Bekas Ketua Badan Peguam Gesa Pelantikan Langsung Peguam Kanan Sebagai Hakim
Dua bekas presiden Badan Peguam telah menggesa Suruhanjaya Pelantikan Kehakiman (JAC) supaya mempertimbangkan pelantikan langsung peguam berpengalaman sebagai hakim Mahkamah Tinggi dan Mahkamah Rayuan, tanpa perlu melalui tempoh berkhidmat sebagai pesuruhjaya kehakiman (JC). Mereka menegaskan bahawa ramai peguam kanan dan pertengahan mempunyai keupayaan serta kepakaran untuk mengendalikan kes sivil dan jenayah yang rumit dengan pantas dan cekap.
Rekod Cemerlang Peguam Sebagai Hakim
Menurut bekas presiden Badan Peguam, Ragunath Kesavan, sejarah telah menunjukkan bahawa peguam yang dilantik sebagai hakim sering meninggalkan rekod perkhidmatan yang cemerlang, bukan sahaja dalam bidang kehakiman tetapi juga dalam pentadbiran sistem kehakiman. Beliau menekankan bahawa terdapat calon yang mencukupi dengan kepelbagaian kepakaran dalam kalangan 27,000 peguam di seluruh negara yang sesuai untuk dilantik sebagai hakim Mahkamah Tinggi dan Mahkamah Rayuan.
"Peguam seperti VC George, Mahadev Shankar, Zaki Azmi dan mendiang Gopal Sri Ram telah meninggalkan kesan yang mendalam sebagai hakim, walaupun mereka dilantik tanpa melalui tempoh percubaan sebagai pesuruhjaya kehakiman," kata Ragunath. Beliau menambah, "Zaki Azmi dilantik terus ke Mahkamah Persekutuan dan kemudiannya menjadi ketua hakim negara. Beliau paling diingati kerana memperkenalkan teknologi maklumat dalam badan kehakiman serta merangka strategi untuk menyelesaikan tunggakan kes."
Peningkatan Kes dan Keperluan Hakim
Data terkini menunjukkan peningkatan yang ketara dalam bilangan kes yang didaftarkan di mahkamah. Jumlah kes jenayah di mahkamah rendah dan Mahkamah Tinggi seluruh negara telah meningkat kira-kira 63%, daripada 1.5 juta pada tahun 2021 kepada 2.5 juta pada tahun lalu. Manakala pendaftaran kes sivil pula meningkat daripada 303,335 kepada 483,933 kes dalam tempoh yang sama.
Ditubuhkan pada tahun 2009, amalan semasa JAC adalah melantik peguam dan pegawai kehakiman daripada kerajaan sebagai pesuruhjaya kehakiman selama dua hingga empat tahun sebelum dilantik sebagai hakim. Namun, Ragunath yang menerajui Badan Peguam dari 2009 hingga 2011, berpendapat bahawa kenaikan gaji sebanyak 30% bagi hakim mahkamah atasan baru-baru ini – yang berlaku 10 tahun selepas semakan terakhir – berpotensi untuk menarik lebih ramai peguam untuk dilantik sebagai hakim.
- Gaji pokok bulanan hakim Mahkamah Tinggi ialah RM34,450.
- Hakim Mahkamah Rayuan dibayar RM35,750 sebulan.
- Mereka juga menikmati pelbagai elaun dan kemudahan lain.
"Tetapi, gaji hakim mesti diselaraskan dengan kenaikan tahunan bagi menampung kadar inflasi, bukan selepas 10 tahun," tegas Ragunath. Beliau turut mencadangkan bahawa hakim yang tidak menunjukkan prestasi yang memuaskan boleh dipujuk untuk meletak jawatan, seperti yang pernah dilakukan sebelum ini. Pada masa yang sama, ketua hakim negara juga boleh menubuhkan tribunal untuk membicarakan hakim yang dituduh melakukan salah laku.
Kepentingan Pelantikan Langsung dan Perubahan Perlembagaan
Salim Bashir, bekas presiden Badan Peguam dari 2020 hingga 2021, menyatakan bahawa Perlembagaan Persekutuan membenarkan peguam negara dilantik terus ke Mahkamah Persekutuan, manakala pelantikan peguam cara negara ke Mahkamah Rayuan adalah berdasarkan konvensyen. "Mewajibkan peguam melalui tempoh percubaan berisiko menolak calon terbaik daripada badan kehakiman," katanya.
Beliau menekankan bahawa menarik calon daripada pelbagai latar belakang dalam Badan Peguam dapat membantu meningkatkan keyakinan awam terhadap badan kehakiman. "Peguam kanan yang mempunyai akhlak baik dan berpengetahuan luas dengan kepakaran khusus dalam bidang undang-undang yang berkaitan wajar dilantik sebagai hakim mahkamah atasan kerana jaminan jawatan tetap amat penting," jelas Salim.
Menurutnya, tiada had jumlah pesuruhjaya kehakiman yang boleh dilantik, tetapi Perlembagaan Persekutuan ketika ini hanya membenarkan pelantikan 11 hakim Mahkamah Persekutuan, 32 hakim Mahkamah Rayuan dan 94 hakim di Mahkamah Tinggi Malaya, Sabah serta Sarawak. "Kerajaan perlu meminda Perlembagaan untuk membolehkan lebih ramai hakim dilantik," katanya, menyeru agar langkah ini diambil bagi menangani peningkatan beban kes di mahkamah.
