Hingga 28% Tahanan Sosma Dibebaskan Tanpa Pertuduhan, Menurut Laporan Suaram
Kumpulan hak asasi manusia Suaram mendedahkan bahawa sekitar 20 hingga 28% individu yang ditahan di bawah Akta Kesalahan Keselamatan (Langkah-Langkah Khas) 2012 (Sosma) akhirnya dibebaskan tanpa sebarang pertuduhan. Penemuan ini terkandung dalam Laporan Hak Asasi Manusia Malaysia 2025 yang dikeluarkan oleh organisasi tersebut.
Analisis Data 6,892 Kes Penangkapan
Berdasarkan analisis terhadap 6,892 orang yang ditangkap di bawah Sosma antara tahun 2018 hingga 2023, Suaram mendapati bahawa kadar pembebasan tanpa pertuduhan ini mencerminkan kekurangan ketelitian penyiasatan ketika menahan individu di bawah undang-undang kontroversi tersebut. Sosma membenarkan penahanan suspek sehingga 28 hari berturut-turut tanpa pengawasan kehakiman.
Laporan itu turut menyatakan bahawa 70% daripada penangkapan ini berkaitan dengan jenayah pemerdagangan manusia. Namun, kadar tertuduh yang menerima pelepasan bersyarat adalah hampir lima kali lebih tinggi berbanding mereka yang didakwa dengan kesalahan berkaitan keganasan.
Sosma Digunakan Sebagai 'Gudang' Suspek
"Ini menunjukkan bahawa Sosma digunakan untuk 'menggudangkan' suspek ahli kongsi gelap atau penjenayah terancang apabila bukti lemah," kata Suaram dalam laporannya. "Pendakwaan mendakwa mereka di bawah Sosma untuk menahan mereka tanpa jaminan, hanya akhirnya memilih pelepasan tidak membawa kepada pembebasan (DNAA) apabila mereka tidak dapat membuktikan kes tersebut."
Dalam kes jenayah terancang, defendan mempunyai sembilan kali lebih kemungkinan menerima DNAA berbanding pembebasan penuh. Selain itu, terdapat penurunan 44% dalam kes Sosma yang dilaporkan dalam media, dengan liputan penangkapan jenayah terancang merosot secara mendadak hampir 73% daripada 126 kepada 34 kes.
Isu Kematian Dalam Jagaan dan Penahanan Imigresen
Suaram juga melaporkan peningkatan 54.5% dalam kematian jagaan polis sejak beberapa tahun kebelakangan, meningkat daripada 22 kes pada 2023 kepada 34 kes tahun lepas berdasarkan statistik kerajaan. Walau bagaimanapun, terdapat sedikit penurunan dalam kematian jagaan penjara, manakala angka untuk jabatan imigresen tidak pasti kerana kekurangan data.
"Perbezaan antara statistik rasmi dan kes yang dipantau media—dicirikan oleh laporan kurang (oleh media) dengan angka kerajaan secara konsisten melebihi akaun awam—kekal sebagai isu yang berterusan," kata laporan itu. "Ini paling ketara untuk jagaan imigresen, yang secara sejarah mencatatkan jumlah kematian tertinggi namun jarang melihat lebih daripada satu kes dilaporkan media setiap tahun."
Pengurusan Migran dan Kritikan Terus
Organisasi itu mengkritik pendekatan Malaysia dalam mengurus komuniti migran dan pelarian, yang masih dicirikan oleh serbuan imigresen besar-besaran. Lebih daripada 21,000 migran yang ditahan terkumpul di depot imigresen yang sesak.
"Walaupun komitmen antarabangsa untuk membasmi buruh paksa, eksploitasi sistematik berterusan melalui pengambilan pekerja 'penipuan pekerjaan' dan pengecualian pekerja domestik daripada perlindungan buruh penting, meninggalkan ribuan dalam situasi ikatan hutang dan keabsahan yang tidak menentu," tambah Suaram.
Gesaan Pemansuhan Peruntukan Sosma
Suaram mengulangi gesaannya untuk memansuhkan peruntukan drakonian Sosma, terutamanya yang membenarkan penahanan tanpa jaminan dan perbicaraan tertangguh. Kumpulan hak asasi itu juga menyatakan bahawa dakwaan penyalahgunaan lebih daripada 100 banduan di penjara Taiping tahun lepas, yang membawa kepada siasatan Suhakam, telah menjejaskan prestasi Malaysia dalam laporan hak asasi tahunannya.
"Usaha keluarga untuk mendapatkan keadilan dihalang oleh pertahanan institusi negeri semasa siasatan awam dan pertuduhan undang-undang yang tidak seimbang untuk kematian Gan Chin Eng yang terhasil," jelas laporan tersebut.
