Bekas Presiden Badan Peguam Gesa Pelantikan Langsung Peguam Sebagai Hakim
Dua bekas presiden Badan Peguam Malaysia telah menggesa Suruhanjaya Pelantikan Kehakiman (JAC) supaya mempertimbangkan cadangan melantik peguam berpengalaman secara langsung sebagai hakim Mahkamah Tinggi dan Mahkamah Rayuan, tanpa memerlukan mereka berkhidmat terlebih dahulu sebagai pesuruhjaya kehakiman (JC).
Kapasiti dan Kepakaran Peguam Senior
Menurut mereka, terdapat ramai pengamal undang-undang senior dan pertengahan yang memiliki kapasiti serta kepakaran untuk mengendalikan kes sivil dan jenayah yang kompleks dengan cekap. Sejarah telah membuktikan bahawa peguam-peguam yang dilantik sebagai hakim telah meninggalkan rekod perkhidmatan yang kuat di atas bangku kehakiman dan dalam pentadbiran kehakiman.
Ragunath Kesavan, bekas presiden Badan Peguam dari 2009 hingga 2011, menyatakan bahawa terdapat kolam calon yang mencukupi dengan kepakaran pelbagai dalam kalangan 27,000 peguam di seluruh negara yang sesuai untuk kerusi tetap di Mahkamah Tinggi dan Mahkamah Rayuan.
"Peguam seperti VC George, Mahadev Shankar, Zaki Azmi dan Allahyarham Gopal Sri Ram telah meninggalkan kesan yang mendalam sebagai hakim walaupun dilantik tanpa melalui 'tempoh percubaan' sebagai pesuruhjaya kehakiman," katanya.
Contoh Kejayaan Peguam Sebagai Hakim
Ragunath menekankan bahawa Zaki Azmi dilantik terus ke Mahkamah Persekutuan dan kemudiannya menjadi ketua hakim negara. "Beliau paling diingati kerana memperkenalkan teknologi maklumat dalam kehakiman dan merangka strategi untuk membersihkan tunggakan kes," tambahnya.
Beliau juga menyebut bekas peguam seperti Mah Weng Kwai, Ariff Yusoff, Darryl Goon dan Nallini Pathmanathan, yang pernah berkhidmat sebagai pesuruhjaya kehakiman, terkenal dengan penghasilan penghakiman yang prolifik dan berkualiti tinggi.
Beban Kes yang Meningkat
Statistik terkini menunjukkan peningkatan mendadak dalam bilangan kes yang didaftarkan di mahkamah seluruh negara. Jumlah kes jenayah di mahkamah rendah dan Mahkamah Tinggi meningkat kira-kira 63% daripada 1.5 juta kes pada tahun 2021 kepada 2.5 juta kes tahun lepas.
Manakala pendaftaran kes sivil pula meningkat daripada 303,335 kes kepada 483,933 kes dalam tempoh yang sama. Peningkatan beban kes ini menekankan keperluan untuk sistem kehakiman yang lebih cekap dan berkesan.
Amalan Semasa dan Cadangan Penambahbaikan
Sejak penubuhannya pada tahun 2009, amalan semasa JAC adalah melantik peguam dan pegawai kehakiman kerajaan sebagai pesuruhjaya kehakiman, yang secara efektif meletakkan mereka dalam tempoh percubaan antara dua hingga empat tahun sebelum dilantik sebagai hakim tetap.
Ragunath turut menyentuh mengenai peningkatan gaji 30% untuk hakim mahkamah superior baru-baru ini, selepas 10 tahun tiada semakan. Gaji asas bulanan untuk hakim Mahkamah Tinggi ialah RM34,450, manakala hakim Mahkamah Rayuan menerima RM35,750, ditambah dengan elaun dan faedah lain.
"Namun, imbuhan hakim perlu diselaraskan dengan kenaikan tahunan untuk menampung inflasi, bukan selepas 10 tahun," tegas Ragunath.
Pandangan Salim Bashir
Salim Bashir, bekas presiden Badan Peguam dari 2020 hingga 2021, menegaskan bahawa Perlembagaan Persekutuan membenarkan peguam negara dilantik terus ke Mahkamah Persekutuan, manakala pelantikan peguam cara negara ke Mahkamah Rayuan adalah mengikut konvensyen.
"Mewajibkan peguam melalui tempoh percubaan berisiko menghalang minda undang-undang terbaik daripada menyertai kehakiman," kata Salim.
Beliau menambah bahawa pemilihan calon yang luas dari kalangan Badan Peguam akan membantu meningkatkan keyakinan awam terhadap institusi kehakiman. "Peguam senior yang mempunyai watak baik dan pengetahuan khusus yang mendalam dalam bidang undang-undang berkaitan patut dilantik sebagai hakim mahkamah superior kerana jaminan tempoh perkhidmatan adalah penting," jelasnya.
Had Pelantikan dan Cadangan Pindaan
Salim turut menjelaskan bahawa tiada had terhadap bilangan pesuruhjaya kehakiman yang boleh dilantik. Walau bagaimanapun, Perlembagaan Persekutuan hanya membenarkan pelantikan 11 hakim Mahkamah Persekutuan, 32 hakim Mahkamah Rayuan, dan 94 hakim di Mahkamah Tinggi Malaya, Sabah dan Sarawak.
"Kerajaan perlu meminda perlembagaan untuk membenarkan lebih banyak hakim dilantik," cadang Salim.
Mekanisme Tatatertib dan Penambahbaikan Sistem
Ragunath juga menyatakan bahawa hakim yang tidak berprestasi boleh dipujuk untuk meletak jawatan, seperti yang pernah dilakukan sebelum ini. Pada masa yang sama, ketua hakim negara juga boleh menubuhkan tribunal untuk membicarakan hakim yang dituduh melakukan salah laku.
Cadangan-cadangan ini bertujuan untuk memperkukuh sistem kehakiman negara dengan menarik bakat terbaik dari kalangan pengamal undang-undang, sekaligus meningkatkan kecekapan dan keyakinan awam terhadap institusi kehakiman Malaysia.
