PUTRAJAYA: Mahkamah Rayuan memutuskan bahawa pengisytiharan darurat oleh Yang di-Pertuan Agong tidak tertakluk kepada semakan kehakiman di bawah Perlembagaan Persekutuan, sekali gus mengesahkan bahawa perkara sedemikian berada di luar bidang kuasa mahkamah. Keputusan ini dibuat dalam rayuan yang dikemukakan oleh peguam Syed Iskandar Syed Jaafar untuk mendapatkan kebenaran mencabar keputusan bekas Yang di-Pertuan Agong, Al-Sultan Abdullah Sultan Ahmad Shah, yang enggan mengisytiharkan darurat pada Oktober 2020.
Hakim Menjelaskan Peruntukan Perlembagaan
Hakim Collin Lawrence Sequerah, yang mengetuai panel tiga hakim, berkata bahawa Perkara 150(8) Perlembagaan menetapkan bahawa perkara itu tidak boleh diadili, seterusnya menghalang mahkamah daripada menelitinya. Menurut beliau, peruntukan tersebut memerlukan Seri Paduka Baginda berpuas hati bahawa wujudnya darurat besar, di mana keputusan itu adalah ‘muktamad dan konklusif dan tidak boleh dicabar atau dipersoalkan di mana-mana mahkamah atas apa-apa alasan sekalipun’.
“Mahkamah tidak boleh melaksanakan kuasa kehakimannya terhadap perkara berkaitan keselamatan negara. Hal itu sebaik-baiknya diserahkan kepada pihak eksekutif,” kata Sequerah ketika menolak rayuan tersebut. Panel hakim yang turut dibarisi Hakim Supang Lian dan Hakim Alwi Abdul Wahab sebulat suara memutuskan bahawa Perkara 150(8) digubal untuk mengetepikan bidang kuasa mahkamah.
Had Kuasa Kehakiman
Sequerah menegaskan bahawa terdapat had kepada kuasa kehakiman, dan penggubal Perlembagaan amat menyedari mengenai kompetensi institusi bagi setiap cabang kerajaan. Beliau menyatakan bahawa perkara yang berpusat kepada dasar seperti pertimbangan berkaitan keselamatan persekutuan, hubungan diplomatik dengan negara lain, ketenteraman awam, dan moraliti dianggap melangkaui kompetensi institusi badan kehakiman.
“Mahkamah menerima doktrin struktur asas sebagai sebahagian daripada jurisprudens Malaysia, termasuk pengasingan kuasa dan kebebasan kehakiman,” tambah beliau. Panel hakim telah membenarkan rayuan itu diteruskan atas dasar kepentingan awam, walaupun keputusannya bersifat akademik bersandarkan kepada prinsip undang-undang dikenali sebagai ‘pengecualian Salem’ yang ditetapkan oleh House of Lords England.
Latar Belakang Kes
Pada 15 Februari 2024, Hakim Besar Malaya Wan Ahmad Farid Wan Salleh, yang ketika itu merupakan hakim Mahkamah Tinggi, memutuskan bahawa permohonan Syed Iskandar tidak boleh diadili. Syed Iskandar telah menamakan kerajaan dan perdana menteri ketika itu, Muhyiddin Yassin, sebagai responden dalam rayuan berkenaan.
Peguam T Gunaseelan dan R Kengadharan mewakili Syed Iskandar, manakala peguam kanan persekutuan Liew Horng Bin hadir bagi pihak kerajaan. Peguam Bastian Pius Vendargon mewakili Badan Peguam sebagai sahabat mahkamah.
Keputusan ini mengukuhkan kedudukan bahawa perkara berkaitan keselamatan negara sebaik-baiknya diserahkan kepada pihak eksekutif, dan mahkamah tidak boleh campur tangan dalam pengisytiharan darurat yang dibuat oleh Yang di-Pertuan Agong.
