oleh Mahkamah Rayuan sebelum sebarang tindakan tidak boleh diubah dilakukan berdasarkan perintah Mahkamah Tinggi. Beliau juga menyatakan bahawa kerajaan persekutuan kini sedang menjalankan rundingan berterusan dengan kerajaan Sabah berhubung Geran Khas dan memerlukan penilaian menyeluruh terhadap kedudukan kewangan.
Perkara utama dalam hujahan beliau termasuk:
- Permohonan penangguhan sementara perintah Mahkamah Tinggi kecuali perenggan berkaitan pengiraan formula 40%
- Keperluan untuk mengekalkan integriti rayuan dan mengelakkan rayuan menjadi tidak berkesan
- Arahan untuk mengadakan semakan semula dengan kerajaan Sabah berhubung pelaksanaan hak 40% dari 1974 hingga 2021
- Tempoh 90 hari untuk menyiapkan semakan dan 180 hari untuk mencapai persetujuan
Pandangan Pihak Sabah
Peguam David Fung yang mewakili Sabah Law Society berpendapat bahawa kerajaan persekutuan sepatutnya memohon lanjutan masa daripada Mahkamah Tinggi Kota Kinabalu yang mempunyai kuasa untuk melakukannya, bukannya memohon penangguhan di Mahkamah Rayuan. Sementara itu, Peguam Besar Negeri Sabah Brenndon Keith Soh yang mewakili kerajaan Sabah menyatakan bahawa perayu sepatutnya mengemukakan permohonan di Mahkamah Tinggi terlebih dahulu sebelum membawa kes ke Mahkamah Rayuan.
Latar Belakang Kes
Kes ini bermula daripada keputusan Mahkamah Tinggi Kota Kinabalu pada 17 Oktober 2025 yang memutuskan bahawa kerajaan persekutuan telah bertindak secara menyalahi undang-undang dan melampaui kuasa perlembagaannya kerana gagal menunaikan hak Sabah untuk menerima 40% hasil persekutuan dari tahun 1974 hingga 2021.
Mahkamah Tinggi telah memerintahkan kedua-dua kerajaan persekutuan dan kerajaan Sabah untuk menyemak semula kelayakan Sabah terhadap 40% hasil tersebut bagi tempoh tersebut, dengan memberi mereka 90 hari untuk melengkapkan semakan dan 180 hari untuk mencapai persetujuan muktamad.
Keputusan itu dibuat selepas membenarkan permohonan semakan kehakiman oleh SLS yang mendakwa kedua-dua kerajaan persekutuan dan Sabah telah melanggar tanggungjawab perlembagaan mereka dengan tidak mengkaji pembayaran itu secara sah. Kes ini menumpukan kepada tafsiran Perkara 112C dan 112D Perlembagaan Persekutuan yang berkaitan dengan geran khas dan peruntukan hasil kepada Sabah dan Sarawak.
Implikasi Keputusan Akan Datang
Keputusan Mahkamah Rayuan pada Isnin depan dijangka mempunyai implikasi yang signifikan terhadap hubungan kewangan antara Persekutuan dan Negeri Sabah. Isu ini bukan sahaja melibatkan jumlah kewangan yang besar tetapi juga prinsip perlembagaan yang asas mengenai hak negeri-negeri dalam Persekutuan Malaysia.
"Tafsiran dan pelaksanaan Perkara 112D akan menentukan metodologi dan mekanisme yang betul dalam pengiraan Geran Khas sepanjang tempoh dipertikaikan," tegas Ahmad Hanis dalam hujahannya.
Kes ini terus menarik perhatian ramai kerana ia menyentuh isu sensitif mengenai hak perlembagaan Sabah dan pelaksanaan Perjanjian Malaysia 1963 yang menjadi asas kepada pembentukan negara ini.
